صنعت حمل‌ونقل یکی از صنایعی است که پس از بحران‌های اقتصادی با سرعت قابل‌توجهی جان دوباره می‌گیرد. در ایران سفارش خرید هواپیماهای جدید گامی در جهت توسعه ناوگان هوایی است. این در حالی است که شهر جدید فرودگاهی امام خمینی (ره) نیز بخش دیگری از پازل تبدیل ایران به یکی از قطب‌های ترانزیت هوایی به شمار می‌رود. مناطق آزاد تجاری ویژه در سراسر جهان وجود دارند که هریک اهداف و قوانین متفاوتی را دنبال می‌کنند. بسیاری از این مناطق به منظور فراهم آوردن امکان تجارت آزاد طراحی شده‌اند تا تولیدکنندگان، واردکنندگان و صادرکنندگان ناگزیر به تجارت طبق قوانین محلی نباشند و یا اینکه تعهد مالیاتی آن‌ها کاهش یابد. یکی از موفق‌ترین کشورها در اجرای موفق پروژه مناطق ویژه اقتصادی چین است که طرح‌های اقتصاد آزاد را به بوته آزمون گذاشته است. در قطب تجارت منطقه‌ای دبی، مناطق اقتصادی ویژه از طریق کاهش مالیات و از میان برداشتن محدودیت‌های انتقال سرمایه، سرمایه‌گذاری خارجی را افزایش داده‌اند. ایران در حال حاضر شش منطقه آزاد تجاری دارد. منطقه آزاد چابهار در سال 1992 در جنوب ایران و نزدیک مرز پاکستان احداث شد. منطقه آزاد اروند نیز در نزدیکی مرز عراق است که به تجارت لوازم‌خانگی و ساختمانی شهرت دارد. با این حال شهر فرودگاه امام خمینی (ره) از اهمیت بیشتری برخوردار است، زیرا تهران را با بزرگ‌ترین شهرهای جهان مرتبط می‌کند. بخش‌هایی که در 20 سال آینده توسعه خواهند یافت به ده‌ها میلیارد دلار سرمایه‌گذاری نیاز دارند که قرار است بخش عمده‌ای از این سرمایه‌ها از خارج از کشور تامین شود. در حال حاضر شرکت فرودگاهی هلند به نام ناکو، که پروژه‌های متعددی را در مکزیک، کوالالامپور و پکن به سرانجام رسانده، یکی از مهم‌ترین مشاورهای ساختمانی پروژه فرودگاهی تهران است. ناکو بودجه لازم برای احداث ترمینال ایرانشهر با ظرفیت 20 میلیون مسافر در سال را 2 میلیارد دلار برآورد می‌کند. در همین حال شرکت‌های دیگری از هلند، کره‌جنوبی، فرانسه و چین قراردادهایی را برای توسعه این پروژه امضا کرده‌اند و یا در حال مذاکره با دولت ایران هستند. درگذشته برخی از این شرکت‌ها به تامین مالی پروژه‌های مشابه در کشورهای دیگر کمک کرده‌اند. احیای بخش فرودگاهی و حمل‌ونقل به طور کلی یکی از مهم‌ترین اقدامات در جهت بهره‌مندی از منافع لغو تحریم‌هاست. آزادسازی جریان انتقال کالا از طریق مرزهای ایران، نخستین گام به سوی ایجاد اقتصادی جهانی به شمار می‌رود که در بازار جهانی شریک است. این یکی از مهم‌ترین اهداف دولت حسن روحانی است که رونق اقتصادی ایران را از لنز بازگشت به بازار جهانی و جذب سرمایه‌های خارجی می‌بیند. به گفته تحلیلگران، بخش حمل‌ونقل ازجمله بخش‌هایی است که پس از رکود اقتصادی و بحران‌هایی نظیر تحریم از زمین برمی‌خیزد. این در حالی است که ایران از مزیت موقعیت جغرافیایی بین اروپا و آسیا نیز بهره می‌برد و فرودگاه امام خمینی (ره) می‌تواند با سود بردن از این مزیت به قطب خاورمیانه تبدیل شود. البته باید منتظر ماند و دید که آیا این فرودگاه می‌تواند مانند مناطق ویژه اقتصادی چین، که در اوایل سال‌های 2000 به بهره‌برداری رسید، موفق باشد. شرکت‌های خارجی از طریق این مناطق تجاری در چین به بازار و کارگر چینی دسترسی پیدا کردند؛ البته به نحوی که دولت می‌توانست بر آن نظارت داشته باشد. حتی در اغلب موارد طرف چینی از شرکت‌های خارجی می‌خواست قرارداد مشترکی را با شرکت‌های داخلی منعقد کند. این همکاری بین شرکت‌های خارجی و داخلی برای چینی‌ها سودمند بود، زیرا به ارتقای تکنولوژی و دسترسی به تجربه‌های دنیای مدرن کمک کرد. در ایران نیز پروژه‌هایی مانند شهر جدید فرودگاهی امام خمینی (ره) می‌تواند پیشرفت زیادی در جهت رونق تجارت و گردشگری و همچنین تبادل فناوری باشد.

 

* مطالب انتخاب شده از منابع خارجی

الزاما بیان‌کننده دیدگاه‌های «آتیه‌نو» نیست