این روزها، مشکلات معیشتی مردم و بیکاری بخش قابل‌توجهی از جوانان تحصیلکرده،‌از جمله قابل‌تامل‌ترین مسائل اجتماعی‌ و اقتصادی کشور است. نهادهای مدنی، از مدت‌ها قبل بر این مقوله تمرکز کرده‌ و درصدد ارائه راهکارهایی به دولت و مجلس برای غلبه بر مشکلات‌اند. سعید لیلاز، یکی از فعالان مدنی و کارشناسان دانشگاهی حوزه اقتصاد نیز اخیرا ضمن تشریح وضع فعلی و آینده اقتصاد کشور، از لزوم جراحی عمیق در ساختار اقتصادی کشور صحبت کرد. صحبت‌هایی که اگر در کنار برخی از مطالبات و اعتراضات معیشتی اخیر اقشاری از مردم در برخی شهرها قرار بگیرد، حاوی نکات تامل‌برانگیزی است. ‌لیلاز، با اشاره به وضعیت اقتصادی کشور گفت: «فضای غالب تحلیل‌ها این است که وضعیت، نگران‌کننده است و همه از بحران‌های عمیقی صحبت می‌کنند که باید به دقت به آن رسیدگی شود.» به گفته این کارشناس اقتصادی، در کشور ایران، اسامی و عنوان‌ها را درست می‌کنیم اما از مواجهه و روبه‌روشدن با آن می‌ترسیم. وی افزود: «تا دیروز بحث بر سر چالش‌ها بود، اما امروز همه یک‌صدا می‌گویند کشور، با ابرچالش روبه‌رو شده و دیر یا زود، اقتصاد ایران به سرنوشت یونان دچار می‌شود و فرو می‌پاشد.»‌به گزارش «خبرآنلاین»، وی با اشاره به چالش‌های اقتصاد ایران، گفت: «در سال ۸۴، هزار چالش در کشور وجود داشت که بحران نبودند؛ اما امروز، همان هزار چالش، بحران شده‌اند.»‌وی با بیان اینکه مردم، به اندازه کافی کالری موردنیاز خود را دریافت نمی‌کنند، گفت: «سرانه مصرف لبنیات در کشور کاهش پیدا کرده و براساس برخی اطلاعات، ۳میلیون و ۲۰۰ هزار نفر، موادغذایی کافی برای شام شب ندارند.» این اقتصاددان، در ادامه به تحلیل بحران در شبکه بانکی کشور پرداخت و آن را ساخته و پرداخته دولت نهم و دهم خواند و درباره مشکل موسسات مالی اظهار کرد: «یک گروه  ذی‌نفوذ، شبکه بانکی را به انحصار درآوردند و موسسات مالی و اعتباری را ایجاد کردند؛ با کاهش نرخ بانکی و افزایش نرخ تورم، آغاز به جمع‌آوری چندین میلیون کردند؛ پول مردم را از دست‌شان درآوردند و بالا کشیدند.» وی با اشاره به طرح بحث‌هایی درباره وظیفه دولت به پرداخت مطالبات خسارت‌دیدگان موسسات مالی و اعتباری گفت: «امروز همان افرادی که پول مردم را بالا کشیدند، از طریق مجلس و بانک مرکزی به دولت فشار می‌آورند که پول مردم را از مدل منابع عمومی پرداخت کند.» وی در ادامه به کاهش بهره‌وری در اقتصاد کشور اشاره و اظهار کرد: «در سال ۸۱ به ازای هر 5/2 میلیارد دلار واردات، اقتصاد یک‌درصد رشد می‌کرد اما در سال ۹۰ هر ۲۵ میلیارد، یک‌درصد رشد اقتصادی برای ما رقم می‌زند که نشان می‌دهد، ده برابر کاهش بهره‌وری داشته‌ایم.» لیلاز افزود: «اقتصاد ایران در حال فروپاشی نیست، اما به یک جراحی عمیق نیاز داریم که اگر رسیدگی نشود، قطعا فروپاشی صورت خواهد گرفت.» وی با بیان اینکه حجم کیک اقتصاد در اواخر سال گذشته، از رکود سال 90 عبور کرده، اظهار کرد: «از سال 90 تا به امروز، 10 درصد ثروت بیشتری تولید شده و حجم اقتصاد نیز 20 درصد بزرگ‌تر شده است. در حوزه توزیع درآمد، قدرت اقتصادی کارگران، کارمندان، کشاورزان، مستمری‌بگیران تامین‌اجتماعی و مستمری‌بگیران کمیته امداد و سازمان بهزیستی، 20 تا 25 درصد افزایش پیدا کرده که همه اینها نشان می‌دهد وضع اقتصاد، بهتر شده؛ اما هنوز تا رسیدن به نقطه مطلوب، فاصله دارد.»وی با اشاره به تدابیر کنترل بحران در صندوق‌های بازنشستگی گفت: «مشکلات نظام تامین‌اجتماعی ایران، مشکلات بین‌نسلی و محدود به این دولت نیست، اما کاری که انجام شده، کندترشدن شیب بحران است.» وی با بیان اینکه بعد از پایان انتخابات سال ۹۶، سرعت اقتصاد کم شده است و ارتباط مردم و روشنفکران با رئیس‌جمهوری قدری کمرنگ شده، گفت: «این تحولات، باعث شده زمانی که دولت دست به اقدامی می‌زند، مردم و روشنفکران استقبالی نکنند. به دولت ایراد می‌گیرند اما ما باید دولت را به جلو هل بدهیم و به او کمک کنیم.»