ریل ایستاد؛ کشور نایستاد
مهناز مهرداد روزنامه نگار
شرکت راهآهن در جریان نبرد چهلروزه اخیر، فراتر از یک نهاد خدماتی، نقش ستون فقرات جابهجاییهای استراتژیک کشور را ایفا کرد. با وجود آنکه شبکه ریلی بهعنوان هدفی حیاتی مورد هجمه قرار گرفت و آسیبهایی جدی متحمل شد، اما غیر از وقفهای دو روزه، هرگز از حرکت باز نایستاد. در ساعات نخستین نبرد، همزمان با توصیه مسئولان برای خروج از پایتخت و ایجاد گرههای ترافیکی سنگین در جادهها، این راهآهن بود که بار اصلی جابهجایی ایمن مسافران را بر دوش کشید. این مأموریت با تقارن تعطیلات نوروزی، مدیریت سفرهای لغوشده و ضرورت حیاتی حمل کالاهای اساسی پیچیدهتر شد؛ وظایفی که تا حصول آتشبس با دقت دنبال گردید. در این گزارش، چگونگی استمرار خدمات ریلی زیر آتش، روند جهادی بازسازی پلها و خطوط تخریبشده، نقش راهآهن در بازگشت حجاج و تدابیر ویژه برای مسیرهای بینالمللی را بررسی میکنیم تا تصویری دقیق از پایداری این میراث جهانی در قلب تلاطمهای جنگ ارائه دهیم.
تابآوری زیر آتش
در سیوهشتمین روز نبرد، هنگامی که دشمن صهیونی–آمریکایی با تهدیدهای مستقیم، زیرساختهای حیاتی کشور را هدف قرار داد، شبکه ریلی ایران نیز در شمار اهداف اصلی قرار گرفت و در نقاط مختلف مورد حمله و تخریب قرار گرفت. همزمان، هشدارهایی از سوی مهاجمان منتشر شد که مردم را از حضور در نزدیکی ایستگاههای راهآهن برحذر میداشت؛ هشداری که نشان میداد زیرساختی غیرنظامی و یکپارچه، عمداً و آگاهانه به میدان تهدید کشانده شده است. با وجود این شرایط، شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران تنها حدود دو روز فعالیت خود را متوقف کرد؛ توقفی کاملاً احتیاطی که هدف آن صرفاً حفظ جان مسافران و ارزیابی خطرات بود.
«راهآهن سراسری ایران» که نزدیک به یک قرن قدمت دارد و بهعنوان بیستوپنجمین میراث جهانی ایران در فهرست یونسکو ثبت شده است، نه فقط یک شریان حملونقل، بلکه بخشی از هویت تاریخی و معماری این سرزمین به شمار میرود. با وجود ماهیت کاملاً غیرنظامی این میراث، زیر آتش تهدید و حمله قرار گرفتن آن نشان داد که دشمن در هدفگیریهای خود نه به زیرساخت، بلکه به زندگی روزمره و امنیت عمومی مردم نظر دارد.
پس از پایان حملات، روند بازگشت به وضعیت عادی با سرعتی چشمگیر آغاز شد. علی همتی، معاون اجرایی شرکت ریلی رجا، دو روز پس از این رخدادها اعلام کرد که حرکت قطارها از سر گرفته شده و آمادگی کامل برای تزریق قطارهای فوقالعاده به ناوگان وجود دارد. او تأکید کرد که جان مسافران، معیار نخست تصمیمگیریها بوده و برنامهریزیها به گونهای شکل گرفته که هیچ مسافری بیپاسخ نماند و هم امنیت و هم رسیدن به مقصد تضمین شود. همتی با اشاره به توقف دو روزه حرکتها گفت که این وقفه برای ایجاد شرایط پایدارتر ضروری بود و حتی در همان زمان نیز قطارهای فوقالعاده از مشهد به ورامین اعزام شد تا امکان بازگشت مسافران فراهم شود. او همچنین اعلام کرد نخستین قطار پس از حملات، تهران–زاهدان بوده و تمامی تدابیر برای ارائه خدمات پایدار و افزایش ظرفیت در صورت نیاز اتخاذ شده است؛ نشانهای روشن از تابآوری راهآهن ایران در سختترین میدانها.
بازسازی فوری زیر آوار جنگ
ترمیم پل راهآهن امینآباد زنجان، یکی از مهمترین آسیبهای واردآمده به شبکه ریلی کشور در جریان حملات اخیر، تنها دو روز پس از واقعه در دستور کار قرار گرفت. در بیستم فروردین، یعنی کمتر از ۴۸ ساعت از لحظه اصابت موشکهای ائتلاف صهیونی–آمریکایی، استاندار زنجان اعلام کرد روند مرمت این پل با بسیج امکانات گسترده آغاز شده و حداکثر طی ۱۵ روز آینده به بهرهبرداری خواهد رسید. این پل که بخشی از شریان اصلی ارتباط ریلی زنجان–تبریز به شمار میرود، مسیر انتقال بار و مسافر بوده و به گفته استاندار، هیچگونه کاربرد یا ماهیت نظامی نداشته است؛ امری که نشان میدهد هدفگیری این سازه، حمله مستقیم به جریان زندگی و ارتباطات مردمی بوده است. استاندار با اشاره به حجم قابل توجه تخریبها تأکید کرد که کاری که در شرایط عادی به ماهها زمان نیاز داشت، اکنون با تلاشهای جهادی و شبانهروزی نیروهای عملیاتی به سرعت در حال پیشرفت است و گزارشهای میدانی این تسریع چشمگیر را تأیید میکند. بسیج ماشینآلات، مهندسان سازه، نیروهای امدادی و تیمهای ارزیاب، تصویری از عزم همگانی برای احیای سریع این شریان حیاتی را نشان میدهد. عزم جدی راهآهن برای بازسازی صدمات تنها به زنجان محدود نشد. پل راهآهن یحییآباد کاشان نیز در ۱۸ فروردین هدف حمله قرار گرفت؛ حملهای که به شهادت دو شهروند و مجروحیت سه تن دیگر انجامید و نشان داد دامنه تهدید صرفاً زیرساخت را هدف نمیگیرد، بلکه امنیت انسانی را نیز نشانه میرود.
در پی این حملات، میرحسن موسوی، قائممقام مدیرعامل راهآهن، اعلام کرد که بازسازی خطوط آسیبدیده از همان ساعات اولیه پس از تعرض آغاز شده است. او توضیح داد که بلافاصله جلسهای با حضور معاونان راهآهن تشکیل شد و ضمن ارزیابی دقیق نقاط آسیبخورده، برنامهریزی عملیاتی برای بازسازی تاسیسات زیربنایی و تأمین استمرار خدمات ریلی انجام گرفت.
موسوی با تقدیر از کارکنانی که در همان لحظات نخست در محل حاضر شدند، گفت تیمهای تخصصی با پشتیبانی لجستیکی لازم، بهصورت جهادی مشغول عملیات بازسازیاند. او همچنین بر استمرار حرکت قطارهای باری و مسافری در سراسر شبکه تأکید کرد؛ نشانهای از تابآوری زیرساختی که حتی زیر آتش نیز پیوند حملونقل کشور را از هم گسسته نمیگذارد.
ریلِ پشتیبان در روزهای اضطرار
در جریان جنگ دوازدهروزه، راهآهن جمهوری اسلامی ایران بار دیگر جایگاه خود را بهعنوان ستون پنهان اما تعیینکننده شبکه حملونقل کشور به نمایش گذاشت؛ نقشی که البته ریشههای آن به پیش از آغاز رسمی سومین نبرد تحمیلی بازمیگردد. در نخستین روزهای جنگ رمضان، فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، با اشاره به اختلالهای ایجادشده در حملونقل هوایی، بر نقش راهآهن در حفظ پیوستگی جابهجایی بار و مسافر تأکید کرد و گفت که این شبکه توانسته است هم در تخلیه و خروج کالا از بنادر و هم در جابهجایی مسافران، خلأهای ایجادشده را به شکلی مؤثر جبران کند. به گفته او، آثار این تلاشها بهروشنی در کشور قابل مشاهده است؛ از تداوم حرکت قطارها به مقصد کشورهای همسایه تا تقویت اتصال مسیرهای ریلی منطقهای که پیامدهای مثبت و پایداری به همراه داشته است. با آغاز روزهای پس از جنگ، افزایش فشار تقاضا بر ناوگان ریلی؛ بهویژه در استانهای پرتردد، ابعاد تازهای یافت. جواد معراجیفر، مدیر روابط عمومی راهآهن خراسان رضوی، از افزایش ظرفیت قطارها به دلیل لغو گسترده سفرهای هوایی خبر داد و تأکید کرد که تمامی ظرفیتهای موجود برای خدمترسانی به مسافران بسیج شده است. او از تلاش شبانهروزی کارکنان راهآهن سخن گفت و تصریح کرد هرگونه اختلال در حملونقل جادهای یا هوایی، با تکیه بر ظرفیت ریلی جبران خواهد شد.
در همین راستا، کریمی، معاون مسافری شرکت راهآهن، اعلام کرد که برای تسهیل تردد، قطارهای فوقالعاده در تمامی مسیرهای پرتردد پیشبینی شده و همزمان امکان استرداد بلیت برای مسافرانی که از سفر منصرف شدهاند فراهم است. او با تأکید بر موجود بودن بلیت در مسیرها، خاطرنشان کرد که مسافران میتوانند بهصورت حضوری یا اینترنتی نسبت به خرید یا استرداد بلیت اقدام کنند و وجوه پرداختی نیز بدون وقفه به حساب آنان بازگردانده میشود.
تداوم ریلهای فرا مرزی
در میانه بحران و در حالی که حملونقل هوایی با لغوهای گسترده و کمبود ناگهانی ظرفیت مواجه شده بود، توجه راهآهن به مسیرهای بینالمللی نقشی تعیینکننده در حفظ جریان سفر ایفا کرد؛ نقشی که بهویژه با نزدیکشدن تعطیلات نوروزی، اهمیت مضاعفی یافت. علی همتی، معاون اجرایی شرکت رجا، با اشاره به افزایش تقاضا در روزهای جنگ اعلام کرد که ظرفیت سفرهای ریلی روزانه افزایش یافته و بخشی از این نیاز با بهرهگیری از ناوگان ذخیره پوشش داده شده است. او توضیح داد که در مسیرهای پرتردد نظیر تهران–مشهد و تهران–بندرعباس ظرفیت فوقالعاده اضافه شده و حتی در مسیر بینالمللی تهران–وان، افزون بر دو حرکت برنامهریزیشده هفتگی، یک قطار ویژه نیز به دلیل لغو پروازها برقرار گردیده است. به گفته او، این روند افزایش ظرفیت تا نیمه فروردین بهتناسب نیاز ادامه خواهد داشت.
در کنار مدیریت تقاضا، مسئله ثبات قیمت نیز از اولویتهای راهآهن بود. همتی تأکید کرد که با وجود نوسانات بازار و افزایش فشار تقاضا، هیچگونه افزایش قیمتی اعمال نخواهد شد و بازار بلیت بهطور مستمر رصد میشود. او توصیه کرد مسافران برای جلوگیری از سوءاستفاده دلالان، خرید را مستقیماً از سامانه رجا انجام دهند؛ نکتهای که نشاندهنده اهتمام این شرکت به شفافیت و حفظ حقوق مسافران است.
تابآوری زیر آتش
در سیوهشتمین روز نبرد، هنگامی که دشمن صهیونی–آمریکایی با تهدیدهای مستقیم، زیرساختهای حیاتی کشور را هدف قرار داد، شبکه ریلی ایران نیز در شمار اهداف اصلی قرار گرفت و در نقاط مختلف مورد حمله و تخریب قرار گرفت. همزمان، هشدارهایی از سوی مهاجمان منتشر شد که مردم را از حضور در نزدیکی ایستگاههای راهآهن برحذر میداشت؛ هشداری که نشان میداد زیرساختی غیرنظامی و یکپارچه، عمداً و آگاهانه به میدان تهدید کشانده شده است. با وجود این شرایط، شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران تنها حدود دو روز فعالیت خود را متوقف کرد؛ توقفی کاملاً احتیاطی که هدف آن صرفاً حفظ جان مسافران و ارزیابی خطرات بود.
«راهآهن سراسری ایران» که نزدیک به یک قرن قدمت دارد و بهعنوان بیستوپنجمین میراث جهانی ایران در فهرست یونسکو ثبت شده است، نه فقط یک شریان حملونقل، بلکه بخشی از هویت تاریخی و معماری این سرزمین به شمار میرود. با وجود ماهیت کاملاً غیرنظامی این میراث، زیر آتش تهدید و حمله قرار گرفتن آن نشان داد که دشمن در هدفگیریهای خود نه به زیرساخت، بلکه به زندگی روزمره و امنیت عمومی مردم نظر دارد.
پس از پایان حملات، روند بازگشت به وضعیت عادی با سرعتی چشمگیر آغاز شد. علی همتی، معاون اجرایی شرکت ریلی رجا، دو روز پس از این رخدادها اعلام کرد که حرکت قطارها از سر گرفته شده و آمادگی کامل برای تزریق قطارهای فوقالعاده به ناوگان وجود دارد. او تأکید کرد که جان مسافران، معیار نخست تصمیمگیریها بوده و برنامهریزیها به گونهای شکل گرفته که هیچ مسافری بیپاسخ نماند و هم امنیت و هم رسیدن به مقصد تضمین شود. همتی با اشاره به توقف دو روزه حرکتها گفت که این وقفه برای ایجاد شرایط پایدارتر ضروری بود و حتی در همان زمان نیز قطارهای فوقالعاده از مشهد به ورامین اعزام شد تا امکان بازگشت مسافران فراهم شود. او همچنین اعلام کرد نخستین قطار پس از حملات، تهران–زاهدان بوده و تمامی تدابیر برای ارائه خدمات پایدار و افزایش ظرفیت در صورت نیاز اتخاذ شده است؛ نشانهای روشن از تابآوری راهآهن ایران در سختترین میدانها.
بازسازی فوری زیر آوار جنگ
ترمیم پل راهآهن امینآباد زنجان، یکی از مهمترین آسیبهای واردآمده به شبکه ریلی کشور در جریان حملات اخیر، تنها دو روز پس از واقعه در دستور کار قرار گرفت. در بیستم فروردین، یعنی کمتر از ۴۸ ساعت از لحظه اصابت موشکهای ائتلاف صهیونی–آمریکایی، استاندار زنجان اعلام کرد روند مرمت این پل با بسیج امکانات گسترده آغاز شده و حداکثر طی ۱۵ روز آینده به بهرهبرداری خواهد رسید. این پل که بخشی از شریان اصلی ارتباط ریلی زنجان–تبریز به شمار میرود، مسیر انتقال بار و مسافر بوده و به گفته استاندار، هیچگونه کاربرد یا ماهیت نظامی نداشته است؛ امری که نشان میدهد هدفگیری این سازه، حمله مستقیم به جریان زندگی و ارتباطات مردمی بوده است. استاندار با اشاره به حجم قابل توجه تخریبها تأکید کرد که کاری که در شرایط عادی به ماهها زمان نیاز داشت، اکنون با تلاشهای جهادی و شبانهروزی نیروهای عملیاتی به سرعت در حال پیشرفت است و گزارشهای میدانی این تسریع چشمگیر را تأیید میکند. بسیج ماشینآلات، مهندسان سازه، نیروهای امدادی و تیمهای ارزیاب، تصویری از عزم همگانی برای احیای سریع این شریان حیاتی را نشان میدهد. عزم جدی راهآهن برای بازسازی صدمات تنها به زنجان محدود نشد. پل راهآهن یحییآباد کاشان نیز در ۱۸ فروردین هدف حمله قرار گرفت؛ حملهای که به شهادت دو شهروند و مجروحیت سه تن دیگر انجامید و نشان داد دامنه تهدید صرفاً زیرساخت را هدف نمیگیرد، بلکه امنیت انسانی را نیز نشانه میرود.
در پی این حملات، میرحسن موسوی، قائممقام مدیرعامل راهآهن، اعلام کرد که بازسازی خطوط آسیبدیده از همان ساعات اولیه پس از تعرض آغاز شده است. او توضیح داد که بلافاصله جلسهای با حضور معاونان راهآهن تشکیل شد و ضمن ارزیابی دقیق نقاط آسیبخورده، برنامهریزی عملیاتی برای بازسازی تاسیسات زیربنایی و تأمین استمرار خدمات ریلی انجام گرفت.
موسوی با تقدیر از کارکنانی که در همان لحظات نخست در محل حاضر شدند، گفت تیمهای تخصصی با پشتیبانی لجستیکی لازم، بهصورت جهادی مشغول عملیات بازسازیاند. او همچنین بر استمرار حرکت قطارهای باری و مسافری در سراسر شبکه تأکید کرد؛ نشانهای از تابآوری زیرساختی که حتی زیر آتش نیز پیوند حملونقل کشور را از هم گسسته نمیگذارد.
ریلِ پشتیبان در روزهای اضطرار
در جریان جنگ دوازدهروزه، راهآهن جمهوری اسلامی ایران بار دیگر جایگاه خود را بهعنوان ستون پنهان اما تعیینکننده شبکه حملونقل کشور به نمایش گذاشت؛ نقشی که البته ریشههای آن به پیش از آغاز رسمی سومین نبرد تحمیلی بازمیگردد. در نخستین روزهای جنگ رمضان، فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، با اشاره به اختلالهای ایجادشده در حملونقل هوایی، بر نقش راهآهن در حفظ پیوستگی جابهجایی بار و مسافر تأکید کرد و گفت که این شبکه توانسته است هم در تخلیه و خروج کالا از بنادر و هم در جابهجایی مسافران، خلأهای ایجادشده را به شکلی مؤثر جبران کند. به گفته او، آثار این تلاشها بهروشنی در کشور قابل مشاهده است؛ از تداوم حرکت قطارها به مقصد کشورهای همسایه تا تقویت اتصال مسیرهای ریلی منطقهای که پیامدهای مثبت و پایداری به همراه داشته است. با آغاز روزهای پس از جنگ، افزایش فشار تقاضا بر ناوگان ریلی؛ بهویژه در استانهای پرتردد، ابعاد تازهای یافت. جواد معراجیفر، مدیر روابط عمومی راهآهن خراسان رضوی، از افزایش ظرفیت قطارها به دلیل لغو گسترده سفرهای هوایی خبر داد و تأکید کرد که تمامی ظرفیتهای موجود برای خدمترسانی به مسافران بسیج شده است. او از تلاش شبانهروزی کارکنان راهآهن سخن گفت و تصریح کرد هرگونه اختلال در حملونقل جادهای یا هوایی، با تکیه بر ظرفیت ریلی جبران خواهد شد.
در همین راستا، کریمی، معاون مسافری شرکت راهآهن، اعلام کرد که برای تسهیل تردد، قطارهای فوقالعاده در تمامی مسیرهای پرتردد پیشبینی شده و همزمان امکان استرداد بلیت برای مسافرانی که از سفر منصرف شدهاند فراهم است. او با تأکید بر موجود بودن بلیت در مسیرها، خاطرنشان کرد که مسافران میتوانند بهصورت حضوری یا اینترنتی نسبت به خرید یا استرداد بلیت اقدام کنند و وجوه پرداختی نیز بدون وقفه به حساب آنان بازگردانده میشود.
تداوم ریلهای فرا مرزی
در میانه بحران و در حالی که حملونقل هوایی با لغوهای گسترده و کمبود ناگهانی ظرفیت مواجه شده بود، توجه راهآهن به مسیرهای بینالمللی نقشی تعیینکننده در حفظ جریان سفر ایفا کرد؛ نقشی که بهویژه با نزدیکشدن تعطیلات نوروزی، اهمیت مضاعفی یافت. علی همتی، معاون اجرایی شرکت رجا، با اشاره به افزایش تقاضا در روزهای جنگ اعلام کرد که ظرفیت سفرهای ریلی روزانه افزایش یافته و بخشی از این نیاز با بهرهگیری از ناوگان ذخیره پوشش داده شده است. او توضیح داد که در مسیرهای پرتردد نظیر تهران–مشهد و تهران–بندرعباس ظرفیت فوقالعاده اضافه شده و حتی در مسیر بینالمللی تهران–وان، افزون بر دو حرکت برنامهریزیشده هفتگی، یک قطار ویژه نیز به دلیل لغو پروازها برقرار گردیده است. به گفته او، این روند افزایش ظرفیت تا نیمه فروردین بهتناسب نیاز ادامه خواهد داشت.
در کنار مدیریت تقاضا، مسئله ثبات قیمت نیز از اولویتهای راهآهن بود. همتی تأکید کرد که با وجود نوسانات بازار و افزایش فشار تقاضا، هیچگونه افزایش قیمتی اعمال نخواهد شد و بازار بلیت بهطور مستمر رصد میشود. او توصیه کرد مسافران برای جلوگیری از سوءاستفاده دلالان، خرید را مستقیماً از سامانه رجا انجام دهند؛ نکتهای که نشاندهنده اهتمام این شرکت به شفافیت و حفظ حقوق مسافران است.
ارسال دیدگاه
ضمیمه
