یادداشت
ارز چندنرخی معضل دنبالهدار اقتصاد ایران
محمود جامساز؛ کارشناس اقتصادی
دولتها همواره طی چندین دهه گذشته سعی بر تثبیت نرخ ارز، کاهش یا به تعادل رساندن آن داشتهاند. یا از طریق تثبیت آن سعی دارند آن را کاهش دهند.
اما از نظر موازین اقتصادی، این کار با روشهای دستوری، عملی نیست. نرخ ارز باید متناسب با قدرت خرید پول مبدا با پول مقصد باشد در صورتی که این امر در کشور ما هرگز عملی نشده است.
هرگاه دولتها در نرخ ارز دخالت کردند، تاثیر منفی بر بازار ارز بهجای گذاشت. دولت کنونی نیز مثل دولتهای قبل، سیاست ارز چندنرخی را ادامه داد و همین مسئله بحران ارزی را تشدید کرد. نرخ ارز صادراتی، نرخ ارز وارداتی یا ارز دولتی همه بعد از سیاست ارز چندنرخی در بازار ارز ایجاد شد و به رانتجویی انجامید.
دولتها یکی بعد از دیگری به موجب قانون بودجه، ارز چندنرخی ایجاد کردند و فساد و رانت بهجود آوردند و رفتهرفته بازار ارز از تسلط دولت خارج شد.
همین سیاست ارز چندنرخی باعث شد اقتصاد کشور در مقاطعی که از بیرون فشار سیاسی به کشور وارد شد با شوک ارزی روبهرو شود.
بانک مرکزی بهدلیل دخالتهای دولت به جز در مقاطع کوتاه، در تثبیت نرخ ارز یا ایجاد آرامش در بازار ارز موفق عمل نکرده است و این مشکل یعنی دخالت دولت در سیاستهای بانک مرکزی از سالهای قبل در اقتصاد ایران وجود داشته است.
در حال حاضر که تحریم بر اقتصاد حاکم شده، افزایش نرخ دلار مبنای اقتصادی ندارد، بلکه کاملا متاثر از سیاست است.
بر همین اساس، انتظارات روانی مردم باعث بالارفتن نرخ ارز و نوسانات شدید آن میشود. سیاستهای بانک مرکزی در مهار نرخ ارز تا حدودی این بازار را تحتکنترل کرده، اما اثر اتفاقات سیاسی بر این بازار کماکان
شدید است.
ارسال دیدگاه
ضمیمه
تیتر خبرها
