به عنوان نماینده یکی از شرکای اجتماعی سازمان تأمین‌اجتماعی، وضعیت کنونی این سازمان را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ از نگاه شما سازمان با چه چالش‌هایی روبرو است و چه راهکارهایی برای برون‌رفت از این چالش‌ها پیشنهاد می‌دهید؟

در این مورد دو نگاه ملی و استانی وجود دارد. در استان قزوین با توجه به تعامل خوب تأمین‌اجتماعی استان با تشکل‌های کارفرمایی، سعی شده است با نشست‌های مختلف، موضوعات فعلی پیش برود. به همین دلیل، بحث‌های داخلی استان قابل حل است. اما با وجود تعاملات مذکور، کارفرمایان مشکلاتی دارند که باید توجه ویژه‌ای به آنها شود. یکی از موضوعاتی که مورد توجه بیمه‌شدگان و کارفرمایان است، تلاش بیشتر برای وصول مطالبات معوقه سازمان تأمین‌اجتماعی از نهاد دولت است. در صورت دریافت این مطالبات، قطعاً منابع سازمان تأمین‌اجتماعی وضعیت بهتری پیدا می‌کند و کارگران از حمایت‌های بیشتر و کیفی‌تری برخوردار می‌شوند و طبعاً فشار به کارفرمایان نیز کمتر می‌شود. 

یکی از مشکلات مبتلابه کارفرمایان این است که در هیأت‌های بدوی و تجدیدنظر مطالبات سازمان که کارفرمایان به پرونده‌های خود اعتراض می‌کنند، یک ایراد شکلی وجود دارد. در هیأت‌بدوی چهار نفر حضور دارند که این امر با روح تصمیم‌گیری مغایر است و تعداد افراد باید فرد باشد. در هیأت تجدیدنظر هم که اعضای آن 5 نفر هستند، 3 نفر از اعضا نمایندگان سازمان تأمین‌اجتماعی و وزارت کارند و باز هم در این شرایط بحث‌ها نمی‌تواند چندان حالت اقناعی و تعاملی داشته باشد. یکی دیگر از مشکلات کارفرمایان ماده 47 قانون تأمین‌اجتماعی درباره حسابرسی است. در بخش بازنشستگی مشاغل سخت و زیان‌آور هم در سال‌های اخیر 4 درصد حق‌بیمه کارفرمایان عملاً و به دلیل اتفاقاتی که افتاد، عملاً بیش از 8 درصد شد که بار مالی مضاعفی را بر کارفرمایان تحمیل کرده است. محاسبه بازنشستگی مدیران و کسانی که در دو کارگاه کار می‌کنند، در هر جا جداگانه محاسبه می‌شود و در دریافتی‌ها تأثیرگذار است. سازمان تأمین‌اجتماعی باید برای جذب کارگران جدید، مشوق‌هایی برای کارفرمایان تعیین کند. نرخ فارغ‌التحصیلان بیکار الان زیاد است و باید خدماتی در مورد سهم حق ‌بیمه تعیین شود که مشوق‌هایی برای کارفرمایان باشد تا هم اشتغال فارغ‌التحصیلان تأمین شود و هم منافع کارفرمایان را در بر داشته باشد. 

 

 همانطور که اشاره کردید پرداخت نشدن به موقع بدهی‌های بیمه‌ای نهاد دولت که البته مختص این یا آن دولت نیست، مشکلاتی برای سازمان ایجاد کرده است. چه راهکارهایی برای تسریع در پرداخت مطالبات معوق سازمان چه از سوی کارفرمایان و چه از سوی نهاد دولت پیشنهاد می‌کنید؟

یکی از بزرگترین بدهکاران به سازمان تأمین‌اجتماعی نهاد دولت است. در بحث شرکت‌ها و کارفرمایان نیز حقوق سازمان تأمین‌اجتماعی باید ادا شود در این نکته هیچ شکی نیست؛ اما باید توجه داشت که با توجه به تبعات رکود و برخی دیگر از مشکلات اقتصادی، گروهی از کارفرمایان نتوانسته‌اند به تعهدات خود به موقع عمل کنند. همچنین در حوزه حسابرسی مشکلاتی برای کافرمایان ایجاد شده است که اعتقاد دارم قانون باید رویکرد پویاتری در این زمینه داشته باشد. سازمان تأمین‌اجتماعی با بخشودگی‌هایی که در مورد جرایم دیرکرد پرداخت حق‌بیمه پیش‌بینی کرده است، قصد کمک به کارفرمایان دارد و کارفرمایان نیز سعی کرده‌اند دیون خود را بپردازند. این سازمان یک صندوق بین‌نسلی است و هرقدر کارفرمایان بتوانند به تعهدات خود عمل کنند، طبعاً کارگران نیز از حمایت‌های بیشتری برخوردار می‌شوند. نهاد دولت هم قطعاً باید در اجرای ماده 9 و 10 نوسازی صنایع و با رویکردهایی که دارد، مطالبات سازمان را پرداخت کند؛ ما این مسئله را در حضور وزیر محترم کار نیز مطرح کردیم و اخیراً بخشی از این مطالبات پرداخت شده است. اما باید تلاش شود با برنامه‌ریزی‌های هماهنگ بین دولت و سازمان تأمین‌اجتماعی، مابقی این مطالبات نیز پرداخت شده و روندی در پیش گرفته شود که مطالبات فعلی افزایش پیدا نکند. 

 

 عملکرد تأمین‌اجتماعی استان قزوین در دولت یازدهم و طی سه سال گذشته، چه تغییراتی کرده است؟

دکتر نوربخش از بدنه سازمان تأمین‌اجتماعی هستند و پیش‌تر نیز در تأمین‌اجتماعی خدمت کرده‌اند، بنابراین با مشکلات و مصائب سازمان به خوبی آشنایی دارد و در کانون عالی کارفرمایی کشور و طی نشست‌هایی که با ایشان داشتیم، شاهد بودیم که نگاه وی، توسعه‌ای و تعاملی است. بنابراین در سه سال اخیر، روند مثبتی را در زمینه توسعه و تعمیق تعامل سازمان با شرکای اجتماعی و از جمله کارفرمایان شاهد بوده‌ایم. 

 

 سازمان تأمین‌اجتماعی در کمک به بهبود فضای کسب‌و‌کار و در راستای حمایت از تولید، تسهیلاتی برای کارفرمایان و کارآفرینان در نظر گرفته که به نمونه‌ای از آن که همان بخشودگی جرایم بیمه‌ای است، اشاره کردید. این طرح‌ها را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

برخی کارفرمایان به دلیل مشکلات اقتصادی، توان پرداخت به‌موقع مطالبات سازمان را ندارند و با بخشودگی جرایم بیمه‌ای به آنها کمک می‌شود. اما از سوی دیگر باید برای کارفرمایان خوش‌حساب که با مشقت و مشکلات فراوان سعی می‌کنند مطالبات سازمان را به‌موقع پرداخت کنند هم تشویق‌ها و تخفیف‌هایی در نظر گرفته شود. بنابراین باید به نوعی ارزش‌گذاری مثبت هم وجود داشته باشد تا به کارفرمایان و برگشت و ماندن آنها در چرخه تولید کمک شود. 

 

 به نظر شما سازمان تأمین‌اجتماعی تا چه حد می‌تواند به رونق کسب‌و‌کار کمک کند؟ 

حق‌بیمه سهم کارفرما در ایران نسبت به بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته بالاتر است و جزو بالاترین گروه‌ها هستیم. از سوی دیگر حداقل دستمزد کارگران نیز در پایین‌ترین سطح قرار دارد. تعدیل‌هایی در این موارد و اصلاح‌هایی که در راستای رفاه اجتماعی در این زمینه صورت می‌گیرد، می‌تواند به رونق کسب‌و‌کار کمک کند. 

 

 سه‌جانبه‌گرایی به مفهوم تعامل و همکاری میان فعالان کارفرمایی، کارگری و تأمین‌اجتماعی در استان قزوین تا چه‌اندازه محقق شده است؟

انجمن‌ها و تشکل‌های کارفرمایی استان با اداره‌کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان و نیز اداره‌کل تأمین‌اجتماعی استان، جلسات مستمر و ادواری دارند و بخش زیادی از موضوعات را مطرح می‌کنند و با استفاده حداکثری از ظرفیت‌های قوانین و در مواردی با حذف بوروکراسی دست‌وپا‌گیر، به اثربخشی مؤثری رسیده‌اند. در مسائلی مانند بررسی مشاغل سخت و زیان‌آور، مراجع حل اختلاف و رسیدگی به ماده 148، به هماهنگی و همگرایی خوبی رسیده‌ایم و در این نشست‌ها مسائل به صورت تخصصی مطرح می‌شود. البته سازمان تأمین‌اجتماعی می‌تواند بیش از این از ظرفیت‌های کارفرمایان استفاده کند، به شرطی که همواره آنان را شریک خود بداند و در تصمیم‌گیری‌ها با آنها مشورت کند.