در اسپانیا مانند هر کشور توسعه‌یافته دیگری پوشش همگانی بیمه سلامت وجود دارد و  یکی از شاخصه‌های رفاه اجتماعی به شمار می‌رود. در سال 1942، قانون بیمه اجباری درمان با هدف دسترسی همگان به خدمات بیمه درمانی آغاز به کار کرد. پیشگیری، تشخیص و درمان به‌موقع بیماری‌ها کارکرد اصلی این بیمه سراسری بود. آغاز به کار این بیمه در کنار تاسیس وزارت بهداشت در سال 1978، رفته‌رفته عرضه و کیفیت خدمات پزشکی و درمانی را در اسپانیا افزایش داد. خدمات پزشکی و درمانی طیف وسیعی را در برمی‌گیرد؛ شامل پزشک خانواده، دندان‌پزشکی، روان‌شناسی، بینایی‌سنجی، عکس‌برداری، واکسیناسیون، تحویل دارو و لوازم پزشکی، بیمارستانی و اداره بهداشت محلی. 

امروزه بیمه یکی از مهم‌ترین صنایع جهان است که رابطه مستقیمی با رشد اقتصادی دارد. از آنجایی که بحران اقتصادی اروپا که از سال 2008 آغاز شد به اسپانیا نیز سرایت کرده است، ارائه خدمات بیمه درمانی به یکی از دغدغه‌های دولت تبدیل شده است. بیمه درمانی در اسپانیا، همه افراد را از پرداخت هزینه معاف نمی‌کند بلکه با توجه به میزان درآمد افراد، هزینه پرداخت می‌شود. در برخی از نقاط جهان به‌ویژه در کشورهای اروپایی بیمه درمان اجباری است. در اسپانیا هم چنین وضعیتی برقرار است. به طور کلی شرکت‌ها به‌عنوان کارفرما 38 درصد حق‌بیمه درمانی را پرداخت می‌کنند و دولت نیز بیشتر هزینه‌های بیمه را تقبل می‌کند. در برخی از فعالیت‌های پرخطر مانند خلبانی و معدن‌کاری، سهم هرفرد از حق‌بیمه درمان حدود 5 درصد از حقوق و دستمزدش است.

بخش زیادی از هزینه دارو هم زیر پوشش بیمه درمانی است و تنها بعضی از داروهای خاص از این بخش جدا هستند. درمان و بستری شدن در بیمارستان‌ها هم در نظام تامین‌اجتماعی رایگان است و بیماران از خدمات خاص، پروتز، ارتوپدی، انتقال به بخش درمانی دیگر و... بهره‌مند می‌شوند.  

از آنجایی که شهروندان برای بهره‌مندی از خدمات بیمه دولتی باید زمان زیادی در فهرست طولانی انتظار قرار بگیرند، در سال‌های اخیر توجه به بیمه‌های خصوصی بیشتر شده و 40 درصد از مردم از این بیمه‌ها استفاده می‌کنند. این بیمه‌ها می‌توانند به‌عنوان مکمل یا جایگزین برای سلامت عمومی استفاده شوند. شهروندان با پرداخت حق‌بیمه به یکی از شرکت‌های خصوصی، مزایای بیمه خصوصی سلامت را دریافت می‌کنند. تخمین زده می‌شود که 15 درصد افراد از بیمه درمانی خصوصی به‌عنوان مکمل بیمه دولتی بهره می‌برند.

مهاجران به اسپانیا هم می‌توانند از بهداشت عمومی و نظام‌های خصوصی بهداشت بهره‌مند شوند. کارکنان خارجی و خانواده‌های آنان که به طور قانونی برای یک شرکت اسپانیایی کار می‌کنند یا افرادی که دارای درآمد مستقلی هستند اما در کشور اسپانیا روزگار می‌گذرانند، بنا بر قانون اسپانیا، شهروند این کشور محسوب می‌شوند و زیر پوشش تامین‌اجتماعی قرار می‌گیرند. این افراد برای درخواست کارت سلامت با به همراه داشتن کارت اقامت به نزدیک‌ترین مرکز بهداشت مراجعه می‌کنند و از مراقبت‌ها و خدمات بهداشتی بهره می‌برند.