بهره‌گیری حداکثری از ظرفیت‌های نوین برای ارائه خدمات سهل و سریع به گروه‌های مختلف مخاطبان، یکی از اولویت‌های سازمان تأمین‌اجتماعی در 2 سال اخیر بوده است. این سازمان اگرچه از پیشتازان استفاده از تجهیزات رایانه‌ای و الکترونیکی در کشور است، اما هنوز هم ذی‌نفعان برای استفاده از برخی خدمات این سازمان، نیازمند مراجعه حضوری به شعب سازمان هستند. در گفتگو با سه تن از فعالان حوزه کارفرمایی، کارگری و بازنشستگی در مورد این نوع خدمات، پرسش‌هایی را مطرح کردیم. به طور مشخص سه سوال پرسیدیم که ناظر بر نوع و میزان استفاده از این خدمات، تاثیر آن‌ها بر کاهش مراجعات حضوری و درخواست‌ها برای الکترونیکی کردن دیگر خدمات مورد انتظار این سه گروه بود. 

 

  حمیدرضا سیفی

عضو هیئت‌مدیره کانون عالی انجمن‌های صنفی کارفرمایی ایران

تامین اجتماعی الکترونیک، چشم‌اندازی است که سازمان تأمین اجتماعی در پی تحقق و دستیابی به آن است. مدیران جدید سازمان تامین اجتماعی واقعا در پی ایجاد تحول در این حوزه هستند و اقدامات خوبی در این زمینه در 2 سال اخیر انجام شده است اما هنوز تا تحقق چشم‌انداز ترسیمی، راه درازی باقی مانده است. اصلی‌ترین تأمین‌کنندگان منابع سازمان، کارفرمایان هستند اما باید پذیرفت که سازمان هنوز برای تسهیل ارتباط کارفرمایان با واحدهای اجرایی، کار چشمگیری انجام نداده است. سوال این است که چرا باید برای دریافت یک مفاصاحساب بیمه‌ای، کارفرمایی را که با هزاران مشکل و مانع دیگر هم برای ادامه فعالیت اقصادی دست به گریبان است، در پیچ و خم قوانین و بخشنامه‌های متعدد و بعضا متناقض گرفتار کرد؟ یکی از بزرگ‌ترین مشکلات کارفرمایان، نحوه برگزاری هیئت‌های بدوی و تجدید نظر تعیین مطالبات است. اگر بررسی کنید می‌بینید که برای برگزاری اولین جلسه هیئت بدوی، چقدر زمان باید سپری شود. برگزاری جلسه هیئت تجدید نظر چقدر زمان می‌برد؟ در حال حاضر هیئت‌های این سازمان هر شش ماه یکبار برگزار می‌شود و این در تناقض با سیاست‌های خدمات الکترونیک سازمان است. البته در مورد تسهیل ارائه لیست حق‌بیمه و پرداخت حق بیمه با استفاده از روش‌های الکترونیکی اقدامات خوب و ارزشمندی از سوی سازمان انجام شده است، اما کارفرمایان چشم انتظار روزی هستند که بتوانند در محل کار خود، ابلاغیه‌های تأمین اجتماعی را در شبکه تحت وب ببینند، محاسبات انجام شده را بررسی کنند و اگر اعتراضی دارند، با استفاده از همین ظرفیت‌ها اعتراض خود را ثبت و پیگیری کنند. سازمان تامین اجتماعی باید قوانین خود را در مورد ارتباط با کارفرمایان شفاف کند و زمانبندی و سرعت عمل داشته باشد. باید به کارفرما احترام بیشتری گذاشته شود. وقتی کارفرما پول پرداخت می‌کند و زمان هم برایش مهم است، چرا باید در صف بایستد؟ چرا باید برای مفاصای بیمه شش ماه در رفت‌وآمد باشد؟ کارفرمایی که بزرگ‌ترین منبع درآمد سازمان تامین اجتماعی است سرعت عمل و احترام برایش مهم است. دنیا به این دلیل به سمت دولت الکترونیک پیش می‌رود که شکاف‌ها از نظر زمانی از بین برود. درست است که این نوع خدماتی که سازمان در حوزه الکترونیک انجام داده قابل ستایش است، اما کافی نیست. همین که لیست بیمه الکترونیکی شده است نشان می‌دهد که مدیران سازمان دغدغه‌مند هستند. اما مدیریت بحرانی و زمان‌بندی‌شده هم لازم است. اگر این برنامه‌ها کامل شوند طبیعتا به آن نقطه خواهیم رسید. اما آن نقطه هنوز چشم‌انداز است و نیاز به تغییر نگرش و نوع تفکر دارد البته سازمان تامین اجتماعی به‌خوبی در این مسیر قرار گرفته است.

 

  علی‌اکبر عزیزی

 رئیس کانون کارگران بازنشسته و مستمری‌بگیر سازمان تامین اجتماعی خوزستان

در گذشته تمام فیش‌های حقوقی مستمری‌بگیران به شعب تامین اجتماعی تحویل داده می‌شد و مستمری‌بگیران باید برای دریافت فیش و اطلاع از جزییات مستمری پرداختی، الزاماً به شعب تأمین اجتماعی مراجعه می‌کردند، اما امروزه این امکان فراهم شده است که مستمری‌بگیر بتواند از طریق اینترنت، فیش مستمری خود را دریافت کند و تنها 10-5 درصد از بازنشستگان هنوز به صورت حضوری به شعب مراجعه می‌کنند. احکام افزایش سالیانه مستمری‌ها هم که تا سال گذشته از طریق شعب سازمان به دست بازنشستگان و مستمری‌بگیران می‌رسید، هم‌اکنون از طریق الکترونیک پیگیری می‌شود و هر فرد مستمری‌بگیر و بازنشسته‌ای از این طریق می‌تواند به حکم جدیدش دسترسی داشته باشد. با این حال، ما نامه‌ای هم به مدیرعامل سازمان تامین اجتماعی نوشتیم و در این نامه اشاره کردیم که چون برخی از مستمری‌بگیران ممکن است به اینترنت دسترسی نداشته باشند و یا سواد کافی برای مراجعه و پیگیری کارشان از طریق اینتر‌نت را نداشته باشند، لازم است همچنان این عده که تعدادشان هم خیلی کم است بتوانند به روال سابق فیش‌ها و احکام خود را دریافت کنند. سازمان تامین اجتماعی همواره تلاش داشته است الزام به مراجعه حضوری مردم به شعب را تا حد ممکن در چارچوب قانون کاهش دهد. ما هم به‌عنوان نماینده جامعه بازنشستگان تمایل داریم تا حد ممکن مراجعات حضوری کم شود. همه ما می‌دانیم میزان حساسیت این افراد و مشکلات مراجعات حضوری‌شان چقدر زیاد است و بنابراین باید سعی کنیم تا جایی که ممکن است این امکان محقق شود که نیاز به مراجعه حضوری فرد مستمری‌بگیر به شعب به حداقل ممکن برسد. خوشبختانه مسئولان سازمان تامین اجتماعی هم به این مسئله واقف هستند و تمام تلاششان را بر این موضوع متمرکز کرده‌اند. ما هم اگر کاری از دستمان بربیاید دریغ نمی‌کنیم. خوشبختانه خدمات الکترونیک سازمان به‌خوبی مورد استقبال مستمری‌بگیران و بازنشستگان قرار گرفته است هرچند در برخی موارد خاص هم کاری از دست ما برنمی‌آید و نیاز است مستمری‌بگیران ما به صورت حضوری مراجعه کنند. آنچه در حال حاضر نیاز است در مورد آن تصمیمات لازم اتخاذ شود، بحث صدور و تمدید اعتبار و تجدید دفترچه‌های درمانی است که باید به خارج از سازمان واگذار شود و بخش خصوصی یا پیش‌خوان‌ها وارد این حوزه شوند تا جریان انجام کارهای مربوط به صدور دفترچه و مسائل مربوط به تمدید آن روان‌تر و بهینه‌تر شود.

 

  علی اصلانی

رئیس کانون شورای اسلامی کار استان البرز

اعتقاد داریم الکترونیک کردن خدمات یکی از ارزشمندترین سیاست‌های سازمان تامین اجتماعی است که به‌خوبی هم جواب داده است و بازخوردهایی که از جامعه کارگری دریافت می‌کنیم همگی بر این موضوع صحه می‌گذارند. همانطور که می‌دانید با گسترش فناوری‌های ارتباطی و فراگیری شبکه‌های مجازی، میزان دسترسی مردم کشور ما به این خدمات بیشتر شده است و ترجیح عمومی هم بر استفاده از این نوع خدمات است. طبیعتا اقشار کارگری هم متوجه اهمیت این نوع خدمات شده‌اند و با توجه به اینکه ضریب نفوذ اینترنت در کشور ما در حال افزایش است، افراد هم انتظار دارند که این نوع خدمات گسترش بیشتری پیدا کنند. بر اساس گزارش‌ها و مشاهداتی که در سطح شعب به انجام رسیده، میزان مراجعات حضوری بسیار کاهش یافته و این امیدوارکننده است. بحثی که وجود دارد این است که در همه نقاط کشور دسترسی به خدمات مبتنی بر وب برابر نیست و در پاره‌ای از مناطق نیاز است آموزش‌هایی از سوی سازمان تامین اجتماعی به مردم داده شود. در حال حاضر، حدود  70 درصد مردم از این خدمات استفاده می‌کنند که اگر با آموزش‌های لازم همراه شود نتیجه بهتری هم خواهد داد. در بحث اعلام بدهی کارفرمایان، این سیاست به‌خوبی جواب داده است. از طرفی هم میزان بدهی کارفرماها به صورت دقیق به دستشان می‌رسد و مشکلاتی مانند دیر رسیدن و یا نرسیدن بدهی‌ها به کارفرمایان کمتر می‌شود. در این صورت کارفرمایان هم کمتر در هیئت بدوی حضور پیدا می‌کنند. یعنی این خدمات برای کارفرمایان هم مفید است و درنتیجه مشکلات کارگران هم کمتر می‌شود. کارگران پیش از این باید برای دریافت سابقه خود بارها به شعب مراجعه می‌کردند ولی در حال حاضر با وارد کردن کد ملی و شماره سریال خود به‌راحتی در هر جایی سوابق خود را دریافت کنند. مشکلاتی مانند از بین رفتن سوابق بیمه‌ای یا دقیق محاسبه نشدن آن هم از بین خواهد رفت و هر کارگری می‌تواند به صورت به‌روز و آنی متوجه شود که حق‌بیمه‌اش پرداخت شده است یا خیر.