شاعر انقلاب پَر کشید

نگاهی‌کوتاه به زندگی و آثار زنده‌یاد حمید سبزواری

شاعر انقلاب پَر کشید

کمیل انتظاری

دوران کودکی ما با انقلاب و جنگ گره خورده بود. قهرمانان ما مردانی بودند که بهمن 57 و پس از آن در تمام دوران دفاع مقدس حماسه‌آفرینی می‌کردند. آن زمان تعداد رسانه‌های تاثیرگذار از انگشتان یک دست کمتر بود، ولی دلمان با سروده‌های انقلابی خوش بود. انتظار بهمن و جشن‌های دهه فجر را می‌کشیدیم تا در مراسم‌هایش سروده‌هایی را فریاد کنیم که شب و روز بر سر زبانمان جاری بود. 
با «برخیزید ای شهیدان راه خدا» یاد مردان و زنانی را گرامی بداریم که با خونشان انقلاب را رقم زدند؛ با «خمینی ‌ای امام» یاد رهبر کبیر انقلاب را که از میانمان رفته بود زنده کنیم و با «آمریکا، آمریکا، مرگ به نیرنگ تو» تنفرمان را از شیطان بزرگ به گوش جهانیان برسانیم. موفقیتی بالاتر از راه یافتن به گروه سرود مدرسه نبود.
آن روزها گذشت و ما بزرگ و بزرگ‌تر شدیم و آرمان‌هایمان هم رنگ‌و بوی دغدغه‌های تازه گرفت، اما هنوز سرودهای دوران مدرسه را زمزمه می‌کردیم. زمان مدرسه برایمان اهمیت نداشت شاعر این سروده‌های حماسی کیست، اما بعدها عکس و تصویر پیرمرد ریزنقش سپیدمویی را می‌دیدیم که می‌گفتند شاعر همان سروده‌هاست؛ حمید سبزواری.
 
آینه زمانمند انقلاب
حسین ممتحنی مشهور به حمید سبزواری در سال 1304 در سبزوار متولد شد. از 14سالگی شروع به سرودن شعر کرد و اشعارش را در دفتری با نام «فریادنامه» می‌نوشت. اشعارش به جای اینکه رنگ و بوی عشق نوجوانی داشته باشند بیشتر اجتماعی بودند و متاثر از اتفاقات سال‌های 1320؛ متاثر از ورود متفقین به ایران و مشکلات اقتصادی و معیشتی.
مطابق معمول آن زمان سرودن تصنیف را امتحان کرد و تصنیف‌هایش را در کتاب‌فروشی می‌فروخت. ازدواجش همزمان شده بود با اتفاقات ملی شدن نفت و پس از آن کودتای 28 مرداد که دامن او را نیز گرفت و برای خلاص شدن مدتی در اسفراین مخفی شد. پس از آن در روابط عمومی بانک بازرگانی مشغول به کار شد تا نزدیکی‌های انقلاب که اشعارش رنگ انقلابی و حماسی گرفتند. با پیروزی انقلاب اسلامی تمام فکر و ذکرش انقلاب شد. شعرش شد شناسنامه زمانمند انقلاب که همچون آینه حوادث و رویدادهای انقلاب را منعکس می‌کرد. تا جایی که او را پدر شعر انقلاب نامیدند. اما بیماری و کهولت سن امانش نداد و هفته گذشته به آسمان پر کشید.
 
آثارسبزواری
آثار و سروده‌های سبزواری به دو بخش تقسیم می‌شوند: قسمتی از آن محصول دوران اختناق است که شاعر با شجاعت بر حکومت تاخته و اوضاع نابه‌سامان آن را نکوهش کرده است. بخش دوم آثار سبزواری پس از پیروزی انقلاب اسلامی سروده شده است. در این اشعار او تلاش کرده پیام انقلاب را هرچه بهتر منتقل کند. آثار سبزواری در هفت دفتر منتشر شده است:
1. سرود درد: این مجموعه نخستین دفتر شعر سبزواری است که سروده‌های سال‌های 36 تا 57 او را دربرمی‌گیرد. سرود درد با مقدمه رهبر معظم انقلاب در سال 1367 توسط انتشارات کیهان منتشر شده است.
2. سرود سپیده: این مجموعه شامل اشعار معاصر سبزواری است که همچون دفتر نخست با مقدمه رهبر معظم انقلاب در سال 1368 توسط انتشارات کیهان منتشر شده است.
3. کاروان سپیده: این مجموعه دربرگیرنده 26 قطعه از اشعار سبزواری است که در سال 1373 توسط انتشارات حوزه هنری منتشر شد.
4. یاد یاران: این دفتر مثنوی نسبتا بلندی است در رثای جهادگر شهید مهندس سید محمدتقی رضوی و جمعی از شهیدان دفاع مقدس. «یاد یاران» را کنگره بزرگداشت سرداران شهید سپاه در سال 1376 منتشر کرد.
5. گزیده ادبیات معاصر: انتشارات «کتاب نیستان» چاپ گزیده آثاری از شاعران معاصر را در دستور کار قرار داده که سی و پنجمین اثر از این مجموعه، به گزیده اشعار حمید سبزواری اختصاص دارد.
6. به رنگ آمده دشمن: این دفتر با عنوان اولیه «بار دیگر مسجد ضرار» منظومه‌ای است در قالب مثنوی که در آن سبزواری شیوه‌های فرهنگی دشمنان انقلاب و اسلام را پس از پذیرش قطعنامه 598 بیان کرده و سازمان تبلیغات اسلامی آن را در سال 1368 منتشر کرده است.
7. سرودی دیگر: این دفتر دربرگیرنده 142 قطعه از تازه‌ترین اشعار کلاسیک حمید سبزواری از 1366 تاکنون است که سال 1381 به همت سازمان صداوسیما و انجمن قلم منتشر شد.
ارسال دیدگاه
ضمیمه
ضمیمه