بیمه زنان خانه‌دار فرصتی است تا آن دسته از خانم‌هایی که شاغل نیستند بتوانند در دوران میانسالی و کهنسالی از مزایای بازنشستگی و دریافت مستمری برخوردار و از خدمات درمانی بهره‌مند شوند. همچنین در این بیمه در صورت احراز شرایط به فرزندان بیمه‌شدگان مستمری تعلق می‌گیرد. شاید با توجه به نام این بیمه تصور شود که گستره پوشش آن تنها زنان خانه‌دار را دربر‌ گیرد؛ اما جالب است بدانید علاوه بر زنان متاهل، دختران مجرد هم می‌توانند زیر پوشش بیمه زنان خانه‌دار قرار گیرند و از مزایای این بیمه بهره‌مند شوند.  ایجاد بیمه زنان خانه‌دار به اصل (29) قانون اساسی بازمی‌گردد. در این قانون به برخورداری آحاد جامعه از پوشش تامین‌اجتماعی تاکید شده است. بر این اساس مسئولان و کارشناسان تامین‌اجتماعی به دنبال راهی برای گسترش پوشش تامین‌اجتماعی در بین زنان خانه‌دار بودند و برای این کار لازم بود ابتدا جایگاه خانه‌داری از منظر یک شغل تعریف شود.

بر این اساس در آذرماه سال 1387 مصوبه‌ای از سوی هیات‌مدیره 

سازمان تامین‌اجتماعی صادر و مقرر شد خانه‌داری مشمول مقررات بیمه صاحبان حرف و مشاغل آزاد قرار گیرد و به

این ترتیب بیمه تامین‌اجتماعی زنان خانه‌دار بر اساس ضوابط بیمه صاحبان حرف و مشاغل آزاد تعیین و به مرحله اجرا درآمد. 

 

خانه‌دار کیست؟

زنان خانه‌دار شامل افرادی است که رتق‌‌و‌فتق امور خانه را عهده‌دار بوده و به امور خانه‌داری مشغول باشند. این افراد می‌توانند تحت تکفل پدر یا همسر 

باشند.  به این معنا که هم می‌توانند مجرد یا متاهل باشند؛ از این‌رو در یک خانواده هم مادر و نیز دختر خانواده می‌توانند به طور جداگانه زیرپوشش بیمه زنان خانه‌دار قرار گیرند. برای قرار گرفتن زیر پوشش این بیمه، افراد نباید مشمول نظام بیمه دیگری باشند. 

 

شرط سنی بیمه زنان خانه‌دار

برخورداری از پوشش بیمه زنان خانه‌دار مانند بسیاری از شرایط بیمه‌های دیگر تابع شرط سنی است. به گفته مهدی شکوری، مدیرکل امور بیمه‌شدگان سازمان تامین‌اجتماعی، شرط سنی پذیرش تقاضا برای برخورداری از پوشش بیمه زنان خانه‌دار، چه خانم‌های متاهل و چه مجرد حداقل 18 سال تمام و حداکثر 50 سال است.  شکوری در گفت‌وگو با آتیه‌نو، افزود: چنانچه شخصی در تاریخ ارائه درخواست بیش از 50 سال سن داشته باشد، لازم است معادل مازاد سنی خود سابقه پرداخت حق‌‌بیمه در سازمان تامین‌اجتماعی داشته باشد. به این نحو که اگر شخصی در تاریخ تقاضای بیمه 53 سال سن داشته باشد، اگر از قبل دارای 3 سال سابقه پرداخت حق‌ بیمه در تامین‌اجتماعی باشد، تقاضای او قابل قبول بوده و این افراد می‌توانند به نزدیکترین شعبه تامین‌اجتماعی و یا کارگزاری رسمی سازمان در محل سکونت خود مراجعه کرده و پس از ارائه درخواست و عقد قرارداد تحت پوشش بیمه صاحبان حرف و مشاغل آزاد قرار گیرند. 

او تصریح کرد: همچنین اگر خانم خانه‌داری حداقل 10 سال سابقه 

پرداخت حق‌‌بیمه داشته باشد، از احراز شرط سنی مورد اشاره معاف است. به این ترتیب، افرادی که 10 سال سابقه بیمه‌پردازی داشته باشند در هر سنی حتی در سنین میانسالی و کهنسالی نیز می‌توانند از پوشش بیمه زنان خانه‌دار بهره‌مند شوند. 

 

تکلیف درمان در بیمه زنان خانه‌دار

یکی از مزایای مهم بیمه زنان‌ خانه‌دار مربوط به داشتن حق انتخاب بیمه درمان است. در سایر بیمه‌ها هنگامی که شخص نرخ 27 درصد را انتخاب می‌کند، درمان را نیز شامل می‌شود؛ اما در بیمه زنان خانه‌دار شخص می‌تواند بیمه درمان را انتخاب نکند و تنها تحت پوشش تعهدات قانونی مربوطه شامل بازنشستگی، فوت و ازکارافتادگی قرار گیرد.

مدیرکل امور بیمه‌شدگان سازمان تامین‌اجتماعی در این باره توضیح داد: بسیاری از خانم‌های خانه‌داری وجود دارند که به لحاظ قانونی تحت تکفل همسر یا پدر خود بوده و از بیمه درمان آن‌ها استفاده می‌کنند، از این‌رو در بیمه زنان خانه‌دار نیازی به پرداخت حق‌ سرانه درمان نیست و متقاضیان بیمه زنان خانه‌دار می‌توانند در صورت تمایل همچنان از پوشش بیمه درمان همسر یا پدر خود استفاده کنند. به عبارت دیگر، تحت کفالت بودن همسر یا پدر مانعی برای بیمه‌پردازی خانم‌های خانه‌دار نیست.

وی افزود: چنانچه زن خانه‌داری خواهان استفاده از پوشش بیمه درمان بنابر مصوبه هیات وزیران باشد، باید حق سرانه ‌درمان را به طور جداگانه پرداخت کند. در سال جاری نیز سرانه درمان 55 هزار و 700 تومان تعیین شده که متقاضیان می‌توانند با پرداخت آن از پوشش بیمه درمان تامین‌اجتماعی برخوردار شوند.  شکوری با اشاره به شرایط استفاده از دفترچه بیمه تامین‌اجتماعی در مشاغل آزاد، تصریح کرد: افراد زیرپوشش بیمه صاحبان حرف و مشاغل آزاد چنانچه حمایت درمان را انتخاب کرده باشند می‌توانند در تمامی مراکز درمانی ملکی و نیز طرف قرارداد سازمان تامین‌اجتماعی از خدمات درمانی بهره‌مند شوند؛ اما با توجه به قانون بیمه همگانی خدمات درمانی کشور این افراد هنگام دریافت خدمات درمانی چه در مراکز ملکی یا طرف قرارداد تامین‌اجتماعی باید فرانشیز پرداخت کنند که این فرانشیز در بخش درمان سرپایی 30 درصد و در بخش درمان بستری 10 درصد خواهد بود. 

 

فرزندان و مستمری بیمه‌شده زنان خانه‌‌دار

یکی از شرایط مناسب بیمه زنان خانه‌دار، برخورداری فرزندان از مستمری بیمه‌شده زنان خانه‌دار است. بر این اساس اگر خانم خانه‌داری که زیر پوشش این نوع بیمه قرار دارد فوت کند، چنانچه شرط قانونی لازم را دارا باشد و قرارداد وی تعهد بیمه بازنشستگی و فوت را شامل شود، فرزندان او می‌توانند از مستمری مادر خود بهره‌مند شوند.  نکته مهم این است که اگر فرزندان، پدر خود را نیز از دست بدهند، در صورت احراز شرایط مقرر می‌توانند از دو مستمری برخوردار شوند. 

مدیرکل امور بیمه‌شدگان سازمان تامین‌اجتماعی شرط قانونی پرداخت مستمری به بازماندگان را مبتنی بر ماده (80) قانون تامین‌اجتماعی برشمرد و گفت: در این قانون پیش‌بینی شده است که اگر بیمه‌شده در 10 سال قبل از تاریخ فوت، یک سال سابقه بیمه‌پردازی داشته و در یک سال آخر به مدت 90 روز سابقه پرداخت حق‌‌بیمه داشته باشد، از نظر قانونی بازماندگان این شخص شرایط دریافت مستمری را دارا می‌شوند.

 

میزان حق‌‌بیمه در بیمه زنان خانه‌دار

شکوری با بیان اینکه دستمزد مبنای پرداخت حق‌بیمه در بیمه زنان خانه‌دار بستگی به میزان سابقه پرداخت حق‌بیمه افراد دارد، اظهار کرد: زنان خانه‌داری که سابقه پرداخت حق‌بیمه نداشته یا زیر 5 سال سابقه پرداخت حق‌بیمه دارند، می‌توانند دستمزد مبنای پرداخت حق‌بیمه خود را بین حداقل دستمزد مصوب شورایعالی کار تا حداکثر دستمزد انتخاب کنند و حق‌ انتخاب با متقاضی است.  

او تصریح کرد: اما افرادی که بالای 5 سال سابقه پرداخت حق‌بیمه دارند، تعیین دستمزد مبنای حق‌بیمه آن‌ها تابع ضوابط و فرمولی است و میانگین دستمزد 360 روز آخر سابقه آن‌ها می‌تواند مبنای پرداخت حق‌بیمه آن‌ها در نظر گرفته شود که در این صورت متقاضی می‌تواند بین حداقل دستمزد مصوب شورایعالی کار تا حداکثر میانگین دستمزد محاسبه شده مبنای پرداخت حق‌بیمه خود را انتخاب کند. 

 وی افزود: از این‌رو میزان حق‌بیمه در این نوع بیمه به دو عامل بستگی دارد؛ یکی

 نرخ پرداخت حق‌بیمه و دیگری دستمزد مبنای پرداخت حق‌بیمه. این دو پارامتر تاثیرگذار در تعیین میزان حق‌بیمه به شمار می‌رود. 

 

نرخ پرداخت حق‌بیمه زنان خانه‌دار 

مدیرکل امور بیمه‌شدگان سازمان تامین‌اجتماعی، پوشش بیمه زنان خانه‌دار را مبتنی بر نرخ‌های مقرر در بیمه صاحبان حرف و مشاغل آزاد برشمرد که بیمه‌شده بر اساس شرایط توان مالی خود می‌تواند آن را انتخاب کند.  

شکوری ادامه داد: در بیمه زنان خانه‌دار سه نرخ پرداخت حق‌بیمه پیش‌بینی شده است؛ یکی نرخ 12 درصد است که شامل بازنشستگی و فوت بعد از بازنشستگی می‌شود.  یعنی اینکه مستمری بازماندگان در صورتی پرداخت می‌شود که بیمه‌شده بعد از بازنشستگی فوت کند و در موارد فوت قبل از بازنشستگی مستمری تعلق نمی‌گیرد. 2 درصد این نرخ حق‌بیمه را دولت پرداخت کرده و در مجموع نرخ این بیمه 14 درصد است.  وی در ادامه اظهار کرد: نرخ دیگر 14 درصد است که در این نرخ نیز 2 درصد در تعهد دولت قرار دارد و در مجموع 16 درصد، میزان نرخ محاسبه می‌شود. در این نرخ، سطح تعهدات تامین‌اجتماعی شامل بازنشستگی و فوت قبل و بعد از بازنشستگی است.  

به گفته او، سطح سوم این خدمات شامل نرخ پرداخت حق‌بیمه 18 درصدی است که 2 درصد این نرخ نیز توسط دولت و 18 درصد توسط بیمه‌شده پرداخت می‌شود که در مجموع نرخ 20 درصدی را تشکیل می‌دهد. در این سطح تعهدات بیمه شامل بازنشستگی، ازکارافتادگی و فوت است که نرخ کامل بیمه‌پردازی را تشکیل می‌دهد. 

 

نحوه پرداخت حق‌بیمه زنان خانه‌دار

امکان پرداخت حق‌بیمه به صورت ماهیانه از مزایای مهم این نوع بیمه به شمار 

می رود. به گفته شکوری، هنگامی که قرارداد این بیمه منعقد و بیمه‌پردازی آغاز شود، فرد می‌تواند حق‌بیمه خود را از یک ماه تا 15 ماه آینده پیش‌پرداخت کند و در این نوع بیمه، اجباری برای پرداخت حق‌بیمه به صورت سه ماهه یا شش ماهه به صورت یکجا وجود ندارد.

برای پرداخت نیز با توجه به گسترش خدمات غیرحضوری سازمان تامین‌اجتماعی، نیازی به مراجعه حضوری افراد به شعب تامین‌اجتماعی نیست و بیمه‌شده‌ها می‌توانند از طریق سایت سازمان حق‌بیمه خود را به صورت غیرحضوری پرداخت کنند. در این نوع بیمه‌پردازی حتی امکان پرداخت حق‌بیمه سه ماه اول سال آینده به صورت علی‌الحساب وجود دارد و مابه‌التفاوت حق‌بیمه مربوطه آن پس از تعیین میزان دستمزد سال جدید توسط بیمه‌شده پرداخت خواهد شد.