سوگواری یک آیین دائمی نیست
کتاب «سوگ و مالیخولیا: به انضمام موردی از سوگواری» نوشته و ترجمه دکتر کرامت موللی، اثری است که در مرز دقیق روانکاوی، فلسفه و تجربه زیسته انسانی حرکت میکند و خواننده را به یکی از بنیادیترین ساحتهای رنج بشر، یعنی فقدان، فرامیخواند. این کتاب نه صرفاً ترجمهای از مقاله کلاسیک زیگموند فروید، بلکه کوششی اندیشمندانه برای بازخوانی، تفسیر و بومیسازی یکی از مهمترین متون تاریخ روانشناسی تحلیلی برای مخاطب فارسیزبان است؛ کوششی که بهوضوح فراتر از کار مترجمانه معمول میایستد.
هسته اصلی کتاب بر مقاله مشهور Trauer und Melancholie فروید استوار است؛ متنی که در آن فروید برای نخستینبار بهطور نظاممند میان «سوگ» بهمثابه واکنشی طبیعی به فقدان، و «مالیخولیا» بهعنوان حالتی بیمارگون و فرساینده تمایز میگذارد. موللی با ترجمهای دقیق، روان و وفادار به متن اصلی، امکان مواجهه بیواسطه خواننده با زبان تحلیلی فروید را فراهم میکند؛ زبانی که هنوز، پس از بیش از یک قرن، تازگی و قدرت تبیین خود را حفظ کرده است.
امتیاز اصلی کتاب، اما، در مقدمه تحلیلی و یادداشتهای روشنگر مترجم نهفته است. موللی با تسلط نظری بر روانکاوی کلاسیک و معاصر، مفاهیم پیچیده فروید را بهگونهای شرح میدهد که هم برای دانشجویان و علاقهمندان روانشناسی قابل فهم باشد و هم برای خواننده جدی علوم انسانی تأملبرانگیز. او نشان میدهد که چگونه در سوگ، لیبیدو بهتدریج از ابژه ازدسترفته جدا میشود، اما در مالیخولیا این جدایی ناکام میماند و فقدان به درون «من» فرو میریزد و به خودسرزنشی، احساس بیارزشی و تخریب درونی میانجامد.
بخش «موردی از سوگواری» کتاب، ارزش عملی و بالینی اثر را برجستهتر میکند. در این بخش، نمونههایی از وضعیتهایی بررسی میشود که در آنها سوگ طبیعی به افسردگی عمیق بدل شده است. موللی با نگاهی تحلیلی، امکانهای اولیه درمانی همچون کاتارسیس، گفتوگو و بازنمایی کلامی فقدان را مطرح میکند و نشان میدهد که چگونه «کار سوگواری» میتواند مسیر بازگشت فرد به زندگی را هموار کند.
از دیگر نقاط قوت کتاب، پیوندی است که میان اندیشه فروید و روانکاوی معاصر، بهویژه خوانش لاکانی، برقرار میشود. موللی توضیح میدهد که مفهوم «کار سوگواری» چگونه در نظریههای جدید بازتفسیر شده و امروز نهتنها در روانکاوی، بلکه در رویکردهایی مانند درمان شناختیرفتاری نیز حضوری مؤثر دارد. افزون بر این، توجه به زمینههای فرهنگی و اجتماعی سوگ، کتاب را از اثری صرفاً نظری فراتر میبرد و آن را به متنی زنده و معاصر بدل میسازد.
«سوگ و مالیخولیا» کتابی است برای آنان که میخواهند رنج فقدان را بفهمند، نه صرفاً تحمل کنند. اثری موجز، عمیق و اندیشهبرانگیز که هم خواننده متخصص را اقناع میکند و هم مخاطب علاقهمند را به تأملی جدی وادار میسازد؛ کتابی که خریدن و خواندنش، سرمایهگذاری فکری ماندگاری است.
سوگ و مالیخولیا
نویسنده: کرامت موللی
مترجم: سوسن حاجیزاده شاهسوار
انتشارات: نشر نی
تعداد صفحه: 103
سال انتشار: 1404
ارسال دیدگاه
تیتر خبرها




