وضعیت امکانات درمانی ویژه بیمه‌شدگان در استان کرمان چگونه است؟ چند مرکز درمانی متعلق به سازمان تامین‌اجتماعی در استان وجود دارد؟

در حوزه درمان مستقیم، تامین‌اجتماعی در استان کرمان سه بیمارستان پیامبر اعظم(ص)، شهید غرضی سیرجان و امام علی(ع) زرند و همچنین 13درمانگاه در مناطق و شهرهای مختلف استان دارد. از این 13 درمانگاه، یک پلی‌کلینیک در رفسنجان فعال است و 8 مرکز دیگر، درمانگاه تخصصی و 4 درمانگاه نیز عمومی سطح یک هستند. درمانگاه دیگری هم در شهرستان راور در حال ساخت است که بزودی راه‌اندازی خواهد شد. در بخش درمان غیرمستقیم هم با هزار و400 پزشک و موسسه درمانی، تشخیص و دارویی طرف قرارداد هستیم. در بیمارستان‌های تامین‌اجتماعی استان نیز مجموعا تعداد 620 تخت ثابت داریم که 538 تخت آن فعال است و ضریب اشغال تخت هم در استان بیش از 80 درصد است. به لحاظ اعتباربخشی هر سه بیمارستان تامین‌اجتماعی استان وضعیت مطلوبی دارند و درجه یک ارزیابی شده‌اند. همچنین همکاران ستاد مدیریت درمان تامین‌اجتماعی استان کرمان، علاوه بر انجام 25 برنامه عملیاتی حوزه معاونت درمان و مقابله با بحران‌هایی همچون زلزله‌‌های مکرر به‌ویژه در شهر زرند و ادغام دو بیمارستان دانشگاهی و تامین‌اجتماعی این شهر و نیز اپیدمی‌های آنفلوانزا، در فرایندی دو ساله موفق به اخذ چهار گواهینامه معتبر ملی و بین‌‌المللی شده‌اند. اخذ 3 گواهینامه ایزو و در نهایت اخذ گواهینامه تعهد به تعالی سازمانی به ‌عنوان تنها واحد درمانی حوزه سلامت کشور، خروجی تلاش دو ساله همکاران مدیریت درمان تامین‌اجتماعی استان کرمان برای ارتقای کیفیت خدمات درمانی قابل ارائه به بیمه‌شدگان بوده است.

در بخش درمان تامین‌اجتماعی استان کرمان، چه تعداد پرسنل و چقدر بودجه دارید؟

در کل استان، کادر پزشکی تامین‌اجتماعی 350 نفر است که از این تعداد 82 نفر پزشک مهمان هستند. کادر درمانی غیرپزشک نیز یک‌هزار و 77 نفر است. مجموع پرسنل بخش درمان تامین‌اجتماعی استان هم بیش از 2 هزار نفر در کل استان است. بودجه اعتباری بخش درمان در سال جاری بیش از 550 میلیارد تومان بود ولی در بخش درمان غیرمستقیم، به علت افزایش هزینه‌ها متعاقب اجرای طرح تحول نظام سلامت، انحراف از بودجه قابل توجهی داشتیم. با این حال، سازمان تامین‌اجتماعی سعی کرده به‌رغم کمبود منابع، این موضوع را در قالب ترمیم اعتبارات تخصیص دهد و این مشکل را در کل کشور حل می‌کند. گفتنی است 60 درصد اعتبارات ما در حوزه درمان غیرمستقیم هزینه می‌شود و حدود 40درصد آن در بخش درمان مستقیم.

رابطه مدیریت درمان تامین‌اجتماعی کرمان با بخش درمانی دانشگاه‌های علوم پزشکی استان چگونه است؟

در تمام زمینه‌ها تعامل بسیار خوب و تنگاتنگی با دانشگاه علوم پزشکی کرمان داریم. یکی از نمونه‌های این ارتباطات خوب و تفاهم و تعامل مثبت، در زلزله آبان‌ماه سال 95 در شهرستان زرند نمود پیدا کرد. در زمان وقوع آن زلزله، بیمارستان دانشگاهی زرند به نام بیمارستان سینا، تخریب نشد ولی به دلیل فرسوده و قدیمی بودن و ناپایداری سازه، امکان استفاده از آن وجود نداشت و تعطیل شد. این بود که بیمارستان امام علی(ع) تامین‌اجتماعی زرند، به ‌عنوان تنها بیمارستان فعال آن شهرستان، اکثر کادر درمانی علوم پزشکی بیمارستان سینا را پذیرفت و تعداد تخت‌های بیمارستان امام علی(ع) از 105 به 160 تخت افزایش یافت. یعنی 55 تخت و پشتیبانی و نیروهای مورد نیاز آن تخت‌ها و همچنین بخشی از تجهیزات بیمارستان سینا را به بیمارستان خودمان اضافه کردیم. مدیریت بهداشت و درمان دانشگاه علوم پزشکی استان هم حدود 110 نفر از پرسنل و نیروهای انسانی آن بیمارستان و کل کادر تخصصی آن را به بیمارستان تامین‌اجتماعی مامور کرد. همکاران ما به‌خوبی پذیرای همکاران بیمارستان دانشگاهی شدند و با تعاملی بسیار خوب و مثبت توانستیم از آن بحران سربلند بیرون بیاییم و به عنوان تنها بیمارستان آن شهرستان، با همکاری دانشگاه علوم پزشکی، خدمات خوبی به مردم ارائه کنیم.

با این نحوه همکاری و تعامل خوب، پس در زمینه تامین نیروی متخصص مشکلی با دانشگاه علوم پزشکی ندارید؟

با 350 پزشک، تقریبا کمبودی نداریم و در مراکز درمانی تامین‌اجتماعی در استان کرمان در رشته‌هایی که خدمات ارائه می‌کنیم، به ‌اندازه کافی متخصص داریم. اگر هم در جایی در زمینه تامین نیروی متخصص مشکلی باشد، ناشی از ضوابط اجرایی طرح تحول نظام سلامت است، یعنی محدودیت و مشکلی قانونی است، نه تعاملی. بر اساس آن ضوابط، متخصصانی که در دانشگاه علوم پزشکی به‌عنوان تمام‌وقت فعالیت می‌کنند، امکان فعالیت در بخش‌های دیگر از جمله تامین‌اجتماعی را ندارند. به‌رغم این محدودیت قانونی، هرجا که دانشگاه علوم پزشکی کرمان توانسته با اخذ مجوز به ما کمک کرده و نمونه آن هم در زرند و هم در سیرجان انجام شده و حقیقتا هر اقدامی که در جهت کمک به ما بوده و توانسته‌اند، انجام داده‌ و دریغ نکرده‌اند. اما در زمینه تخصص‌های پزشکی، در حال حاضر کمبود رادیولوژیست، مشکل عمده و محسوس ما در مراکز بیمارستانی استان است. این کمبود البته کشوری است. ما در هر سه بیمارستان تامین‌اجتماعی استان تجهیزات و امکانات رادیولوژی مناسبی داریم ولی به دلیل نبود متخصص کافی، در مواردی امکان ارائه خدمات کافی به مراجعان وجود ندارد.

در زمینه سایر تجهیزات و امکانات کمبودی ندارید؟

به لحاظ تجهیزاتی، خوشبختانه مراکز درمانی تامین‌اجتماعی استان کرمان همه امکانات و تجهیزات لازم برای خدمت‌رسانی به مردم را دارا هستند و از نظر تجهیزات کم و کسری نداریم. خوشبختانه در استان کرمان، با حمایت ویژه مدیرعامل سازمان تامین‌اجتماعی، بیمارستان پیامبر اعظم(ص) در سال 93 افتتاح شد و یک دستگاه آنژیوگرافی هم تهیه و در این بیمارستان نصب شد و در دهه فجر سال 96 هم بخش جراحی قلب باز این بیمارستان را راه‌اندازی کردیم. به این شکل ما هم دستگاه آنژیوگرافی را به عنوان یک مزیت و خدمت خاص داریم و هم بخش جراحی قلب باز را. علاوه بر این، دستگاه ام.آر.آی هم در بیمارستان پیامبر اعظم(ص) راه‌اندازی شده و در هر سه بیمارستان دستگاه سی.تی.اسکن داریم.

اجرای طرح تحول نظام سلامت چه تاثیری بر عملکرد و هزینه‌های بخش درمان تامین‌اجتماعی استان داشته است؟

بعد از اجرای طرح تحول سلامت و افزایش هزینه‌های بخش درمان، متاسفانه پرداخت مطالبات با تاخیر و تعویق مواجه شد، به نحوی که مطالبات واحدهای طرف قرارداد را تا اواخر سال 95 و بعضا تا اوایل سال 96 پرداخت کرده‌ایم. البته باید یادآوری کنم طرح تحول نظام سلامت، پاسخ به یک نیاز واقعی در کشور بود ولی مشکل اساسی این بود که تعهدات پایداری بر مبنای منابع ناپایدار تعریف شده و این مهمترین مشکل طرح تحول نظام سلامت است. مشکل دیگر این است که در اجرای این طرح، برخی اسناد بالادستی و نیز بخشی از زیرساخت‌های مورد نیاز مغفول ماند. یکی از چالش‌های این طرح برای سازمان تامین‌اجتماعی این بود که هزینه‌های درمان سازمان جهشی چند برابری داشته است. از طرف دیگر، زمانی که در یک حوزه منابع زیادی هزینه می‌شود، حوزه‌های دیگر دچار کمبود منابع می‌شوند و کل کشور مشکل پیدا می‌کند. این اتفاقی است که در حال حاضر افتاده است. باید به اندازه منابعی که داشتیم، اولویت‌هایمان را مشخص و در چارچوب اسناد بالادستی آنها را طی بازه زمانی معقولی هزینه می‌کردیم تا نابسامانی در حوزه منابع به وجود نیاید، اما این اتفاق نیفتاد.

و حرف آخر؟

در حال حاضر چالش اصلی در بخش درمان سازمان تامین‌اجتماعی، حفظ موجودیت این بخش و منابع آن است. یکی از انگ‌هایی که اخیرا برای تصرف منابع درمانی سازمان به بخش درمان تامین‌اجتماعی زده می‌شود، ناکارآمدی است. این حرف کاملا نادرست است چون به اعتبار ارزیابی‌های وزارت بهداشت از مراکز درمانی تامین‌اجتماعی، مجموعه درمانی تامین‌اجتماعی کاملا کارآمد است و برای تمام هزینه‌ها چارچوب مشخصی وجود دارد هیچ‌کس بی‌ضابطه نمی‌تواند هزینه کند.