کرونا به دلیل شکل ساختاری‌اش در میان پژوهشگران علوم آزمایشگاهی به «ویروس تاجدار» معروف است؛ تاجی که این ویروس بر سر نهاده، سلول‌های اقتصاد را همانند سلول‌های بدن انسان می‌مکد و رشد کمی آن را متوقف می‌کند. متخصصان اقتصاد، کاهش رشد اقتصادی را در دسته‌‌ پدیده‌های شوم قرار می‌دهند و به اهل سیاست توصیه می‌کنند جلوی پیشامدهایی که بر تن رنجور اقتصادهای در حال توسعه سوزن فرو می‌کنند، را بگیرند. ویروس تاجدار اما با چنان قدرتی بر جهان سایه افکنده که دولت‌های ثروتمند‌ را هم غافلگیر کرده است. اقدامات احتیاطی دولت‌‌های چین و آمریکا، برای قطع زنجیره‌ شیوع کرونا به کاهش شدید سطح تقاضا در سطح داخلی و بین‌المللی و کاهش رشد اقتصادی این دو کشور منجر شده است.  بر اساس ارزیابی‌‌ نهادهای مالی بین‌المللی، رشد اقتصاد چین در سه ماه ابتدایی سال ۲۰۲۰، 6.8 درصد کاهش می‌یابد. در نتیجه شاهد افزایش 4 میلیون نفری تعداد بیکاران این کشور هستیم. همچنین بر اساس ارزیابی «دفتر بودجه کنگره آمریکا» رشد اقتصادی این کشور در سه ماه دوم سال جاری میلادی ۱۲ درصد کاهش می‌یابد که در نتیجه نرخ بیکاری به ۱۴ درصد می‌رسد. این در حالی است که تا همین جای کار هم، بر اساس ارزیابی«دفتر آمار وزارت کار آمریکا»، ۲۶ میلیون نفر برای دریافت مقرری بیکاری ثبت‌نام کرده‌اند. در حالی چین و آمریکا روی هم رفته ۳۰ میلیون بیکار تولید کرده‌اند که به گفته «بیل گیتس» بنیانگذار شرکت «مایکروسافت»، «جهان در ابتدای این پاندمی به سر می‌برد و رنج کرونا تا چندین نسل ادامه خواهد داشت.» 

 

شکنندگی بازار کار ایران در برابر کرونا

در شرایطی بازار کار آمریکا و چین تا این اندازه متحمل آسیب شده که این دو کشور پیش از بحران شیوع کرونا به ترتیب با متوسط رشد اقتصادی ۳.۲۱ و 6.1 درصدی، مواجه بودند. با نگاهی به این ارقام پرسشی در ذهن شکل می‌گیرد: «چه بر سر نیروی کار کشورهایی می‌آید که تا پیش از آغاز بحران با رشد منفی اقتصادی و رکود تورمی مواجه بودند؟» این احتمال وجود دارد که تاب‌آوری نیم‌بند بازار کار کشورهای در حال توسعه، با پایداری بحران کرونا به صورت کامل بشکند. در این مورد باید ارزیابی‌های بیشتری صورت گیرد اما صحبت‌های مقام‌های رسمی و پژوهش‌های نهادهایی مانند «مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی» تا حد زیادی شکنندگی بازار کار ایران را در برابر کرونا، ثابت می‌کند.  کرونا تا اینجای کار هم رشد اقتصادی ایران را بیشتر به سمت منفی شدن بیشتر هل داده است. در شرایطی که ایران تا پیش از شیوع کرونا، بر اساس ارزیابی صندوق بین‌المللی پول با رشد اقتصادی منفی 3 درصد مواجه بود، در سال ۲۰۲۰ رشد منفی ۹ درصد را تجربه می‌کند. هرچند دولت هیچگاه این ارقام را تایید نکرده و رشد اقتصادی ایران را نزدیک به صفر می‌داند اما کاهش رشد اقتصادی ایران در یادداشت ماه گذشته «علی ربیعی» سخنگوی دولت دوازدهم و وزیر سابق تعاون، کار و رفاه اجتماعی دولت یازدهم مورد تاکید قرار گرفته بود. وی در این مورد نوشت:«در سه ماه اول سال ۹۹ کاهش 0.4 درصدی رشد اقتصادی اتفاق می‌افتد. در صورت تداوم، آثار ثانویه آن می‌تواند میزان بیکاری را به طور فزاینده‌ای افزایش دهد. مطالعات نشان می‌دهد ایجاد اشتغال جدید در صنوف تولیدی کوچک و کارخانه‌های مقیاس پایین حداقل تا دو سال پس از تعطیلی امکان‌پذیر نیست.»  سخنگوی دولت درباره‌‌ افزایش چند میلیونی نرخ بیکاران هم اظهار نگرانی می‌کند:«طبق آمار‌های وزارت کار در صورت تعطیلی درازمدت و عدم مداخله در سیاست‌های بازار کار، میزان بیکارشدگان به بیش از 4 میلیون نفر خواهد رسید. این 4 میلیون نفر شامل 3.3 میلیون شغل بیمه شده و حدود ۷۰۰ هزار شغل غیررسمی است.»  نگرانی دولت درباره‌ افزایش نرخ بیکاری در سایه ماندگاری ویروس کرونا، بسیار جدی است؛ به‌ویژه اینکه بر اساس ارزیابی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی تولید و فروش واحدهای صنفی تولیدی و خدماتی در پایان سال ۹۸، به نسبت پایان سال ۹۷، به ترتیب با کاهش ۲۲ و ۸۳ درصدی مواجه شده است.