؟؟؟؟؟

 

 

 

بانک جهانی در تازه‌ترین گزارش خود اعلام کرده است که شاخص تجارت فرامرزی ایران در سال ۲۰۱۷ بهبود یافته است. بر اساس این گزارش ایران توانسته روند صادرات و واردات را با گسترش خدمات ارائه‌شده از طریق پنجره واحد آسان‌تر کند. از سوی دیگر شاخص عملکرد لجستیک ایران نیز ۲۳ پله صعود کرده و این نخستین باری است که روند نزولی رتبه ایران در رتبه‌بندی لجستیک متوقف شده و این روند با سرعت خوبی صعودی شده است.

برخی کارشناسان بر این باورند که بهبود جایگاه ایران در زیرشاخص کارایی فرآیندهای ترخیص کالا شامل سرعت، سادگی و قابل پیش‌بینی بودن تشریفات، نشانگر موفقیت‌آمیز بودن اجرای پروژه مشهور به پنجره واحد تجاری است. البته این گزارش می‌افزاید: «گمرک در ایران به تنهایی مسئول صدور مجوزهای ترخیص کالاهای صادراتی و وارداتی نیست و در این امر ۲۲ سازمان دخالت دارند.»

علاوه بر رشد شاخص تجارت فرامرزی، سازمان‌های بین‌المللی گزارش‌های امیدوارکننده‌ای در مورد بهبود دیگر شاخص‌های اقتصاد کلان ایران ارائه داده‌اند که از زمان روی کار آمدن دولت یازدهم اتفاق افتاده است. شاخص سهولت کسب‌وکار، ریسک اعتباری- تجاری، آزادی اقتصادی، فلاکت اقتصادی، کارآفرینی و توسعه، کیفیت زندگی، ادراک فساد، حقوق مالکیت، شادی و رقابت‌پذیری جهانی ازجمله شاخص‌هایی هستند که در سال ۲۰۱۶ نسبت به سال ۲۰۱۳ بهبود قابل‌ملاحظه‌ای داشته‌اند. همچنین از سال ۲۰۱۵ روند رو به بهبودی در رتبه ایران در سهولت کسب‌وکار آغاز شده است به نحوی که رتبه ایران از ۱۵۲ در سال ۲۰۱۴ به ۱۱۸ در سال ۲۰۱۶ رسیده است. گزارش سازمان‌های معتبر بین‌المللی از عملکرد اقتصاد ایران و چشم‌انداز پیش روی آن یک نقطه مشترک دارد و آن روند رشد مداوم است. برآوردها از اقتصاد کلان ایران نشان می‌دهد که در مسیر صحیحی قرار دارد و هرچند به‌کندی اما به طور دائم در حال رشد است.

رشد صادرات به اروپا

همانگونه که بانک جهانی می‌گوید، شاخص تجارت فرامرزی ایران رشد خوبی داشته و این به معنی افزایش صادرات ایران به کشورهای اروپایی و آفریقایی است. گزارش‌ها حاکی از آن است که تراز تجاری ایران پس از مدت‌ها رشد منفی، مثبت شده است و مبادلات تجاری ایران و اروپا در سال جاری میلادی با رشد 171 درصدی به یک میلیارد و 555 میلیون یورو رسیده است. براساس گزارش پایگاه خبری کمیسیون اروپا، مبادلات تجاری ایران و 28 کشور اروپایی در ژانویه 2017 نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد 171 درصدی داشته است در حالی در ژانویه سال قبل تجارت دو طرف 572 میلیون یورو اعلام شده بود. علاوه بر این، واردات اتحادیه اروپا از ایران در ژانویه امسال نسبت به مدت مشابه سال قبل 5/6 برابر شده است. واردات اروپا از ایران که در ژانویه سال 2016 برابر با 120 میلیون یورو گزارش شده بود در ژانویه امسال به 772 میلیون یورو افزایش یافته است. بر این اساس واردات اسپانیا از ایران در ژانویه امسال نسبت به مدت مشابه سال قبل 7 برابر شده و به 115 میلیون یورو رسیده است. واردات فرانسه نیز با افزایش 37 برابری به 111 میلیون یورو، واردات یونان با افزایش 42 برابری به 106 میلیون یورو، واردات ایتالیا با افزایش 5/8 برابری به 257 میلیون یورو، و واردات هلند با افزایش 17 برابری به 83 میلیون یورو رسیده است.

کل صادرات اروپا به ایران در ژانویه 2017 نیز با رشد 73 درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل مواجه شده و به 783 میلیون یورو رسیده است. اتحادیه اروپا در ژانویه سال قبل 452 میلیون یورو کالا به ایران صادر کرده بود. بر اساس این گزارش صادرات آلمان به ایران در ژانویه 2017 با رشد 31 درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل مواجه شده و به 203 میلیون یورو رسیده است. صادرات بلژیک به ایران در همین ماه با رشد دو برابری به 48 میلیون یورو رسیده، صادرات اسپانیا سه برابر شده و به 38 میلیون یورو رسیده و صادرات فرانسه نیز با رشد 5/3 برابری به 147 میلیون یورو بالغ شده است.

این در حالی است که کمیسر انرژی اتحادیه اروپا نیز می‌گوید میزان صادرات ایران به اتحادیه اروپا از زمان اجرای موافقت‌نامه هسته‌ای به سه برابر افزایش یافته است. تحلیلگران می‌گویند صادرات ایران به اتحادیه اروپا سال 2016 به 5 میلیارد و 494 میلیون یورو رسید. این در حالی است که صادرات ایران به اتحادیه اروپا سال 2015 یک میلیارد و 235 میلیون یورو بود و یکی از دلایل این افزایش صادرات ازسرگیری واردات نفت از ایران پس از موافقت‌نامه هسته‌ای بوده است.

افزایش دو برابری صادرات به آفریقا

البته اتحادیه اروپا تنها بازار صادراتی ایران نیست که در این مدت با چنین رشدی همراه شده است؛ در قاره آفریقا نیز میزان کالاهای صادراتی ایران دو برابر شده است. به گفته مدیرکل دفتر بازرگانی کشورهای عربی و آفریقایی سازمان توسعه تجارت، صادرات ایران به 30 کشور آفریقایی در سال گذشته 100 درصد افزایش یافته است. در بین 54 کشور آفریقایی، ایران با 40 کشور روابط تجاری فعالی دارد و انواع شیرینی و شکلات، روغن‌های صنعتی مواد پتروشیمی، قیر و مصالح ساختمانی را به این کشورها صادر می‌کند. ایران و آفریقای جنوبی برای دستیابی به هدف تجارت 2 میلیارد دلاری تا سال 2021 برنامه‌ریزی کرده‌اند.

آفریقا به‌عنوان بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین قاره جهان بعد از آسیا دارای ظرفیت‌های بالقوه زیادی برای کشورهایی مانند ایران است که بازارهای جدیدی را برای صادرات خود جستجو می‌کنند. این قاره به دلیل داشتن معادن زیرزمینی غنی و نیروی کار ارزان‌قیمت همواره مورد توجه بوده است. برای مثال در بخش کشاورزی حدود 80 درصد از زمین‌های قابل‌کشت در این قاره هنوز کشت نشده‌اند و در زمینه کالاهای مصرفی این عقیده در میان برخی از اقتصاددانان وجود دارد که این قاره برخلاف سایر نقاط جهان بازار قابل‌توسعه و اشباع‌نشده‌ای دارد.

کارشناسان می‌گویند با توجه به سیاست‌های دولت یازدهم در مورد تغییر نگاه اقتصادی و سیاسی از آمریکای جنوبی به سایر نقاط جهان، آفریقا می‌تواند گزینه مناسبی برای جایگزینی آن مطرح شود.

نزدیکی فرهنگی و جغرافیایی قاره آفریقا به ایران در مقایسه با آمریکای جنوبی نشان از برتری ژئوپولتیکی و به‌صرفه بودن اقتصادی قاره آفریقا نسبت به آمریکای جنوبی دارد. با توجه به این موارد، آفریقا می‌تواند به‌عنوان منطقه‌ای مناسب برای سرمایه‌گذاری از سوی ایران مطرح شود و اقتصاد ایران، با توجه به بازگشت دوباره به صحنه جهانی بعد از تحریم‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای، می‌تواند به آفریقا به‌عنوان سکوی پرتاب به بازار جهانی نگاه کند. نیروی کار ارزان این قاره می‌تواند به‌عنوان یک امتیاز برای سرمایه‌گذاران و صاحبان صنایع در ایران مطرح باشد و بخش خصوصی ایران می‌تواند از حضور در قاره آفریقا و سرمایه‌گذاری در آن نفع ببرد.