درگیری آمریکا و اروپا بر سر سوئیفت، می‌تواند در نهایت به تضعیف موضع واشنگتن بینجامد، زیرا حذف دوباره ایران از سیستم بانکی جهانی برای ایالات متحده آمریکا بدون هزینه نخواهد بود. به‌دنبال خروج آمریکا از توافق هسته‌ای و بازگشت تحریم‌ها، اتحادیه اروپا و آمریکا بر سر نحوه تامین منافع ایران در توافق هسته‌ای دچار اختلاف‌نظر شده‌اند. اروپایی‌ها که خواستار حفظ برجام‌اند، به‌دنبال اتخاذ اقداماتی هستند تا منافع اقتصادی ایران از برجام را تامین کنند و در حال حاضر مذاکراتی در همین زمینه در اروپا بین طرف‌های ایرانی و اروپایی در جریان است. در همین راستا، برخی در اروپا برای محافظت از تجارت شرکت‌های اروپایی با ایران، پیشنهاد داده‌اند، قانون موسوم به «قانون انسداد» را فعال کنند. علاوه بر این، زمزمه‌هایی درباره فعال‌سازی امکان پرداخت مستقیم پول به ایران مطرح شده است و ناظران درباره افزایش تنش بین اروپا با آمریکا بر سر تحریم‌های ایران هشدار داده‌اند. برخی تحلیلگران ضمن انتقاد از سیاست‌های آمریکا در قبال توافق هسته‌ای، می نویسند، «بانکداری جهانی ملک اربابی آمریکا نیست. نزاع با اروپا بر سر سیستم پرداخت‌های سوئیفت، قدرت آمریکا را تضعیف خواهد کرد.» چندی پیش دونالد تاسک، رئیس لهستانی شورای اروپا در واکنش به تصمیم ترامپ گفت: «وقتی به موضع‌گیری‌های رئیس‌جمهور آمریکا نگاه می‌کنیم متوجه می‌شویم که نیازی به دشمن نداریم.» اشاره او به تعرفه‌های فولادی آمریکا و خروج ترامپ از توافق هسته‌ای است. کارشناسان می‌گویند، دوستی بین آمریکا و اروپا، حداقل از سال ۱۹۴۱، مهم‌ترین دوستی در جهان بود. امروز، اما این دوستی آشکارا زیر سوال رفته است. نکته مورد اختلاف دیگر بین آمریکا و اروپا، سیستم بانکداری جهانی است. دولت آمریکا در حال برنامه‌ریزی برای خارج‌کردن ایران از این سیستم به‌عنوان بخشی از رژیم تحریم‌های دوباره اعمال‌شده، است. شاید سریع‌ترین راه برای انجام این کار، قطع دسترسی ایران به سوئیفت -جامعه ارتباطات از راه دور مالی بین‌ بانکی جهانی- است. با این حال، سوئیفت که در بلژیک و زیر نظر حوزه قضایی اروپایی قرار دارد، می‌گوید، رهنمودهایش را فقط از بروکسل می‌گیرد. جایی که خواستار حفظ برجام است. دسترسی ایران به سوئیفت از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۵ به‌دنبال پافشاری‌های آمریکا و حمایت اروپا از موضع واشنگتن، قطع شد. در آن زمان منافع اروپا و آمریکا همسو بود، اما به نظر نمی‌رسد با توجه به پایبندی ایران به توافق هسته‌ای، این‌بار نیز منافع آمریکا و متحدانش در آن‌سوی آتلانتیک همسو باشد. البته به ادعای برخی تحلیلگران، واگرایی کنونی بین آمریکا و اروپا، بدین معنا نیست که رهبران اروپایی، ایران را در سوئیفت باقی خواهند گذاشت. اگر آمریکا بر مسئله سوئیفت اصرار کند، فشار بر این سیستم بیشتر خواهد شد. ممکن است آمریکا اعلام کند تا زمانی که اعضای هیئت‌مدیره سوئیفت (چند نفر از آن‌ها آمریکایی هستند) ایران را از این سامانه اخراج نکنند، ناقض تحریم‌های آمریکا خواهند بود. در این حالت، اروپا به لحاظ نظری، می‌تواند بانک خاص خودش را تاسیس کند و تجارت یورو‌محور با ایران را تسهیل کند. اما این امر مستلزم وجود درجه‌ای از وحدت سیاسی در اروپاست. امری که به گفته برخی تحلیلگران، اروپا فاقد آن است. به‌عنوان نمونه، کشور‌های حوزه بالتیک، که به لحاظ امنیتی وابستگی زیادی به آمریکا دارند، احتمالا از مقابله با آمریکا خودداری خواهند کرد. واکنش کنونی اروپا به فشار آمریکا، احیای یک قانون مربوط به دو دهه پیش به نام «قانون انسداد» است. این قانون برای محافظت از شرکت‌های اروپایی در برابر تحریم‌های آمریکایی است. اما به گفته ناظران بین‌المللی، اگر ترامپ بخواهد قاطعانه به اروپا زورگویی کند و ایران را از سیستم مالی جهانی خارج کند، موفق خواهد شد.

 

* مطالب انتخاب شده از منابع خارجی الزاما بیان‌کننده دیدگاه‌های «آتیه‌نو» نیست