در دامگه حادثه...
امین جلالوند
هرساله میلیونها نفر در جهان دچار سانحه شغلی میشوند و از این بین، تعداد زیادی دچار ناتوانی و معلولیت شده یا فوت میکنند. علی سبزطجری، رئیس گروه کمیسیونهای پزشکی سازمان تامیناجتماعی به مطالعه حوادث ناشی از کار و اثرات آن بر هزینههای سازمان تامیناجتماعی طی سالهای 1391 تا 1395پرداخته است. در این گزارش نگاهی کردهایم به مهمترین یافتههای این پژوهش.
در این تحقیق مقایسهای-توصیفی، هزینههای بیمهای و درمانی ناشی از حدود 96هزار حادثه شغلی ثبت شده در سالهای1391تا1395در بیمهشدگان تحتپوشش سازمان تامیناجتماعی موردبررسی قرار گرفته است. گردآوری اطلاعات از طریق فرمهای آماری، سامانه جامع کمیسیونهای پزشکی و نیز دادههای ثبتشده در سیستمهای سازمان تامیناجتماعی انجام شده است.
یافتههای این تحقیق حاکی از آن است که بهطور متوسط در هر سال حدود 115نفر بر اثر حوادث ناشی از کار فوت و 176نفر ازکارافتاده کلی و 292نفر ازکارافتاده جزئی میشوند. همچنین 998 نفر غرامت مقطوع نقص عضو دریافت میکنند و 17هزار و 665 نفر از حادثهدیدگان نیز از بهبودی کامل برخوردار میشوند. بهطور متوسط حوادث ناشی از کار، سالانه حدود 7/14میلیارد تومان بار مالی بابت هزینههای کوتاهمدت و حدود 7/24میلیارد تومان بابت هزینههای درمان بستری و سرپایی و حدود 7/49میلیارد تومان بار مالی بابت هزینههای بلندمدت برای سازمان تامیناجتماعی ایجاد کرده است. بهطور کلی در سالهای موردمطالعه، متوسط مجموع هزینههای سالانه انجامشده سازمان بابت هزینههای کوتاهمدت، بلندمدت و درمانی، بیش از 89میلیارد تومان بوده است.
بروز حوادث ناشی از کار در هزینههای کوتاهمدت و بلندمدت سازمان تامیناجتماعی تاثیر دارد و سالانه باعث ایجاد هزینه و خسارت برای سازمان تامیناجتماعی میشود.
براساس یافتههای این تحقیق، در صورتی که چارهاندیشی اصولی برای حوادث کار نشود، با توجه به افزایش روزافزون بیمهشدگان سازمان، حوادث ناشی از کار منجر به کاهش مدت بیمهپردازی بیمهشدگان، افزایش مدت پرداخت مستمری فوت و ازکارافتادگی و افزایش سایر هزینههای کوتاهمدت سازمان خواهد شد.
براساس یافتههای این پژوهش، در کوتاهمدت ضرورت اجرای قوانین تامیناجتماعی بهمنظور ترغیب کارفرما برای نوسازی صنایع و توسعه برنامههای آموزشی کارگران اجتنابناپذیر است. در درازمدت نیز ضرورت ایجاد تغییراتی در قوانین موجود و شناورکردن حقبیمه پرداختی بر مبنای رتبهبندی سطح ایمنی و بهداشت مراکز تولیدی و صنعتی و تعیین ضریب پرداختی خسارات اعم از مستمری، غرامت و درمان بر مبنای رتبهبندی سطح ایمنی و بهداشت را ایجاب میکند.
هر چهاردقیقه یک نفر بر اثر حوادث ناشی از کار فوت میشود
حوادث شغلی یکی از مهمترین مشکلات کشورهای توسعهیافته و در حال توسعه محسوب میشود که تقریبا از حدود 150سال پیش، افزایش چشمگیری داشته و چندین برابر شده است. براساس یافتههای این تحقیق، حوادث شغلی بهطور خاص ضمن تاثیر بر شاخصهای اقتصادی، ضایعات انسانی نیز به همراه دارد. هرچند هنوز سنجش تمامی ابعاد هزینههای انسانی مثل درد و رنج و غصه قربانیان و اطرافیان آنها با وجود تمام تلاشهای بهعمل آمده غیرممکن است، اما برخی دیگر از ابعاد آن قابلسنجش است.
مهمترین قسمت هزینههای این حوادث، هزینههای انسانی آنهاست. مرگهای ناشی از حوادث شغلی باعث اتلاف عمر، سالهای کاری و هزینههای مرتبط میشود. یافتههای این تحقیق اشاره دارد که سالانه حدود 317 میلیون حادثه شغلی در سراسر جهان رخ میدهد و روزانه حدود شش هزار و 300 کارگر بهدلیل حوادث شغلی، جان خود را از دست میدهند. بهطور میانگین تقریبا هر چهار دقیقه یک نفر بر اثر حوادث ناشی از کار در محیطهای کاری جان میبازد. 160میلیون کارگر از بیماریهای مرتبط با کار رنج میبرند.
313میلیون کارگر از آسیبهای غیر مرگبار رنج میبرند. 60درصد از نیروی کار در جهان در برابر حوادث و بیماریهای مربوط به کار بهطور نامناسب محافظت میشوند و چهاردرصد از تولید ناخالص داخلی سالانه کشورهای جهان نیز بر اثر بیماریها و آسیبهای مربوط به کار از دست رفته است.
راههای علمی کاهش حوادث ناشی از کار
یکی دیگر از متغیرهای موثر در افزایش هزینههای سازمان تامیناجتماعی، متغیر سالهای کاری ازدسترفته ناشی از حوادث شغلی است. نتایج بررسیها حاکی از آن است که تعداد کل روزهای ازدسترفته کاری بهدلیل معالجه سرپایی و بستری فرد در اثر حادثه، در سالهای 1391 تا 1395، حدود 13هزار و هفتصد و بیست سال بوده، یعنی بهطور متوسط سالانه حدود دو هزار هفتصد و چهل و چهار سال کاری. همچنین فوت و ازکارافتادگی کلی ناشی از کار در سالهای 1391 تا 1395 نیز منجر به از دست رفتن 29 هزار و نهصد و پنجاه و پنج سال کاری (بهطور متوسط سالانه پنج هزار و نهصد و نود و یک سال کاری) شده است.
علاوه بر این، براساس نتایج این پژوهش، بهازای هر حادثه، بهطور متوسط 05/52 روز استراحت پزشکی استفاده شده و بهازای هر حادثهدیده بهطور متوسط حدود 664 هزار تومان غرامت نقص عضو مقطوع پرداخت شده است. بهازای هر حادثه شغلی نیز بهطور متوسط حدود 95/22سال ازدسترفته وجود دارد که هر سال ازدسترفته نیز حدود 27/7میلیون تومان هزینه در بر داشته است. همچنین بهازای هر حادثه بهطور متوسط 2/50 روز استراحت پزشکی استفاده شده و هزینه درمانی بهازای هر حادثه حدود پانصد و سه هزار و هشتصد و پانزده تومان و بهازای هر حادثهدیده حدود هشتصد و هفتاد و چهار هزار تومان غرامت نقص عضو مقطوع پرداخت شده است.
حوادث ناشی از کار در مجموع باعث افزایش 446میلیارد تومانی مصارف سازمانی در سالهای مورد مطالعه شده است. به عبارت دیگر، حوادث شغلی بهطور متوسط سالانه حدود 89میلیارد تومان برای سازمان تامیناجتماعی هزینه ایجاد کرده است.
نتیجه این گزارش نشان میدهد، با توجه به افزایش روزافزون هزینههای ناشی از حوادث شغلی، چنانچه برنامهریزی مناسبی برای پیشگیری و کاهش حوادث شغلی صورت نگیرد، در آینده نزدیک با پدیده ازکارافتادگی و فوت زودهنگام نیروی کار مواجه خواهیم شد که خود منجر به ایجاد هزینههای انسانی ازدسترفته و ایجاد بحران منابع مالی در سازمان تامیناجتماعی خواهد شد. به همین دلیل برای کاهش تبعات حوادث ناشی از کار، شناورکردن حقبیمه براساس میزان حوادث ناشی از کار در کارگاهها و تعیین حقبیمه پرداختی بر مبنای رتبهبندی سطح ایمنی و بهداشت کارگاهها باید انجام شود. همچنین تعیین ضریب پرداختی خسارات اعم از مستمری، غرامت و درمان بر مبنای رتبهبندی سطح ایمنی و بهداشت کارگاهها، اهدای جوایز به موسسات و کارگاههایی که با اجرای طرحهای برتر ایمنی، تدابیر حفاظتی مطلوبی را در جهت کاهش حوادث اتخاذ میکنند و تدوین برنامههای آموزشی مداوم و منسجم با هدف پیشگیری از حوادث و دستورالعمل نحوه اجرا و پیادهسازی آن در کارگاهها باید در دستورکار قرار بگیرد تا آثار سنگین حوادث ناشی از کار کاهش پیدا کند.
هزینههای حوادث ناشی از کار بر بخش درمان تامیناجتماعی
براساس نتایج این پژوهش، سازمان تامیناجتماعی بیش از یکسوم از وصولیهایش را صرف هزینههای درمانی میکند و بیش از 50درصد از دریافتیهای حقبیمه را به هزینههای بلندمدت که شامل پرداخت مستمری به بازنشستگان، ازکارافتادگان، فوتشدگان و بازماندگان به همراه کمکهای جانبی مثل عیدی، حق اولاد، کمکهزینه مسکن و... اختصاص میدهد. همچنین حدود دودرصد دریافتیها را به کمکهای کوتاهمدت شامل هزینه کفنودفن، غرامت دستمزد ایام بیماری ناشی از کار، غرامت نقص عضو مقطوع، پروتز و اروتز و هزینه سفر بیمار و همراه، تخصیص میدهد. سال1395، در کشور ایران حدود 18هزار و 522 نفر از بیمهشدگان دچار حادثه ناشی از کار شدند و سازمان تامیناجتماعی در راستای نقش حمایتی و قانونی خود حدود 580 میلیارد تومان غرامت بابت 332 هزار و 841 روز استراحت، نقص عضو و مستمری ازکارافتادگی کلی و جزئی ناشی از حوادث کار پرداخت کرد.
از حادثهدیدگان فوق حدود 398نفر دچار ازکارافتادگی کلی، 602نفر دچار ازکارافتادگی جزئی و 1098نفر دچار نقص عضو کمتر از 33درصد شدند. براساس نتایج این مطالعه علمی، هزینههای ناشی از حوادث شغلی بهخوبی روشن میکند که بخش عمدهای از این هزینهها از نوع اجتماعی بوده و علاوه بر سازمان تامیناجتماعی به کلِ جامعه تحمیل میشود. از بین نتایج حوادث شغلی که بهدست آمده، میتوان گفت، بهطور میانگین حدود 92درصد حادثهدیدگان به بهبودی کامل رسیدهاند. طی سالهای موردمطالعه نیز حدود 8/73میلیارد تومان (غرامت دستمزد ایام بیماری بیش از 70میلیارد تومان و غرامت نقص عضو مقطوع بیش از 3/3میلیارد تومان) بار مالی به سازمان تامیناجتماعی تحمیل شده، یعنی بهطور متوسط سالانه حدود 7/14میلیارد تومان. درواقع، حوادث ناشی از کار در سالهای مورد پژوهش، بیش از 6/123میلیارد تومان، یعنی بهطور متوسط سالانه تقریبا 7/24میلیارد تومان بارمالی ناشی از هزینههای بستری و سرپایی برای سازمان تامیناجتماعی ایجاد کرده است. نتایج بهدست آمده از تحقیق، حاکی از آن است که هزینه انسانی حوادث شغلی منجر به فوت و ازکارافتادگی کلی و جزئی طی سالهای موردمطالعه حدود 248میلیارد تومان یا بهعبارتی بهطور متوسط سالانه حدود 49میلیارد تومان بوده است.
ارسال دیدگاه
ضمیمه
تیتر خبرها
