اجرای توافق هسته‌ای آثار مستقیم و غیرمستقیمی بر احیای صنایع در ایران دارد. یکی از این صنایع که در آستانه رشدی دوباره قرار دارد، صنعت خودروسازی است. ایران یکی از معدود بازارهای جهانی به شمار می‌رود که از ظرفیت فروش 5/1 میلیون خودرو در سال برخوردار است. این بازار عظیم فرصت‌های زیادی برای خودروسازان خارجی و سرمایه‌گذاران بین‌المللی ایجاد می‌کند.

در حال حاضر مذاکرات فشرده‌ای بین مقامات ایران و مقامات شرکت‌های مطرح خودروسازی دنیا در جریان است که هدف آن‌ها توسعه صنعت خودروسازی ایران و افزایش تولید است. ایران به لحاظ جغرافیایی در منطقه‌ای واقع شده که در صورت سرمایه‌گذاری‌های مناسب و استفاده از تکنولوژی روز می‌تواند دوباره به قطب صادرات خودرو در منطقه تبدیل شود. از سوی دیگر بخش عمده‌ای از جمعیت ایران را جوانان تحصیل‌کرده و قشر متوسط تشکیل می‌دهند که به دنبال خرید خودروهای باکیفیت و به‌روز هستند.

ایران سال‌ها صنعت خودروسازی بزرگی داشت اما تحریم‌ها این بازار را نیز مانند دیگر بازارهای ایران تحت تاثیر پیامدهای منفی خود قرار داد. نرخ بالای ارز و ممنوعیت دادوستدهای مالی و ورود آزادانه پول نقد به صنعت خودروسازی ایران ازجمله مواردی است که راه پیشرفت این صنعت را دشوار کرد. در چنین شرایطی بود که نقش بازیگران خارجی ازجمله شرکت‌های خودروسازی چینی در بازار ایران پررنگ‌تر شد. اکنون با اجرای توافق هسته‌ای و از میان برداشته شدن تحریم‌ها، شرکت‌های داخلی که به کمبود سرمایه دچارند می‌توانند با شرکت‌های خارجی همکاری کنند. از سوی دیگر با لغو تحریم‌ها، گزینه‌های ایران از میان خودروسازان جهانی فراتر از شرکت‌های چینی می‌رود.

البته از آنجایی که متوسط قیمت خودروها در ایران حدود 16 هزار دلار یا 50 میلیون تومان است، باید اقداماتی در جهت ایجاد فضای رقابتی در بازار خودروی ایران انجام شود. برای مثال خودروهای جدیدی که با هدف جلب توجه جوانان و قشر متوسط شهری وارد ایران می‌شوند، زیر 25 هزار دلار قیمت خواهند داشت.

از سوی دیگر بازار خودروهای SUV و کراس‌اورها نیز در ایران تقویت شده است. این خودروها هم‌اکنون یک درصد کل تعداد خودروهای فروخته‌شده را تشکیل می‌دهند اما درمجموع 10 درصد کل ارزش بازار خودروسازی را در اختیار دارند. شرکت‌های آمریکایی و اروپایی تخصص ویژه‌ای در ساخت این‌گونه خودروها دارند و علاقه‌مندی مردم ایران به خرید خودروهای شاسی‌بلند می‌تواند فرصت‌های زیادی برای شرکت‌های خارجی پدید آورد. از سوی دیگر با توجه به کاهش ارزش ریال و نیاز شرکت‌های خودروسازی داخلی ایران به سرمایه، ورود به این بازار برای شرکت‌های خارجی جذاب خواهد بود. هرچند همچنان برخی قوانین و سازوکارهای دست‌وپاگیر اداری به بازبینی نیاز دارند و درجه ریسک سرمایه‌گذاری در ایران هنوز به وضعیت آرام دوران قبل از اعمال تحریم‌ها بازنگشته است.

در صورتی که شرکت‌های خودروسازی جهانی به اندازه کافی هوشمند باشند، می‌توانند با حضور سریع‌تر و به‌موقع در بازار ایران، عدم توازن منطقه‌ای را باتوجه به کندی رشد اقتصادی چین، تا حدودی جبران کنند.

* مطالب انتخاب شده از منابع خارجی، الزاما بیان‌کننده دیدگاه‌های «آتیه‌نو» نیست