اعضای هیات‌مدیره اتاق‌های تعاون 30 استان کشور از طریق ویدئو کنفرانس در کارگاه آموزشی «حقوق کارفرمایان در بازرسی از دفاتر قانونی و بازرسی کارگاهی» که به همت اداره‌کل فرهنگی و اجتماعی و با مساعدت و همکاری اتاق تعاون برگزار شد، شرکت کردند. 

در این کارگاه آموزشی که به دلیل شیوع ویروس کرونا به صورت غیر‌حضوری و مجازی برگزار شد، علی‌اکبر بختیار، رییس اداره تشخیص منابع و تهاتر سازمان تأمین اجتماعی از کارگاه‌ها به توضیح آخرین مباحث و تغییرات انجام شده در بخشنامه (11) جدید درآمد و ملحقات آن به همراه نحوه بازرسی از دفاتر قانونی بر اساس ماده (47) قانون تأمین‌اجتماعی پرداخت و گفت: بهترین توصیه به کارفرمایان این است که در زمان بازرسی از دفاتر قانونی تمامی مستندات و مدارکی که می‌تواند به شفاف شدن نوع عملکرد‌های افراد حقیقی و حقوقی کمک کند را در اختیار بازرسان قرار دهند و در نظر داشته باشند پس از انجام بازرسی امکان ارائه مستندات فقط در هیات‌های تشخیص مطالبات ممکن است. 

وی افزود: خوشبختانه با تنقیح و تلخیص بخشنامه (11) جدید درآمد و ملحقات آن واحدهای اجرایی سازمان برای بازرسی دفاتر قانونی تقریبا به یک وحدت‌رویه رسیده‌اند و تلاش شده تا آنجا که ممکن است به کارفرمایان و صاحبان شرکت‌ها و بنگاه‌های اقتصادی کمک شود. 

رییس اداره تشخیص منابع و تهاتر تأمین‌اجتماعی خاطرنشان کرد: بر اساس بخشنامه (11) جدید درآمد اگر در جریان بازرسی بازرس سازمان متوجه شد که کارفرما دارای قراردادی است که بابت آن مفاصا صادر نشده است در سیستم بیمه‌ای بررسی می‌کند که آیا بابت قرارداد مورد نظر کد پیمان در شعبه گرفته شده یا خیر و اگر کد کارگاه و محل تشکیل پرونده مشخص باشد، بازرس بدون در نظر گرفتن این قرارداد ترتیب پیگیری و صدور مفاصای قرارداد مذکور را از طریق شعبه مربوط می‌دهد و کارفرما بدون مشکل خاصی موفق به دریافت مفاصا‌حساب می‌شود. 

بختیار در بخش دیگری از مباحث آموزشی به موضوع نحوه تشخیص حقوق، مزد و مزایا و سایر هزینه‌های مشمول کسر حق بیمه نیز اشاره کرد و گفت: کارفرمایان توجه داشته باشند که کلیه وجوه پرداختی به کارکنان به استثنای موارد ذیل مشمول کسر حق بیمه است: 

1- بازخرید ایام مرخصی وفق مقررات اداره کار 2- هزینه سفر و فوق‌العاده ماموریت 3- کمک هزینه عائله‌مندی (حق اولاد) 4- حق همسر به کارکنان در موسسات مشمول قانون نظام هماهنگ پرداخت و جایگزین آنها 5- عیدی و پاداش نهضت سواد‌آموزی 6- پرداخت‌های نقدی و غیر‌نقدی مناسبتی 7- پاداش بهره‌وری و افزایش تولید 8- کمک‌‌هزینه مسکن و خواروبار ایام بیماری 9- حق شیر و حق تضمین (کسر صندوق) 10- خسارت‌های اخراج و سنوات پایان کار 11- تمامی وجوه پرداختی به شاغلان و بازنشستگان تحت پوشش سایر صندوق‌های بیمه و بازنشستگی دولتی در صورت ارائه مدارک و مستندات مثبت.

وی با تاکید بر این موضوع که بازرسی از دفاتر قانونی وظیفه قانونی سازمان تأمین‌اجتماعی است، گفت: در صورتی که ماهیت فعالیت یک کارگاه پیمانکاری مبتنی بر فعالیت ثابت تولیدی، صنعتی باشد، بازرسان سازمان حسابرسی می‌توانند بر اساس ماده (41) قانون تأمین‌اجتماعی از کارفرما درخواست بررسی و بازرسی دفاتر قانونی را کنند. در چنین شرایطی در صورت نیاز واحدهای اجرایی سازمان می‌توانند با دریافت تعهد از کارفرما برای وی مفاصا‌حساب صادر و در زمان لازم نسبت به بازرسی دفاتر قانونی اقدام کنند.

 

بازرسی کارگاهی به صورت سیستمی و الکترونیکی 

در قسمت دیگری از کارگاه آموزش مجازی کارفرمایان اتاق تعاون، علی آقایی، کارشناس متخصص بازرسی کارگاهی سازمان تأمین‌اجتماعی توضیحاتی درباره الکترونیکی شدن فرایند بازرسی کارگاهی داد و گفت: بازرسی کارگاهی بر اساس مواد (52) و (54) قانون کار و به منظور احقاق حقوق کارگران انجام می‌شود.

وی افزود: با توجه به الکترونیکی شدن فرایند بازرسی در حال حاضر افراد به محض ثبت شرکت، اطلاعات هویتی آنها در پنجره واحد الکترونیکی در سازمان تأمین‌اجتماعی قابل رویت است و بر این اساس بازرسی از کارگاه در دستور کار شعب قرار می‌گیرد.  وی ادامه داد: از زمان الکترونیکی شدن بازرسی‌ها، نشانی و آدرس و نقشه محل استقرار کارگاه‌ها به صورت سیستمی و الکترونیکی به بازرسان اعلام می‌شود. در این مرحله تمامی فرایند انجام بازرسی تحت وب به سازمان منتقل و مورد نظارت است.  آقایی خاطرنشان کرد: الکترونیکی شدن سیستم بازرسی کارگاهی مزایای فراوانی دارد. پس از مراجعه بازرس به کارگاه و تایید گزارش بازرسی نتیجه از طریق پیامک به کارفرما ابلاغ می‌شود و کارفرما و بیمه شده می‌توانند با مراجعه به پورتال بازرسی گزارش بازرسی را مشاهده و حتی اعتراض خود را نیز به صورت سیستمی در پورتال ثبت کنند. 

وی افزود: یکی از مهمترین مباحث بازرسی کارگاهی بحث عدم حضور و ترک کار بیمه‌شدگان است که کارفرما موظف است هر ماه ترک کار کارکنان را در لیست بیمه اعلام کند. البته در خصوص کارگاه‌های جدید در صورت کشف و رویت بیمه شده جدید امکان ثبت سابقه بیمه تا یک سال قبل پیش‌بینی شده است.

وی با اشاره به کارگرانی که بیمه نیستند و ادعای کار در کارگاه دارند گفت: این گروه از کارگران می‌توانند با مراجعه به پورتال بازرسی کار گاهی به نشانی (ESERVIC.TAMIN.IR) مشخصات خود و نشانی کارگاه را ارسال کنند تا نسبت به بازرسی و شناسایی آنها اقدام شود. 

 

اداره‌کل فرهنگی و اجتماعی متولی توسعه فرهنگ بیمه‌پردازی

در بخش دیگری از کارگاه آموزش مجازی هیات‌مدیره اتاق‌های تعاون سراسر کشور، محمدحسین قشقایی، رییس گروه مطالعات فرهنگی و اجتماعی واحد کارفرمایان و سازمان‌ها با اشاره به سابقه برگزاری کارگاه‌های آموزشی برای اعضای تشکل‌های صنفی کارفرمایی گفت: با توجه به شیوع ویروس کرونا و عدم امکان برگزاری حضوری دوره‌های آموزشی با تدابیر مدیران سازمان تأمین‌اجتماعی و به‌ویژه معاون فرهنگی و اجتماعی و امور استان‌ها و مدیرکل فرهنگی و اجتماعی سازمان برگزاری دوره‌های آموزشی شرکای اجتماعی به صورت غیر‌حضوری و به صورت ویدئو کنفرانس در دستور کار قرار گرفته و بر این اساس در اتاق تعاون هر دو هفته یک‌بار مباحث مختلفی توسط کارشناسان سازمان مورد بحث و آموزش قرار خواهد گرفت. وی افزود: در بحث بازرسی کارگاهی و بازرسی از دفاتر قانونی کارفرمایان عزیز باید توجه داشته باشند که هدف سازمان از این فعالیت‌ها، اجرای قانون و برخورداری نیروی کار از حمایت‌های بیمه‌ای است و موضوع مچ‌گیری و ایجاد مشکل برای کارفرمایان به‌‌‌ هیچ ‌‌‌عنوان مورد نظر مسئولان و متولیان حوزه بازرسی نیست. 

 

قشقایی خاطرنشان کرد: هدف و غایت بازرسی‌ها، شناسایی کارگران و برخورداری آنها از مزایای قانونی است. البته ما در اجرای بخشنامه‌ها یا برخی فرایند‌ها مشکلاتی نیز داریم اما اداره‌کل فرهنگی و اجتماعی سازمان طی چند سال گذشته با توسعه تعاملات خود با جامعه کارفرمایی و احصای مشکلات بیمه‌ای آنها تاثیر بسیار مثبتی در تغییر نگرش‌ها و اصلاح بخشنامه‌ها داشته و از همین راه موفق به کاهش مدت زمان بازرسی دفاتر قانونی از 10 سال به یک سال شده است. همچنین در تلخیص و تنقیح بخشنامه‌ها با مشارکت نمایندگان شرکای اجتماعی سازمان، ما به موفقیت‌های بسیاری خوبی نیز دست یافته‌ایم.  وی اظهار امیدواری کرد: با همراهی جامعه کارفرمایی به مرور شاهد افزایش رضایتمندی کارفرمایان باشیم. 

در بخش پایانی این کارگاه، یکی از اعضای اتاق تعاون کرمان این سوال را مطرح کرد که آیا شرکت‌های تعاونی مشمول بازرسی دفاتر قانونی هستند؟ که بختیار، رییس اداره تشخیص منابع و تهاتر تأمین‌اجتماعی در پاسخ به این سوال خاطرنشان 

کرد: تمامی شرکت‌های تعاونی مشمول بازرسی دفاتر قانونی هستند و قانون این موضوع را به صراحت بیان کرده است.

در ادامه نیز یکی از اعضای اتاق تعاون دلیل انحصاری بودن فعالیت تأمین‌اجتماعی را مطرح کرد که قشقایی در پاسخ به این سوال با اشاره به این موضوع که سازمان تأمین‌اجتماعی یک نهاد عمومی غیر‌دولتی است، گفت: بسیاری از کشور‌ها از جمله کشورهای منطقه آمریکای لاتین تلاش کردند از سیستم تأمین‌اجتماعی خصوصی استفاده کنند اما پس از گذشت سال‌ها متوجه شدند که این سیستم قابلیت پاسخگویی به نیازهای آنها را ندارد و با انبوهی از صندوق‌های ورشکسته روبه‌رو شدند.  وی افزود: سازمان تأمین‌اجتماعی یک صندوق بین‌النسلی است و دولت در حیات آن مسئولیت تضامنی دارد. در واقع هرجا که این سازمان با مشکل مواجه شود به دلیل تبعات مادی و امنیتی دولت موظف به پشتیبانی و کمک‌رسانی به سازمان است. از طرف دیگر، هرچند منابع سازمان و چرخش مالی آن بسیار بالا است اما به همین میزان تعهدات سازمان نیز بسیار زیاد است.  یکی از اعضای اتاق تعاون نیز این سوال را مطرح کرد که در زمان بازرسی کارگاهی آیا می‌توان اسناد و مدارک را به بازرس سازمان نشان داد؟که آقایی، کارشناس حوزه بازرسی کارگاهی در پاسخ به این سوال گفت: بر اساس نص صریح قانون، بازرس می‌تواند برای شناسایی کارگران اسناد و مدارک را بررسی و یا شخصا با هر یک از کارکنان به صورت انفرادی گفت‌وگو کند.