تاملی بر ضمانت‌های حسن انجام کار کارگران

پیاده‌رو

تاملی بر ضمانت‌های حسن انجام کار کارگران

آرزو غلامی

گرفتن چک و سفته سفیدامضا توسط برخی کارفرمایان از کارگرها برای آنچه ذاتا حسن انجام کار خوانده می‌شود امری معمول است. اگرچه معمولا در قراردادها قید نمی‌شود و عرف خارج از قرارداد است اما در بازار کسب‌وکار به‌ندرت کارفرمایان بدون ضمانت کسی را استخدام می‌کنند. بسیاری از کارگران از عواقب چک و یا سفته‌ای که داده‌اند نگران‌اند. مسلم است که هر رفتار عرفی در بازار اگر شکل قانونی به خود بگیرد کمتر موجب ضرر طرفین می‌شود و شاید بهتر آن باشد که در قراردادهای اداره کار و تامین‌اجتماعی ماده‌ای به این مهم اختصاص یابد تا از نگرانی کارگران بکاهد. زیرا در صورت ورود هرگونه ضرر از سوی کارگران، کارفرمایان خود را محق می‌دانند که منبعی برای جبران داشته باشند. در غیر این صورت خود را در معرض تخلف کارگران می‌بینند. به عبارتی لازمه تجارت در بازار و پیشگیری از ضرر ایجاب می‌کند که گرفتن چنین ضمانت‌هایی موجه جلوه داده شود. با توجه به اینکه طبق قانون کار نمی‌توان از حقوق پرسنل خسارت کسر کرد و حتما باید در دادگاه طرح دعوی شود، کارفرمایان اقدام به گرفتن چک یا سفته می‌کنند تا در خصوص جبران خسارت با مشکل مواجه نشوند. از سوی دیگر صدور سفته یا چک بدون هیچ قید و شرط می‌تواند تهدیدی جدی برای کارگران باشد. زیرا براساس قانون صرف در اختیار داشتن چک و یا سفته دلیل بر بدهکار بودن صادرکننده است و در مقام رسیدگی قضایی فرد صادرکننده ملزم است اثبات کند که چک یا سفته مذکور را برای ضمانت حسن انجام کار به کارفرما داده است و نزد وی امانت است. معمولا نیز چنین است که سفته‌ها بدون تاریخ سررسید و سفیدامضا گرفته می‌شوند و پس از پایان کار عودت چک یا سفته ضمانت یکی از دغدغه‌های اصلی کارگران است. از طرفی فضای محدود کسب‌وکار در اقتصاد فعلی ایران کارگران را مجبور می‌کند به شرایط گاهی یک‌طرفه کارفرمایان تن دهند و ضمانت‌های حسن انجام کار را با همان شرایط درخواستی کارفرما پر کنند. زیرا نپذیرفتن شرایط کارفرمایان نهایتا منجر به استخدام نشدن کارگر می‌شود. به طور کلی قانون کار فقط زمانی دخالت می‌کند که بین کارگر و کارفرما اختلافی ایجاد شود. طبق قانون کار می‌توان براساس توافق و رضایت دوطرفه اسناد انتظامی هم گرفت. این اسناد شاید به هر میزانی از طرف کارفرما گرفته شود، اما راجع به اجرای آن کارفرما بدون نظر هیئت تشخیص اداره کار نمی‌تواند کاری انجام دهد و میزان تضمین هم باید در حد مسئولیت‌های مالی افراد باشد. لذا هر سندی که تحویل داده می‌شود باید در قرارداد قید شود.
در هر قرارداد کاری غیر از انجام آن کار موارد دیگری نیز ممکن است وجود داشته باشد، مانند حساسیت کار، مسائل و اطلاعات در کار که حکم اطلاعات محرمانه را دارد، و اموال و اثاثیه و اسناد اعتباری و مالی که نزد افراد امانت است. همه این موارد در حکم تکالیف کارگران و کارمندان است و برای همین وجود تضمین معنادار خواهد بود. نکته اینکه قانون باید بتواند حداقل‌ها را احیا کند. حال چنانچه تضمین وجود نداشته باشد توان مطالبات قانونی کاهش پیدا می‌کند.
در جمع‌بندی این مطالب باید گفت دادن تضمین لازمه برخی مشاغل است، اما می‌توان اسناد ضمانت حسن انجام کار را در شرایطی صادر کرد که حداقل خطر را داشته باشند. به این ترتیب که بر روی چک یا سفته قید شود که بابت ضمانت حسن انجام کار است و اسناد مذکور در وجه شخص یا شرکت کارفرما صادر شود. همچنین در متن قرارداد قید شود که چک یا سفته با قید شماره به منظور حسن انجام کار نزد کارفرما امانت است و پس از پایان قرارداد و یا ترک کار به کارگر برگردانده می‌شود.
ارسال دیدگاه
ضمیمه
ضمیمه