پزشکان و میراث گرانسنگ ابنسینا
سمیرا عظیمینژاد
بدون حضور فداکارانه پزشکان، طرح تحول سلامت نمیتوانست به دستاوردهای فعلی برسد. شکی نیست که اگر هماکنون در شرایطی هستیم که بسیاری از بیماران، رنجی بهجز رنج مریضی ندارند، بخش عمدهای از آن مرهون زحمات پزشکانی است که برای به بار نشستن این طرح کلان، از جانودل مایه گذاشتند.
پزشکان بهعنوان یکی از مهمترین بازوهای ارائه خدمات درمانی، نقش بیبدیلی در پیشبرد اهداف نظام سلامت دارند و نقش آنها در تحقق اهداف بیمههای اجتماعی نیز بسیار حائز اهمیت است. اگرچه در طی چند سال اخیر، حواشی زیادی برای جامعه پزشکی ایجاد شد و برخی قصورهای پزشکی، بازتاب گستردهای در رسانهها پیدا کرد، اما جدای از این حاشیهها، اهمیت پزشکان در ارتقای سلامت عمومی جامعه، انکارناپذیر است. نباید از خاطر برد که شاهد هستیم هرساله حدود 15هزار پزشک در طرحهای مختلف نیکوکاری شرکت میکنند و با حضور در مناطق محروم، خدمات درمانی رایگان را به آسیب دیدگان ارائه میدهند. در شرایطی که تا همین چند دهه قبل، پزشکان هندی و پاکستانی در کشور ما جولان میدادند و نیازهای درمانی کشور را برطرف میکردند، اما با ارتقای دانش پزشکی کشور، حالا در جایگاهی قرار داریم که پزشکان ایرانی در زمره توانمندترین پزشکان جهان بهحساب میآیند و حضور آنها، کشور را از واردات پزشک خارجی بینیاز کرده است.
نقش پزشکان تامین اجتماعی در پیشبرد اهداف سلامت
سازمان تامین اجتماعی بهعنوان بزرگترین خریدار درمان و دومین تولیدکننده خدمت درمانی در کشور، اهمیت بهسزایی در بلوغ ساختار نظام سلامت دارد. مشاور معاونت درمان سازمان تامین اجتماعی در گفتگو با آتیهنو به گوشهای از فعالیت گسترده پزشکان تامین اجتماعی اشاره میکند و میگوید: «هماکنون حدود هشتهزار پزشک متخصص و عمومی در بخش درمان مستقیم تامین اجتماعی فعالیت میکنند و این سازمان با حدود 24 هزار پزشک در 46 هزار مرکز درمانی نیز قرارداد همکاری دارد.»
به گفته دکتر علیرضا احمدزاده «سازمان تامین اجتماعی با قدمتی بیش از 50 سال، با کمک پزشکان و سایر نیروهای کادر درمان به پختگی لازم در بحث ارائه خدمات درمانی رسیده است و پزشکان این سازمان به حدود 42 میلیون بیمهشده تامین اجتماعی، خدمات درمانی ارائه میکنند.»
حساسیت برای ارتقای کیفیت خدمات درمانی، یکی از عمده نقاط مثبت حوزه درمان تامین اجتماعی است که وی به آن اشاره میکند و تأکید دارد: «ارتقای روزبهروز کیفیت خدمات درمانی در شبکه بزرگ درمان مستقیم تامین اجتماعی، اتفاق قابلتوجهی است که قطعاً یکی از دلایل تحقق این دستاورد بزرگ، حضور خالصانه پزشکان تامین اجتماعی است.»
همچنین به قول احمدزاده «در نظام اعتباربخشی بیمارستانها که از سوی وزارت بهداشت انجام میشود، حدود 93 درصد بیمارستانهای تامین اجتماعی، حائز رتبه «درجه یک» شدهاند و خیلی از بیمارستانها نیز حائز لوحهای تقدیری همچون لوحهای دوستدار کودک، دوستدار مادر باردار و ... شدهاند که بیگمان، یکی از مهمترین رکنهای حیاتی در به دست آمدن این موفقیتها، حضور پزشکان فعال در سازمان تامین اجتماعی است.» ایجاد انگیزه لازم برای فعالیت بیدغدغه پزشکان تامین اجتماعی، اقدامی است که مشاور معاونت درمان سازمان تامین اجتماعی به آن اشاره میکند و میافزاید: «معاونت درمان تامین اجتماعی در طول چند سال اخیر، همواره تلاش کرده که بستر فعالیت بیدغدغه را برای پزشکان تامین اجتماعی ایجاد کند و انگیزه آنها را برای ارائه خدمات درمانی، ارتقا بخشد که قطعاً در ادامه مسیر نیز همین فرآیند برای تکریم شأن پزشکان تامین اجتماعی دنبال خواهد شد.»
ارتقای رابطه پزشک و بیمار؛ ضرورت نظام سلامت
به دلیل اینکه همچنان در کشور ما، رابطه مالی بین پزشک و بیمار وجود دارد، این رابطه موجب میشود که در برخی موارد، حرمت پزشک و بیمار شکسته شود. نایبرئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس نیز رعایت شأن پزشکان را مایه آرامش جامعه میداند و در این باره به آتیهنو میگوید: «نباید بههیچوجه رابطه پزشک و بیمار مخدوش شود، زیرا در این صورت، هم پزشک و هم بیمار ضرر خواهند کرد. یکی از مهمترین مؤلفههای موفقیت در درمان، اعتمادی است که بین پزشک و بیمار ایجاد میشود، حال اگر به هر دلیلی، مثل مسائل مالی، این رابطه خدشهدار شود، کیفیت درمان نیز افت خواهد کرد.» دکتر محمدحسین قربانی با اشاره به حواشی که در چند سال اخیر برای جامعه پزشکی ایجاد شده است، یادآوری میکند: «در همه مشاغل، خطا و قصور وجود دارد. همچنین هیچ شغلی را نمیتوانید پیدا کنید که همه شاغلان آن، اخلاق را به شکل صد درصد رعایت کنند. حرفه پزشکی نیز خارج از این قضیه نیست. علاوه بر اینکه احتمال خطای انسانی ناخواسته در این حرفه وجود دارد، احتمال دارد که معدود پزشکانی هم پیدا شوند که در رابطه با بیمار، اخلاق را زیر پا بگذارند، اما بیانصافی است که این رفتار تعداد انگشتشمار از جامعه پزشکی را بهپای همه پزشکان بنویسیم.»
دیگر عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس هم در گفتگو با آتیهنو، به جهش دانش پزشکی در کشور اشاره میکند و میگوید: «خوشبختانه این روزها دانش پزشکی در کشور ما به مرحلهای از پیشرفت رسیده است که «گردشگر سلامت» جذب میکنیم و فضای بسیار خوبی برای توسعه صنعت «توریسم درمانی» ایجاد شده است که قطعاً نقش پزشکان ایرانی در تحقق این دستاورد، بسیار حیاتی است.» به گفته دکتر محمد نعیم امینیفرد «نقش پزشکان در تحقق اهداف بیمههای اجتماعی و درمانی نیز بسیار حائز اهمیت است؛ تا جایی که نمیتوان از این بیمهها توقع داشت که بدون اتکا به توان و مهارت پزشکان، دغدغههای درمانی بیمهشدهها را حل کنند.» وی از نقش مؤثر پزشکان در کاهش آلام مردمان مناطق محروم یاد میکند و میافزاید: «جامعه پزشکی نشان داده که در سختترین شرایط هم مردم را تنها نمیگذارد. خاطرات فداکاری پزشکان در دوران دفاع مقدس، هیچگاه از اذهان عمومی پاک نخواهد شد و بعد از دوران جنگ تحمیلی نیز همین پزشکان، دوشادوش مردم در مناطق محروم کشور به ارائه خدمت پرداختند.»
پزشکی عمومی نیازمند توجه بیشتر
هماکنون حدود 80 هزار پزشک عمومی در کشور داریم، اما حدود نیمی از آنها در حرفه خود فعالیت نمیکنند. اینها آمارهایی است که رئیس انجمن پزشکان عمومی ایران مطرح میکند و ادامه میدهد: «باید فکری به حال بیکاری گسترده در بین پزشکان عمومی باشیم. بسیاری از پزشکان عمومی از طبابت فاصله گرفتهاند و وارد شغلهای دیگری شدهاند.»
به گفته عباس کامیابی «اجرای نظام ارجاع و برنامه پزشک خانواده به شکل علمی و اصولی میتواند جایگاه ازدسترفته پزشکان عمومی را به آنها برگرداند و با اجرای نظام ارجاع در کل کشور میتوان امیدوار بود که پزشکان عمومی به طبابت بازگردند و انگیزه آنها برای ارائه خدمت به مردم ارتقا پیدا کند.»
اینکه صدها میلیون تومان هزینه تربیت پزشک عمومی شود و بعد نتوانیم از این ظرفیت علمی بهره ببریم، اتفاقی است که به گفته وی «هم منابع مالی کشور را سوخت خواهد کرد و هم موجب میشود که از توان نیروهای انسانی نخبه و کارآمد محروم شویم.» البته علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت در دولت دوازدهم، وعده داده که اجرای نظام ارجاع و برنامه پزشک خانواده در اولویت فعالیتهای وزارت بهداشت قرار خواهد داشت. درصورتیکه این وعده تحقق یابد، میتوان به اشتغال پزشکان عمومی بیکار مانده امیدوار بود و آینده بهتری را برای طب عمومی به انتظار نشست.
ارسال دیدگاه
ضمیمه
تیتر خبرها
