صنعت بیمه، به عنوان یکی از شاخص‌های توسعه‌یافتگی، از سویی به عنوان یکی از عمده‌ترین نهادهای اقتصادی مطرح بوده و از دیگرسوی، فعالیت دیگر نهادها را پشتیبانی می‌کند. به عبارتی، صنعت بیمه با گردآوری حق‌بیمه‌های دریافتی، در توسعه اقتصادی دارای نقش است و از طرف دیگر، با ایجاد امنیت و اطمینان برای فعالیت‌های خدماتی، تولیدی و ... در جامعه روند سازندگی، پیشرفت و ترقی را تسهیل می‌کند و شاید کسی را کمترین گمانی نباشد که پیشرفت بیمه، همواره ملازم با توسعه اقتصادی کشور است. اما در این میان، صنعت بیمه در برخی کشورها مانند کانادا، ژاپن، انگلیس، سوئد و بسیاری از کشورهای اروپایی، جزء نمونه‌های موفق و در برخی کشورها مثل آمریکا، ناموفق بوده است.

سیستم درمانی جامع کانادا 

سیستم بیمه درمانی کانادا، یکی از جامع‌ترین بیمه‌های درمانی دنیا را ارائه می‌کند، به این صورت که یک بیمار از لحظه ورود به بیمارستان تا مرخص‌شدن، هیچ هزینه‌ای را پرداخت نمی‌کند. همین‌طور ویزیت در مطب پزشکان هم با ارائه کارت بیمه به صورت رایگان است. این بیمه تا حدود 80 درصد قیمت داروها را هم تحت‌پوشش دارد. در کانادا، تمامی شهروندان و افرادی که انواع اقامت دائم کانادا را دارند، واجد شرایط دریافت بیمه خدمات درمانی هستند. نظام بهداشت و درمان کانادا -مشهور به Medicare- ترکیبی از برنامه‌های فدرال و ایالتی است که هدف آنها اطمینان از دسترسی تمامی کانادایی‌ها به خدمات درمانی، بدون توجه به وضعیت مالی آنهاست.

تمامی هزینه‌های خدمات درمانی در کانادا، از منبع مالیات‌ها تامین می‌شود؛ برای استفاده از خدمات پزشکی رایگان، افراد باید بیمه خدمات درمانی عمومی داشته باشند. افرادی که بیمه‌ خدمات درمانی عمومی دارند، یک کارت به نام کارت بهداشت  دریافت می‌کنند که باید هنگام مراجعه به مراکز پزشکی، همراه داشته باشند؛ بیمه‌های خدمات درمانی عمومی و مواردی که توسط این بیمه موردپوشش قرار می‌گیرند، در ایالت‌های گوناگون با هم تفاوت‌هایی دارند.  دولت کانادا، تمام مراکز پزشکی را موظف کرده  است که در صورت وقوع حوادث و یا در موارد اورژانسی، به مهاجرینی که بیمه ندارند و به آنها مراجعه می‌کنند، بدون هیچ هزینه‌ای خدمات ارائه دهند. استفاده از کارت بهداشت افراد دیگر، جرم به حساب می‌آید و در صورت محکومیت به این جرم، دولت کانادا می‌تواند افراد مهاجر را از این کشور اخراج کند. 

موفقیت در بیمه درمان ژاپن 

سیستم بیمه درمان ژاپن، دسترسی جامع به درمان را فراهم کرده و در کسب رتبه ممتاز سلامتی توسط ژاپنی‌ها، سهم به‌سزایی داشته است.  هزینه‌های عمومی در ژاپن از طریق نرخ بالای مشارکت بیماران در هزینه‌ها و کاهش میزان هزینه‌های درمانی، پایین‌تر از میانگین هزینه‌ها در میان کشورهای عضو سازمان توسعه و همکاری‌های‌ اقتصادی نگه‌داشته شده است. به‌هرحال با ادامه فشارهای فزاینده بر هزینه‌ها، که بخشی از آن به جهت روند سریع سالمندی در این کشور است، اصلاحاتی به‌منظور محدودکردن افزایش هزینه‌ها از طریق کارآیی بهتر، به همراه بالابردن کیفیت این خدمات موردنیاز است.  در کشورهای آسیایی، سیستم بیمه جامع درمان، در طول دو دهه گذشته آغاز شده است؛ به طور مثال کره، تایوان و تایلند، به ترتیب در سال‌های 1985-1989 و 2001 پوشش جامع را آغاز کردند. اما ژاپن که رکورد بهترین شرایط بیمه را در میان کشورهای آسیایی دارد، سیستم بیمه جامع درمان خود را در سال 1961 آغاز کرد؛ موفقیت در بیمه درمان، نتیجه رشد اقتصادی و عزم سیاسی قوی برای دستیابی به پوشش جامع بوده است.  مخصوصا همبستگی قوی مردم برای احیای مجدد کشور پس از جنگ جهانی دوم، در موفقیت طرح بیمه درمان، نقش به‌سزایی در این کشور داشته است؛ از سال 1996 تاکنون، موارد مهمی که در صنعت بیمه ژاپن واقع شده، شامل «بازنگری در قانون بیمه ژاپن» و «حذف تعرفه» بوده است. انواع طرح‌ها و پوشش‌های بیمه شامل بیمه‌های زیر می‌شود:

1- بیمه درمانی ملی. بیمه‌ای برای ارائه به کشاورزان، خویش‌فرمایان، پزشکان و بازنشستگان و ... به گونه‌ای که بیمه‌گر اصلی، شهرداری‌ها و انجمن‌های بیمه درمان هستند. 2- بیمه درمانی کارکنان. بیمه‌ای برای ارائه به شاغلان بخش‌های خصوصی، به نحوی که در این سیستم، شرکت‌های بزرگ، کارکنان خود را از طریق مراکز درمانی متعلق به خود و کارکنان سایر شرکت‌ها از مراکز درمانی دولتی استفاده می‌کنند. 3- انواع دیگر طرح‌های بیمه درمان که جهت ارائه خدمات به کارکنان دولت و ارائه بیمه مضاعف تعریف می‌شوند. در ژاپن، بیمه‌شده می‌تواند به وسیله یک پزشک در هر کلینیک و بیمارستانی که بخواهد، ویزیت شود؛ هزینه‌های خدمات درمانی، هم به وسیله بیمار و هم به وسیله بیمه‌گر تقبل می‌شود؛ بیماران باید درصد مشخصی از هزینه‌های درمان‌شان را بپردازند؛ در ابتدای هرماه، کلینیک‌ها و بیمارستان‌ها، ادعاهای مربوط به هزینه‌های درمان بیماران در ماه گذشته را به سازمان‌های پرداخت و تجدیدنظر ارائه می‌کنند؛ پس از فرآیند بررسی که دو ماه طول می‌کشد، شرکت‌های بیمه، مبالغ را پرداخت می‌کنند.

الگوی پیشرفته انگلیس و سوئد  

در انگلیس، به عنوان یکی از موفق‌ترین کشورهای اروپایی، بیمه درمان برای همه شهروندان اجباری است و سهم هرکس از پرداخت حق‌بیمه، با توجه به درآمد و وضعیت شغلی‌اش مشخص می‌شود؛ در این کشور، 80 درصد هزینه‌های بهداشت و درمان، توسط مالیات تامین می‌شود؛ در انگلیس 9/15 درصد تولید ناخالص داخلی، صرف هزینه‌های درمانی مردم می‌شود. در سوئد نیز دولت بابت خدمات درمانی و بهداشتی یارانه می‌پردازد؛ کودکان و نوجوانان زیر 18 سال از خدمات درمانی رایگان بهره‌مند می‌شوند؛ در سال 2010 میلادی، سقف حداکثر هزینه درمانی 900 کرون بوده است؛ اگر بیمار، چنین مبلغی را بپردازد، یک کارت آزاد دریافت خواهد کرد و با این کارت می‌تواند از خدمات درمانی رایگان در باقیمانده سال، برخوردار شود.

ویژگی‌های فرانسه

درمان عمومی، در ﺳﺎل ۱۹۴۵ و در کشور فرانسه بنیانگذاری ﺷﺪ و ﺑﻪ‌ﺗﺪرﻳﺞ، ﺗﻤﺎم ﺳﺎﻛﻨﺎن قانونی ﻓﺮاﻧﺴﻪ را ﺗﺤﺖ‌ﭘﻮﺷﺶ ﺧﻮد ﻗﺮار داد؛ پوشش‌هایی شامل بازنشستگی، ازکارافتادگی و ﺑﺎزﻣﺎﻧﺪﮔﺎن، درﻣﺎن و ﺑﺎرداری، ازکارافتادگی ناشی از ﻛﺎر، ﺣﻤﺎﻳﺖ‌ﻫﺎی خانوادگی، ﭘﺮداﺧﺖ ﺣﻤﺎﻳﺖ‌ﻫﺎی ‌اجتماعی ﻛﻪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی آزﻣﻮن درآﻣﺪ، بازنشستگی ﻣﻜﻤﻞ را ﺑﻪ ﺻﻮرت اﺟﺒﺎری و اختیاری، به افراد جامعه خود ارائه می‌کند. ﺑﻪ ﺟﺰ ﭘﻮﺷﺶ‌ﻫﺎی ﻣﻜﻤﻞ، حق‌بیمه‌های ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺰاﻳﺎی تامین‌اجتماعی، ﺗﻮﺳﻂ ﻣوﺳﺴﺎت ﻣﺸﺘﺮک ﺟﻤﻊ‌آوری حق‌بیمه، درﻳﺎﻓﺖ می‌شود. ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ حق‌بیمه‌ها، ﺑﺮ ﻋﻬﺪه آژاﻧﺲ ﻣﺮﻛﺰی ﻣوﺳﺴﺎت تامین‌اجتماعی اﺳﺖ. ﺑﻪ‌ﻣﻨﻈﻮر ﺷﻔﺎف‌ﺳﺎزی ﺣﺴﺎب‌ﻫﺎ، ﻃﺮح‌ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ را ﺻﻨﺪوق‌ﻫﺎی ملی ﺳﻪﮔﺎﻧﻪ (ﺻﻨﺪوق ملی بیمه بازنشستگی، ﺻﻨﺪوق ملی بیمه بیماری و ﺻﻨﺪوق ملی ﻣﻘﺮری‌ﻫﺎی ﻋﺎﺋﻠﻪ‌ﻣﻨﺪی) اداره می‌کند. در ﻛﻨﺎر ﺻﻨﺪوق‌ﻫﺎی ملی، تعداد زیادی صندوق‌های محلی و ﻣﻨﻄﻘﻪ‌ای نیز ﺑﻪ ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﺰاﻳﺎ می‌ﭘﺮدازﻧﺪ. ﻧﻈﺎرت کلی ﺑﺮ ﻃﺮح‌ﻫﺎ را وزارﺗﺨﺎﻧﻪ‌ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارﻧﺪ. ‌از ویژگی‌های دﻳﮕﺮ ﻃﺮح تامین‌اجتماعی درکشور فرانسه -ﻛﻪ آن را از ﺳﺎﻳﺮ ﻃﺮح‌ﻫﺎی اروپایی ﻣﺘﻤﺎﻳﺰ می‌کند- ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎر

اجتماعی-اﻗﺘﺼﺎدی ﺧﺎص ﺟﺎﻣﻌﻪ است. در ﺳﺎﻳﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎی اروپایی، تامین‌اجتماعی، ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑﺮ ﻣﺤﻮر بیمه بیکاری ﺷﻜﻞ گرفته است؛ اﻣﺎ در ﻓﺮاﻧﺴﻪ، ﻃﺮح تامین‌اجتماعی، ﻗﺒﻞ از ﻫﺮ چیز، ﺑﺮ ﻣﺤﻮر بیمه‌بازنشستگی و ﻣﻌﺎش خانواده است. بیمه درمانی خصوصی نیز در ﻓﺮاﻧﺴﻪ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﻧﻘﺶ بیمه تکمیلی را در سیستم بهداشتی ﻓﺮاﻧﺴﻪ ﺑﺮﻋﻬﺪه دارد و پولی را ﻛﻪ بیماران ﺑﻪ ﻃﻮر مستقیم ﺑﺎﺑﺖ درﻳﺎﻓﺖ ﻣﺮاﻗﺒﺖ‌ﻫﺎی بهداشتی می‌ﭘﺮدازﻧﺪ، ﺑﺎزﭘﺮداﺧﺖ می‌کند. ﺑﻪ ﻋﻼوه، ﻧﻮع دﻳﮕﺮی از بیمه تکمیلی در ﻓﺮاﻧﺴﻪ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ دولتی اﺳﺖ و ﻫﺪف آن، ارائه بیمه تکمیلی ﺑﻪ فقیرﺗﺮﻳﻦ اﻗﺸﺎر ﺟﺎﻣﻌﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ بیمه تکمیلی خصوصی دسترسی ﻧﺪارﻧﺪ. نظام سلامت در کشور فرانسه، تحت نظارت کلی دولت قرار دارد و تعیین و تعریف استراتژی سلامت ملی، برعهده وزارت امور اجتماعی، سلامت و حقوق زنان است.‌مسئولیت اجرای سیاست‌های دولت در بخش سلامت عمومی، سازماندهی و تامین‌مالی سیستم خدمات درمانی برعهده وزارت بهداشت است. سیستم بیمه اجباری درمان، با کلیه بیمه‌گران سلامت اجتماعی تجمیع شده و در یک سیستم ملی پرداخت واحد، توسط صندوق قانونی و غیررقابتی بیمه سلامت به اجرا گذاشته می‌شود.‌