نقش سازمان تأمین‌اجتماعی به‌طور خاص و بیمه‌های اجتماعی به‌طور عام را در حمایت از نیروی کار و اشتغال چگونه ارزیابی می‌کنید؟

با توجه به تغییر ساختار وزارت رفاه و شکل‌گیری وزارتخانه جدید، حلقه‌ای به هم پیوسته پدید آمده که در آن حوزه‌های رفاه، تعاون و کار می‌توانند بر یکدیگر تأثیرگذار باشند. در این بین، سازمان تأمین‌اجتماعی وظیفه مهمی برعهده دارد. مهمترین سهم تأمین‌اجتماعی در تحقق رفاه عمومی و ایجاد اشتغال، حمایتی است که این سازمان می‌تواند از نیروی کار داشته باشد. برای مثال سازمان تأمین‌اجتماعی در مواردی مانند تسهیل بازنشستگی زودتر از موعد در مشاغل سخت و زیان‌آور و اخذ حق‌بیمه و لیست بیمه در واحد‌های اقتصادی مشکل‌دار، بیشترین کمک را در گردش چرخ اشتغال کرده است. بیش از 12 میلیون نفر در کشور به عنوان بیمه‌شده اصلی تحت پوشش خدمات سازمان تأمین‌اجتماعی هستند و بیمه‌های اجتماعی می‌تواند موجب افزایش سطح درآمد عمومی جامعه و کاهش آسیب‌های اجتماعی شود. 

 

 ساختار اشتغال استان قزوین اعم از نرخ بیکاری و مشارکت اقتصادی چگونه است؟ در این زمینه چه برنامه‌هایی در دست اقدام دارید؟ 

استان قزوین حدود 96 صدم درصد از مساحت کشور را به خود اختصاص داده است، در حالی که حدود 46/1 درصد تولید ناخالص ملی کشور را تأمین می‌کند. این موضوع، منجر به افزایش نرخ مشارکت اقتصادی در استان شده که از میانگین کشوری بیشتر است. در واقع جمعیت فعال استان زیاد است که در دو بعد فضای واقعی اشتغال و تعداد جویندگان کار تأثیرگذار است. در پایان سال 1394، نرخ بیکاری استان 4/12 بود که از میانگین کشوری بالاتر بود، اما با توجه به بازنگری در سند توسعه اشتغال استان با برگزاری جلسات با حضور مقامات استانی، نرخ بیکاری حدود 10 درصد در پایان سال 1395 برنامه‌ریزی شد. سیاستگذاری برای کاهش نرخ بیکاری و افزایش سهم مشارکت اقتصادی، ایجاد 20 هزار فرصت شغلی در استان است که تا امروز اقدامات مثبتی در این زمینه صورت گرفته و طبق آخرین آمار در سامانه رصد، 13180 فرصت شغلی ثبت شده است. در این سامانه ملی، استان‌ها نمی‌توانند هیچ دخل و تصرفی داشته باشند و با ثبت کد ملی، برای هر فرد یک بار می‌توان ثبت‌نام کرد و تکرارپذیر نیست. همچنین در مورد فرصت‌های شغلی که قابلیت ثبت در سامانه رصد را ندارند، تعداد 1318 فرصت شغلی تا 28 آذر 95 از طریق سازمان بسیج سازندگی، مسکن و شهرسازی و شهرداری‌ها ایجاد شده است. بنابراین در 9 ماهه اول سال 95، مجموعا 14498 فرصت شغلی ایجاد شده و پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال به رقم 20 هزار فرصت شغلی هدفگذاری‌شده برسیم. در زمینه متقاضیان کار هم، در هشت ماهه امسال 13878 متفاضی کار در کاریابی‌ها ثبت‌نام کرده‌اند. البته این احتمال وجود دارد که تعدادی از این آمار شامل همپوشانی آماری می‌شود چون بر خلاف سامانه رصد، اگر کسی در دو یا چند سامانه کار ثبت‌نام کند، آمار این فرد چندین‌بار ثبت می‌شود. از این تعداد ثبت برای کاریابی، 3108 نفر زن و 10770 نفر مرد بوده‌اند. البته بیشتر این افراد فاقد مهارت هستند و فقط درصد جویندگان کار استان را اضافه کرده‌اند. از مجموع 13878 نفر، 10535 نفر فاقد مهارت هستند. توسط کاریابی‌ها تعداد 7853 فرصت شغلی نیز ثبت شده است و در این مورد هم همپوشانی وجود دارد. تعداد کسانی که توسط  کاریابی‌ها به کار گمارده شده‌اند طی هشت ماهه اول امسال 3996 نفر بود که این آمار خالص است و همپوشانی ندارد، چون مبنای آن پرداخت مالیات است. آنچه می‌تواند اقدامات حوزه اشتغال استان قزوین را تصدیق کند، جمعیت بیمه‌شدگان استان است. در هشت ماهه اول امسال تعداد 8144 نفر بیمه‌شده جدیدالورود به سازمان تأمین‌اجتماعی استان اضافه شده و با سیاستگذاری‌های صورت گرفته، امید می‌رود اقدمات بهتری نیز صورت بگیرد.

 

 شما مهمترین مشکلات کارفرمایان را در حوزه تولید و اشتغال در استان چه مواردی می‌دانید؟

در حوزه مشکلات تولید و اشتغال، در دهه 1370 سهم بالایی از مشکلات کارفرمایان در استان مربوط به مشکلات حوزه کارگری بود، اما هم‌اکنون تغییرات زیادی در روابط کار صورت گرفته و نقش کارگران در مشکلات کارفرمایان بسیار کاهش یافته است. هم‌اکنون معضلات اساسی کارفرمایان را مواردی مانند نابسامانی در بازار ارز، مشکل در صادرات و تهیه مواد اولیه و فرسودگی ماشین‌آلات تشکیل می‌دهد. با وجود اینکه اولین شهرک صنعتی ایران در سال 1342 در قزوین ایجاد شد و هم‌اکنون بزرگترین شهرک صنعتی ایران نیز است، بسیاری از شرکت‌های فعال در این شهرک صنعتی به سوی اصلاح ساختار فنی خود حرکت نکرده‌اند و همچنان با ساختار فرسوده و قدیمی فعالیت می‌کنند. این امر زمینه رقابت‌پذیری این واحدها را کاهش داده و قیمت تمام شده محصول آنها را گران کرده و باعث می‌شود نتوانند نقش قابل توجهی را در بازار بازی کنند. 

 

 درباره ظرفیت‌های این شهرک صنعتی بیشتر توضیح دهید. 

به‌رغم اینکه استان قزوین یک استان مهاجرپذیر است، اما بخش اعظم نیروی کار بومی آن در شهرک صنعتی البرز متمرکز است. این شهرک در برخی صنایع رتبه‌های اول تا سوم کشور و حتی منطقه را دارد. در تولید شوینده‌ها مقام اول کشور را دارد. در تولید سی‌دی‌های خام، این شهرک بزرگترین تولیدکننده سی‌دی خام و تنها تولید‌کننده چرخ خیاطی در خاورمیانه است. در حوزه صنایع، خدمات و کشاورزی نیز اقدامات مثبتی صورت گرفته است. چند هتل چند ستاره در این شهرک در دست ساخت است و امیدواریم اشتغال استان در سال‌های آتی بهتر شود. 

 

 مهمترین برنامه‌های اداره‌کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان برای اشتغالزایی چیست؟

امروز راهبرد اساسی ما دستیابی به سند توسعه اشتغال استان است و طرح‌های ملی «حرکت» و «تکاپو» نیز در استان در حال پیگیری است. افزایش سطح مهارت جویندگان کار با همکاری سازمان فنی و حرفه‌ای انجام شده و حرکت از سمت آموزش‌محوری به سمت بازار‌محوری صورت گرفته است تا بتوان نیازهای بازار کار را تأمین کرد. همچنین اداره‌کل در ستاد تسهیل فعال است و پیشنهادهایی برای تأمین مالی کارفرمایان در قالب سرمایه ثابت و سرمایه در گردش دارد. همکاری با کافرمایان برای توجیه و مساعدت برای تثبیت و افزایش اشتغال کارگران می‌تواند راهگشا باشد، چراکه در پایان برنامه ششم توسعه، نرخ بیکاری استان 7 درصد در نظر گرفته شده است و به دنبال تحقق این موضوع هستیم.