گذر
نسبت افزایش قیمتها با تورم
مرتضی عمادزاده - اقتصاددان
از زمانی که مسئله بنزین دونرخی در مجلس تصویب و قرار شد قیمت بنزین آزاد افزایش یابد این سوال مطرح شده که آیا افزایش نرخ بنزین تورمزاست؟ پاسخ به این سوال به چند دلیل منفی است و باید بگوییم که افزایش نرخ بنزین منجر به افزایش تورم نخواهد شد. در بدترین حالت ممکن است شاخص تورم یکی دو درصد در شش ماه آینده افزایش یابد اما این تورم نیز بهزودی از بین خواهد رفت و تاثیر منفی بر تورم و معیشت مردم نخواهد گذاشت.
بررسی افزایش قیمت بنزین در سنوات گذشته نشان داده افزایش قیمت منجر به کاهش تقاضا نمیشود. ممکن است افراد دهکهای پایین و یا متوسط در مدت کوتاهی – کمتر از یک ماه- مصرف خود را کاهش دهند اما بعد از این مدت کوتاه میزان مصرف همه افراد به حالت قبل بازمیگردد. دهک بالا که حتی همین کاهش مصرف کوتاه را هم تجربه نخواهد کرد چون قیمت بنزین عامل تعیینکنندهای بر میزان مصرف این دهک نیست.
نکته دوم این است که افزایش قیمت بنزین زمانی که معنادار و قابلتوجه باشد میتواند منجر به ایجاد تورم شود. اما بر اساس مصوبه مجلس قرار است سهمیه خاصی تعیین شود و مازاد بر آن سهمیه مشمول افزایش قیمت شود. از طرفی بعید است که دولت نرخ بالایی برای بنزین آزاد تعیین کند. به همین دلیل میتوان گفت این افزایش قیمت بر تورم تاثیر نمیگذارد. چون بخش زیادی از افراد مصرف بنزین مازاد بر سهمیه تعیینشده ندارند. به همین دلیل افزایش قیمت بنزین بر معیشت آنان تاثیر نمیگذارد. دهکهای بالاتر هم که مصرف بیشتری دارند، دغدغه قیمت ندارند و این افزایش قیمت سهم بسیار ناچیزی در سبد هزینههایشان دارد. پس این افزایش زندگی این قشر را هم تحت تاثیر قرار نمیدهد. در یک کلام باید بگویم افزایش قیمت بنزین در شرایط فعلی تورمزا نیست و درنهایت تورم یک تا دو درصدی به همراه خواهد داشت که آن هم با کمک سیاستهای کنترل تورم دولت مهار میشود.
در سنوات گذشته افزایش نرخ بنزین بخشهای دیگر را متاثر کرده و منجر به افزایش قیمت در این بخشها و درنهایت افزایش تورم کلی شده است. اما این بار بعید به نظر میرسد که افزایش نرخ بنزین بر این بخشها هم تاثیر بگذارد. یکی از بخشهایی که مستقیما از بنزین تاثیر میگیرد بخش حملونقل است. دیگر بخشهای متکی به حملونقل هم ممکن است در این شرایط از افزایش قیمت بنزین تاثیر بگیرند و این افزایش به صورت زنجیرهای به دیگر بخشها منتقل شود. اما نکته قابلتوجه این است که در شرایط کنونی بخشهایی که از حملونقل تاثیر میگرفتهاند دچار رکود شدهاند. مثلا بخش مسکن یکی از بخشهایی است که به طور غیرمستقیم با افزایش قیمت حاملهای انرژی دچار تورم میشود. اما این بخش در شرایط کنونی دچار رکود شده و هزینههای حملونقل بخش راکد مسکن را دچار تورم نمیکند. با قطع شدن بخشی از این زنجیره، تورم به دیگر بخشها منتقل نمیشود.
ممکن است نگرانیهایی از بابت افزایش هزینههای حملونقل وجود داشته باشد که آن هم توسط اتحادیهها کنترل میشود. در مجموع باید گفت انتظار تورمی در شرایط فعلی وجود ندارد و تغییر نرخ بنزین بر آتش این انتظار تورمی و تورم فعلی نمیدمد. پس نمیتوان انتظار داشت افزایش قیمت بنزین سهمیهای منجر به افزایش تورم شود.
یکی دیگر از بخشهای قابلتوجه بودجه سال جاری مسئله حذف یارانهها و نگرانی از بابت حذف دهکها و افراد نیازمند است. بررسی درآمد 10 دهک درآمدی ایران نشان میدهد پرداخت یارانهها در زندگی چهار دهک پایین تاثیرگذار است، در زندگی دهکهای 5 ،6 و 7 تقریبا تاثیری ندارد و رقم یارانهها در زندگی سه دهک بالا هیچ نقشی ندارد. جامعه هدف حذف یارانهها هم سه دهک بالاست و چهار دهک پایین تحت هیچ شرایطی قرار نیست از دایره یارانهبگیران حذف شوند. به همین دلیل با وجود نگرانیهای دولت در خصوص بودجه 95 و تصویب دونرخی شدن بنزین و حذف یارانهها، بعید است این عوامل تاثیری منفی بر اقتصاد و معیشت خانوارها بگذارد.
ارسال دیدگاه
ضمیمه
تیتر خبرها
