هزینههای سنگین دندانپزشکی از جیب مردم
سمیرا عظیمینژاد
تا اسم دندانپزشکی میآید، خیلی از ایرانیها از ترس هزینههای بالا، بیخیال درمان میشوند. آمارهای رسمی هم همین موضوع را تایید میکند. شاخص کشوری منتشرشده از سوی وزارت بهداشت، نشان میدهد بهطور میانگین، افراد بالای 55 سال حداقل سه تا چهار دندان خراب دارند، اما خیلی از آنها به دلیل هزینههای بالای دندانپزشکی، هرگز پیگیر درمان نمیشوند.
تازهترین آمارهای رسمی از سوی وزارت بهداشت هم نشان میدهد تا چه حد، مردم در حوزه پرداختهای دندانپزشکی در مضیقه مالی هستند. چند روز قبل، علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت، اعلام کرد که پرداختی از جیب مردم در حوزه سلامت، 40درصد است که 22درصد آن مربوط به هزینههای دندانپزشکی است که رقم بالایی محسوب میشود.
به گفته این مقام مسئول، بعد از طرح تحول سلامت، بسیاری از هزینهها از جیب مردم کاهش یافته و بهطور ویژه در بیمارستانها برای بیماران بستری به کمتر از 10درصد رسیده، اما در دندانپزشکی این رقم پایین نیامده است، طوری که برخی افراد به دلیل بالابودن هزینهها به دندانپزشک مراجعه نمیکنند.خیلی از عوامل موجب شده که پرداخت از جیب مردم در حوزه دندانپزشکی همچنان بالا باشد. مهمترین دلیل، سرانه پایین بیمههای درمانی و ناتوانی مالی آنها برای پوشش خدمات گرانقیمت دندانپزشکی است. با توجه به بدهی انبوه چند هزار میلیاردی دولت به بیمه پایه تامیناجتماعی و واریز سهم درمان این سازمان به خزانه دولت، عملا بخش درمان تامیناجتماعی برای پوشش خدمات پایه درمانی نیز با چالش مالی مواجه است. همچنین باید در نظر داشت که یک ریال از اعتبارات طرح تحول سلامت به بیمههای درمانی اختصاص پیدا نکرد و حتی بر اساس آمارهای رسمی منتشرشده، هزینههای بخش درمان تامیناجتماعی پس از اجرای طرح تحول سلامت، حدود سه برابر شد. همه این عوامل دستبهدست هم داده که بیماران، عمده هزینههای دندانپزشکی را از جیب خود پرداخت کنند.
در حوزه بیمه تکمیلی نیز در بهترین حالت، فقط حدود 15درصد از مردم، بیمه تکمیلی دارند که اغلب آنها از پوشش بیمهای خدمات دندانپزشکی بهره میبرند. باید در نظر داشت که این افراد، مبلغ جداگانهای را دوباره برای پوشش خدمات دندانپزشکی پرداخت میکنند که همین موجب افزایش هزینههای مردم در حوزه درمان دندانپزشکی میشود.
آمارهای قابل تامل از سلامت دندان ایرانیان
«حدود چهار دندان کودکی که از حدود ششماهگی دندان در میآورد تا رسیدن به سال سوم زندگیاش، میپوسد.» اینها بخش دیگری از هشدارهای معاون وزیر بهداشت است که شاید در ظاهر کماهمیت به نظر برسد، اما به گفته رئیسی، تصور اینکه دندان کودک، شیری است و به نوعی جایگزین میشود و نباید حساس شد، غلط است. اول اینکه وقتی دندان کودک میپوسد، یعنی سبک زندگی او اشتباه است و اصول بهداشتی را رعایت نمیکند. نکته دوم این است که پوسیدگی دندان مثل یک بیماری عفونی بوده، چراکه داخل دهان، محل تجمع میکروب است. دندانهای پوسیده علاوه بر اینکه دندانهای مجاور را از بین میبرند، در سنین بالا، ریشه برخی بیماریها مثل عفونت ریه و بیماری قلبی نیز هستند.
همین عفونتهای دندانی در سنین کودکی، عاملی است که به گفته معاون وزیر بهداشت، هزینههای درمان را بالاتر میبرد.
آمارهای رسمی دیگر از وضع سلامت دندان ایرانیها بسیار قابل تامل است. بر اساس آمارهای وزارت بهداشت، ایرانیان در سنین 35 تا 40سال، 13دندان خراب دارند، در حالی که در برخی کشورهای پیشرفته، این آمار به چهار دندان و حتی در برخی کشورها به صفر میرسد. همچنین ایرانیها حدود 200میلیون دندان پوسیده دارند که این میزان پوسیدگی دندانها، حدود سهبرابر کشورهای توسعهیافته است.
از هر 10دانشآموز ایرانی نیز 9 نفر آنها از سلامت کامل دندان برخوردار نیستند، طوری که بر اساس اطلاعات وزارت بهداشت، پوسیدگی دندان کودکان ایرانی، دو برابر استانداردهای جهانی است.
چرا هزینههای دندانپزشکی، افسار بریده است؟
هزینه خدمات دندانپزشکی با افزایش جمعیت و بالارفتن سن، افزایش پیدا میکند. چندی قبل، ایرج حریرچی، قائممقام وزیر بهداشت در اظهارنظری قابل تامل اعلام کرد که چهار دهک مردم استطاعت مراجعه برای دریافت خدمات دندانپزشکی را ندارند و متاسفانه افراد بالغ، 13دندان کشیدهشده، پُرشده یا خراب دارند. دکتر کسری طبری، دندانپزشک و عضو هیئت علمی دانشگاه علومپزشکی شهید بهشتی در گفتوگو با «آتیهنو» معتقد است، تا وقتی پیشگیری و فرهنگ خودمراقبتی نهادینه نشود، این شرایط وجود دارد و هزینههای دندانپزشکی، سیر صعودی خواهد داشت.
به گفته طبری، سبک زندگی ایرانیان به گونهای است که سلامت دندانها آسیب میبیند و هزینه بیمار و بیمهها را در حوزه دندانپزشکی بالاتر میبرد. او خاطرنشان میکند: «معاینه مداوم دندانها از سوی دندانپزشک و استفاده مداوم از مسواک و دهانشویهها، راهکارهای سادهای هستند که سلامت دندانها را تا حد زیادی تضمین میکند و هزینههای دندانپزشکی را هم بسیار کاهش میدهد.»
دکتر باقر شهنیزاده، رئیس انجمن دندانپزشکان عمومی ایران نیز در گفتوگو با «آتیهنو» از سهم بالای مردم در پرداخت هزینههای دندانپزشکی میگوید و یادآور میشود: «هماکنون حدود 80 تا 90درصد هزینههای دندانپزشکی از جیب بیمار پرداخت میشود که برای اصلاح این شرایط، میتوانیم از تجارب کشورهای توسعهیافته در این حوزه بهره ببریم تا تناسبی در این حوزه برقرار شود.»
شهنیزاده بر این باور است که هرچند هزینههای دندانپزشکی در ایران در مقایسه با بسیاری از نقاط جهان، رقم پایینی است، اما به دلیل اینکه بسیاری از خدمات دندانپزشکی طی سالها بهعنوان خدمات لوکس تلقی شده است، در نتیجه شاهد هستیم که بسیاری از افراد طبقات فقیر جامعه، توان مالی برای مراجعه به دندانپزشک را ندارند و به دلیل هزینهها به دندانپزشک مراجعه نمیکنند. او تاکید میکند: «راهحل پایهای برای کاهش هزینههای خدمات دندانپزشکی، آموزش و فرهنگسازی برای خودمراقبتی از دندان است که باید در سنین پایین به افراد آموزش داده شود.» باید در نظر داشت که در بسیاری از کشورها، صرفا خدمات پایه دندانپزشکی تحت پوشش بیمه قرار میگیرد و سایر درمانهای جانبی تحت پوشش بیمههای تکمیلی است. افزایش پوشش بیمه پایه خدمات دندانپزشکی و توسعه عادلانه این خدمات، نیازمند افزایش سرانه بیمهها یا حقبیمههاست تا همگان بتوانند حداقل از خدمات پایه دندانپزشکی بهرهمند شوند.
ارسال دیدگاه
ضمیمه
تیتر خبرها
