مشکلات اجرایی طرح تحول سلامت در هفته‌های گذشته بارها خارج از مسیر کارشناسی مطرح و به نقد گذاشته شد. اختلاف نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با وزارت رفاه و سازمان‌های بیمه‌گر در شیوه اجرای طرح تحول، کار را تا بدانجا رساند که برخی گروه‌های خاص تیشه به دست گرفته بودند و می‌خواستند ریشه طرح تحول سلامت در دولت تدبیر و امید را قطع کنند، طرحی که پس از اجرا کام مردم را نسبتاً شیرین کرد و کاهش پرداخت از جیب مردم را در بیمارستان‌های دانشگاهی در پی داشت. کارشناسان و مدیران ارشد وزارت بهداشت، وزارت رفاه و سازمان‌های بیمه‌گر اما از همان ابتدا تاکید کردند که مشکلات فعلی تنها ناشی از اختلاف نظر در شیوه اجراست، وگرنه کسی به اصل طرح خرده‌ای نمی‌گیرد. برخی مدیران وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تجمیع منابع بخش درمان بیمه‌ها را تنها راه برون‌رفت از مشکلات مالی طرح تحول قلمداد می‌کردند و در مقابل برخی مدیران ارشد وزارت رفاه تجمیع را مشکل‌گشا نمی‌دانستند و معتقد به اصلاح ساختاری و توجه به سیاست‌های ابلاغی از سوی مقام معظم رهبری در زمینه نقش بیمه‌ها بودند. در آخرین روزهای هفته گذشته، اما خبری منتشر شد که آبی خنک بر نگرانی‌های شرکای اجتماعی و صاحبان منابع سازمان تامین‌اجتماعی ریخت. مدیران ارشد وزارت بهداشت، وزارت رفاه و سازمان‌های بیمه‌گر، میهمان تأمین‌اجتماعی بودند تا برای برون‌رفت از مشکلات طرح تحول سلامت چاره‌اندیشی کنند و تشکیل سه کارگروه کارشناسی، حاصل این نشست بود. دکتر عباس کبریایی‌زاده، رئیس هیئت‌مدیره سازمان تامین‌اجتماعی، که در این نشست حضور داشت در گفت‌وگو با آتیه‌نو، جزئیات بیشتری درباره مذاکرات ونتایج این جلسه ارائه داد که در ادامه می‌خوانید.

 

 به‌عنوان اولین سوال، ضرورت تشکیل این نشست چه بود؟

از ابتدای تشکیل دولت تدبیر و امید، جلسات هماهنگی بین وزارتخانه‌های مختلف وجود داشته و در بسیاری از زمینه‌ها، هماهنگی‌هایی بین وزارت بهداشت و وزارت رفاه صورت گرفته است. امروز که با رشد فزاینده هزینه‌ها مواجه هستیم و آثار طرح تحول سلامت، رضایتمندی نسبتاً قابل توجه جامعه را در پی داشته است، باید تلاش کنیم با بهینه کردن و افزایش کارآمدی هزینه‌ها در راستای اولویت‌های نظام بهداشت و درمان گام برداریم تا بتوانیم منابع نظام سلامت را با بالاترین کارآمدی و اثربخشی در راستای ارتقای شاخص‌های سلامت هزینه کنیم. کمیته همکاری بین وزارت بهداشت و وزارت رفاه که درگذشته وجود داشت، مجددا جلسات خود را فعال کرده و قرار است به صورت هفتگی جلسات هماهنگی داشته باشیم. واقعیت آن است که حوزه‌های بیمه‌ای و وزارت بهداشت رابطه تنگاتنگی با یکدیگر دارند و بیمه‌ها اگر در سیاست‌گذاری‌های حوزه نظام سلامت حضوری فعال داشته باشند، می‌توانند به‌عنوان پشتیبان نظام سلامت، کارآمدی و اثربخشی خود و نظام سلامت را تضمین کنند. به همین دلیل همیشه بین وزارت بهداشت و سازمان‌های بیمه‌گر در طول سنوات گذشته جلسات هماهنگی وجود داشته است. در سایر کشورهای دنیا هم بین سازمان‌های بیمه‌گر و وزارت بهداشت یا بهداری آن‌ها در تنظیم و اجرای سیاست‌ها همیشه هماهنگی‌هایی وجود داشته است. در هر حال در این امر نمی‌توان تردیدی داشت که برنامه تحول نظام سلامت، جزو سیاست‌های قابل‌دفاع و موثر دولت تدبیر و امید بوده و هست، به همین دلیل تاثیرگذاری این طرح بر هزینه‌های بیمه‌ها و همین‌طور سایر مولفه‌هایی که می‌تواند در حوزه القای تقاضا طبقه‌بندی شود یا عدم طبقه‌بندی تقاضاهای با اولویت، ضرورت همگرایی و هماهنگی میان سازمان‌های بیمه‌گر و وزارت بهداشت را ایجاد کرده و لازم است که سازمان‌های بیمه‌گر و وزارت بهداشت در راستای کارآمدتر کردن و اثربخش‌تر کردن سیاست‌های برنامه تحول سلامت، هماهنگی بیشتری با هم داشته باشند.

 

 در این نشست چه نکاتی مطرح شد  و چه کارگروه‌هایی قرار است تشکیل شود؟

در این جلسه، تقسیم کاری صورت گرفت و با این رویکرد که هزینه‌ها متناسب با اولویت‌های بهداشت و درمان صورت بگیرد، در راستای توزیع عادلانه منابع باشد و آحاد جامعه به خدمات نظام سلامت و حمایت‌های بیمه‌ای دسترسی مناسبی داشته باشند، گروه‌های کاری در ارتباط با نظام‌مند کردن هزینه‌ها تشکیل شد. بر همین اساس، کمیته‌های کاری در حوزه‌های درمان، دارو و تنظیم مقررات شکل گرفت. در حوزه دارو، قرار شد این کمیته کاری با همکاری سازمان غذا و دارو و بنده، به نمایندگی از وزارت رفاه، تشکیل شود تا در همین هفته، اولویت‌هایی که باید در رویکرد بخش دارویی داشته باشیم تبیین شوند و پس از تصویب کمیته، مصوبات توسط سازمان غذا و دارو و وزارت رفاه عملیاتی شوند. همچنین هماهنگی سیاست‌های حوزه درمان را دکتر نوربخش به نمایندگی از وزارت رفاه و دکتر آقاجانی به نمایندگی از وزارت بهداشت در کارگروهی که تشکیل خواهند داد، بررسی می‌کنند. هدف از تشکیل این کمیته این است که اولویت و مدیریت هزینه‌ها در چهارچوب سیاست‌های ملی سلامت به شکلی تنظیم شود که بالاترین کارآمدی و اثربخشی را داشته باشیم، مدیریت هزینه‌ها در راستای نیازهای اولویت‌دار جامعه صورت بگیرد، از خدمات و نیازهای القایی جلوگیری شود و هزینه‌های القاشده نیز مدیریت شوند. همین‌طور از آنجا که ما با دو وزارتخانه مواجه هستیم، که هر دو در تنظیم مقررات نقش دارند، قرار شد دکتر میدری با همکاری معاونان مربوطه در وزارت بهداشت، کمیته تنظیم مقررات را ایجاد کند تا بتوانیم با هدایت سیاست‌های هر دو وزارتخانه، در راستای کارآمدتر و اثربخش‌تر کردن منابع و هزینه‌ها گام برداریم و مردم و بیماران از خدمات بیشتری بهره‌مند شوند.

 

 اظهارنظرهای مختلف در خصوص مشکلات طرح تحول و بحث تجمیع بیمه‌ها چقدر در تشکیل این جلسه موثر بود؟

تجمیع بیمه‌ها از نظر مقررات و شیوه عملکرد مورد حمایت ما هم هست. یعنی سازمان‌های بیمه‌گر باید از سیاست‌های هماهنگ و حتی‌المقدور منسجم و یکسانی تبعیت کنند. همه سازمان‌های بیمه‌گر این امر را قبول دارند. اما متأسفانه در کشور ما هر وقت می‌گوییم هماهنگی، مفهوم ادغام و ساختارهای یکسان به ذهن می‌رسد که این اشتباه است. آنچه در قانون آمده و قانون‌گذار مد نظر داشته، این است که سازمان‌های بیمه‌گر زیر چتر شورای عالی بیمه، وحدت‌رویه داشته باشند و در چهارچوبی که وزارت بهداشت، به‌عنوان متولی نظام سلامت، تنظیم می‌کند عمل کنند. این ماموریت به دکتر میدری داده شده تا بتواند این وحدت‌رویه را تسریع کند. ادغام ساختارها به عقیده من به کارآمدی منجر نمی‌شود. به‌خصوص برای دولتی که در میانه راه قرار دارد و فرصت کافی هم برای به‌کارگیری ساختارهای جدید ندارد، به‌هیچ‌وجه توصیه نمی‌شود. من اعتقاد دارم ادغام یا تغییر ساختارها باید آخرین اقدام سیاست‌گذاران باشد، در صورتی که بقیه اقدامات به نتیجه نرسد، نه اولین اقدام.

 

 در جلسه‌ای که برگزار شد و برخی از آن به‌عنوان آشتی میان دو وزارتخانه یاد می‌کنند، درباره تبعات ادغام ساختاری هم بحثی صورت گرفت؟

در حال حاضر بحث ادغام ساختاری اصلاً جزو بحث‌های جلسات نیست و بیشتر در راستای هماهنگی بین دو وزارتخانه و افزایش کارآمدی منابع در حال رایزنی هستیم.

 

 برخی افراد با هدف ضربه زدن بر پیکره دولت، اختلاف نظر وزارتخانه‌های بهداشت و رفاه را نشانه‌ای از شکاف در میان دولت می‌دانستند و برخی هم در این زمینه بزرگنمایی‌هایی کردند. دستاوردهای چنین جلساتی برای برون‌رفت از این مشکل چه خواهد بود؟

طرح تحول نظام سلامت، برنامه دولت آقای روحانی است و هیچ شکافی میان دولت ایجاد نکرده است. با اطمینان عرض می‌کنم که هدف وزارت رفاه و وزارت بهداشت و کل دولت این است که طرح تحول کارآمدتر و موثرتر در خدمت بیماران و جامعه باشد. این طرح یکی از سیاست‌های اولویت‌دار دولت است. طبیعتاً بین مسئولان اجرایی، اختلاف‌‌نظرهایی وجود دارد و سازمان‌های بیمه‌گر و وزارت رفاه در بخش‌هایی از شیوه اجرای طرح تحول نظام سلامت، نظرات کارشناسی دارند. این جلسات کمک می‌کنند منابع به نحوی بهتر هزینه شوند و ان‌شاالله طرح تحول سلامت موفق‌تر و کارآمدتر از امروز باشد.

 

 انتظارات بیمه‌ها و منافع بیمه‌ها و بیمه‌شده‌ها هم در این رویکرد جدید حفظ می‌شود؟

طرح تحول نظام سلامت در راستای حمایت از کاهش پرداخت از جیب بیمه‌شدگان است و طبیعتاً هماهنگی‌ها هم در همین راستاست. این کارگروه‌ها کارگروه‌های ثابتی نیستند، قرار است گزارش‌هایی آماده کنند تا در مورد آن‌ها بحث و تصمیم‌گیری شود. در جلسات آتی حسب مورد ممکن است کارگروه‌های جدیدتری داشته باشیم. مثلا در گروه دارو، حداکثر تا هفته آینده گزارش خود را آماده می‌کنیم و محورهایی که باید در جلسه مشترک درباره آن‌ها تصمیم‌گیری شود نهایی خواهیم کرد. در مراحل بعدی، براساس گزارش‌هایی که هر کارگروه ارائه می‌دهد، تصمیم‌گیری می‌شود.