تجویز بی‌رویه و مسببان آن

دیدگاه

تجویز بی‌رویه و مسببان آن

دکتر مجتبی اکرم - مدیر درمان تامین‌اجتماعی استان سمنان

مصرف داروهای کورتونی در ایران بسیار بالا‌تر از میانگین جهانی است و در کشور ما خیلی راحت این داروهای مهم و حساس برای بیماری‌های ساده تجویز می‌شود. یکی از عمده دلایل این اتفاق مباحث فرهنگی است. بسیاری از بیماران انتظار دارند بلافاصله پس از مراجعه به پزشک درمان شوند، در حالی که هر بیماری یک دوره درمان دارد که باید حتما آن دوره طی شود، اما بسیاری از بیماران حاضر نیستند این دوره درمان را طی کنند و به محض مشاهده یک سرماخوردگی ساده مدام به پزشکان مختلف مراجعه می‌کنند و از آن‌ها تقاضا دارند دارویی برای بهبودی سریع آن‌ها تجویز کنند. 
این دیدگاه باعث شده که حتی گاه برخی پزشکان هم برای رضایتمندی بیمار داروهای کورتونی تجویز کنند، آن هم در شرایطی که احتمال دارد بیمار اصلا در وضعیت جسمی حادی نباشد. یعنی گاهی پزشک برای اینکه بیمارش را از دست ندهد و او را راضی از مطب خارج کند، داروهای کورتونی را به تشخیص خود و یا حتی به درخواست بیمار تجویز می‌کند. بنابراین علاوه بر تقاضاهای غیرمنطقی برخی بیماران و تصورات نادرستی که آن‌ها از داروهای کورتونی دارند، برخی پزشکان هم در بالا رفتن آمار داروهای کورتونی تجویزشده نقش مستقیم دارند. 
مقصر سوم این وضعیت را باید برخی داروخانه‌ها دانست. کافی است به‌عنوان شهروندی معمولی وارد داروخانه شوید و مثلا آمپول دگزامتازون را تقاضا کنید، در این صورت مطمئن باشید داروخانه‌های بسیاری حاضرند بدون هیچ نسخه درمانی این دارو را در اختیار شما بگذارند. بنابراین، داروخانه‌ها هم ضلع سوم عوامل پدیدآورنده این آمار قابل تامل هستند. باید در نظر داشت که داروهای کورتونی مثل داروهای بدون نسخه نیستند که بیمار بتواند آن‌ها را بدون نسخه پزشک در هر داروخانه‌ای پیدا کند، اما متاسفانه بعضی داروخانه‌ها به داروهای کورتونی شبیه داروهای بدون نسخه نگاه می‌کنند و بدون هیچ سختگیری این دارو‌ها را به مشتری می‌فروشند. 
بیماران هم باید توجه داشته باشند که شاید در وهله اول با مصرف این دارو‌ها درد فروکش کند و بیمار احساس بهتری داشته باشد، اما در بلندمدت بیمار باید با عوارض جبران‌ناپذیر داروهای کورتونی دست‌وپنجه نرم کند. حتی دیده شده عده‌ای از مردم برای رفع خش صدا هم از داروهای کورتونی استفاده می‌کنند، اگر همین افراد از عوارض بلندمدت کورتون آگاهی داشته باشند، مطمئن باشید هرگز دست به چنین کاری نمی‌زنند. از همین روست که معتقدیم آگاهی‌بخشی و فرهنگ‌سازی در جامعه می‌تواند آمار بالای تجویزهای کورتونی را کاهش دهد. 
از سوی دیگر، چون نظام ارجاع بیمار در کشور ما پا نگرفته است، آمار تجویزهای بی‌رویه و غیرمنطقی داروهای کورتونی بالا رفته است. هم‌اکنون شاهد هستیم که بیمار به صلاحدید خود از مطب یک پزشک به مطب پزشک دیگر می‌رود و در‌‌نهایت هر پزشکی را که برایش کورتون تجویز کند انتخاب می‌کند. در این شرایط معلوم است که مصرف غیرضروری داروهای کورتونی بالا‌تر می‌رود، زیرا احتمال دارد که بیماری به طور همزمان به چند پزشک مراجعه کند و همه آن پزشکان هم برای این بیمار داروی کورتونی تجویز کنند. اما اگر بیمار فقط به صلاحدید پزشک عمومی و آن هم با رعایت راهنماهای بالینی بتواند به سطوح تخصصی درمان دسترسی داشته باشد و درواقع، خود بیمار این اختیار را نداشته باشد که مدام پزشک عوض کند، آمار تجویز داروهای کورتونی کاهش پیدا می‌کند. 
جدای از عوارض بسیاری که داروهای کورتونی بر سلامت بیمار به جا می‌گذارند، تجویز غیرمنطقی این دارو‌ها باعث شده هزینه‌های زیادی نیز به بیماران، نظام سلامت و سازمان‌های بیمه‌گر تحمیل شود. اگر به آمار کلی تجویزهای غیرمنطقی کورتون نگاهی بیندازیم، متوجه می‌شویم که چه بار مالی عظیمی به سازمان‌های بیمه‌گر تحمیل می‌شود. در حالی که اگر سه ضلع بیماران، پزشکان و مدیران داروخانه‌ها، تجویز و مصرف منطقی کورتون را در دستور کار خود قرار دهند، صرفه‌جویی چشمگیری در هزینه‌های نظام سلامت می‌شود و از محل همین اعتبارات صرفه‌جویی‌شده می‌شود خدمات بیشتر و باکیفیت‌تری به بیماران عرضه کرد.
 
ارسال دیدگاه
ضمیمه
ضمیمه