بنیاد مسکن انقلاب اسلامی به‌عنوان نهادی برآمده از انقلاب، با فرمان حضرت امام خمینی(ره) به منظور تامین مسکن اقشار محروم جامعه تاسیس و بعد از مدتی توسعه و عمران کالبدی روستاهای کشور و ساخت واحدهای مسکونی شهرها در چارچوب سیاست‌های توسعه‌ای دولت، همچنین بازسازی واحدهای مسکونی تخریب‌شده و آسیب‌دیده از جنگ تحمیلی به این نهاد انقلابی سپرده شد. پس از پایان ماموریت بازسازی واحدهای مسکونی آسیب‌دیده در جنگ، یکی از مهم‌ترین مسئولیت‌های توسعه‌ای در کشور، یعنی بازسازی و نوسازی واحدهای مسکونی آسیب‌دیده از حوادث طبیعی از قبیل زلزله، سیل، توفان و... که پیش از این نیز توسط بنیاد مسکن انجام می‌شد به‌صورت کامل به این بنیاد واگذار شد. این وظیفه از آن جهت خطیر و حائز اهمیت است که ایران کشوری در معرض حوادث طبیعی به‌شمار می‌آید و همه ساله شاهد زلزله‌های متعدد و خسارت‌بار در کشور هستیم و سیل نیز یکی دیگر از حوادث طبیعی است که شمار آن در ایران، فراوان است. بر این اساس، بازسازی و نوسازی واحدهای مسکونی آسیب‌دیده از سوانح طبیعی، نقش بی‌بدیلی در بازگرداندن زندگی در مناطق آسیب‌دیده به شرایط عادی دارد. سیل اخیر به گواه آمار و نقطه‌نظرات کارشناسان هواشناسی، یکی از سیلاب‌هایی است که از نظر شدت و وسعت مناطقی که مورد تهاجم سیل قرار گرفته در تاریخ ایران کم‌نظیر بوده و طبعا خساراتی که از محل این سیل در مناطق شمال، شمال شرقی، غرب و جنوب غربی کشور ایجاد شده نیز بسیار سنگین است. نحوه تهاجم سیل در این استان‌ها به‌گونه‌ای بوده که علاوه بر واحدهای مسکونی، زمین‌های کشاورزی و باغات و بعضی واحدهای تولیدی و صنعتی را نیز دچار خسارت عمده کرده و از این منظر، سیل اخیر به زیرساخت‌های تولیدی در این مناطق آسیب رسانده است. نکته مهمی که باید به آن توجه داشت این است که در روستاهایی که دچار آسیب سیلاب شده‌اند، واحدهای مسکونی صرفا کاربری سکونت برای اهالی ندارند و این واحدها به نوعی مسکن معیشتی به‌شمار می‌روند. مسکن معیشتی در روستاها به این معناست که بخشی از کارهای کشاورزی و دامداری در این واحدها انجام می‌شود و حتی انبار علوفه و محل نگهداری دام‌ها نیز در جوار منازل مسکونی روستایی قرار دارد، بنابراین با از بین رفتن یک واحد مسکونی روستایی، در واقع علاوه بر سرپناه، تولید معیشتی این خانوار نیز از بین می‌رود. به همین دلیل جبران خسارت در مناطق روستایی منحصر به بازسازی و نوسازی واحدهای سیل‌زده نیست و تولید معیشتی سابق نیز باید در این واحدها احیا شود. در این راستا بنیاد مسکن انقلاب اسلامی با تفاهم‌نامه‌های بین‌بخشی که از قبل با وزارت جهاد کشاورزی، ستاد اجرایی فرمان حضرت امام(ره)، بنیاد برکت، سازمان بهزیستی، کمیته امداد حضرت امام(ره)، بانک قرض‌الحسنه مهر، بانک کشاورزی و دیگر ارگان‌ها و سازمان‌ها و بانک‌های کشور منعقد کرده است هم‌زمان با بازسازی و نوسازی واحدهای آسیب‌دیده از سیل، اقدام به ارائه تسهیلاتی در جهت احیای تولید معیشتی در این مناطق می‌کند. این تسهیلات به‌مثابه مکمل بازسازی خانه‌ها -خصوصا در مناطق روستایی- عمل کرده و اقتصاد روستایی را در این مناطق بازسازی می‌کند. در مورد سیل اخیر همه شهرها و روستاهایی که سطح آب در آن‌ها فروکش کرده ارزیابی‌های موردنیاز به عمل آمده است و در برخی دیگر از شهرها و روستاها به‌دلیل بالا بودن سطح آب و عدم امکان نفوذ برای ارزیابی خسارت، هنوز عملیات ارزیابی به اتمام نرسیده است. طی روزهای آتی با فروکش کردن سطح آب و ایجاد امکان ورود به این مناطق، ارزیابی خسارت برای این مناطق نیز انجام می‌شود و تسهیلات موردنیاز و مصوب در اختیار خانوارهای آسیب‌دیده قرار خواهد گرفت. نکته قابل‌توجه دیگر در مورد جبران خسارت‌های سوانح طبیعی این است که بنیاد مسکن همواره در مواقع بروز حوادث طبیعی با تمام ظرفیت‌های خود اقدام به بازسازی واحدهای مسکونی آسیب‌دیده و جبران خسارات وارده به هم‌وطنان می‌کند، اما با توجه به گستردگی خسارت‌ها و مخاطره‌خیز بودن کشور ما از نظر حوادث طبیعی، جبران تمام خسارت‌های وارده از توان یک مجموعه خارج است. روش درست و اصولی جبران خسارت در دنیا، استفاده از پوشش‌های بیمه‌ای مناسب برای املاک و واحدهای تولیدی و کشاورزی و دیگر رسته‌های فعالیت اقتصادی است. فرهنگ گسترش پوشش‌های بیمه‌ای هرچه بیشتر در میان اقشار مختلف مردم به‌خصوص روستائیان که بنا به تجربه، بیشترین خسارت و آسیب را از حوادث طبیعی می‌بینند، در کنار فعالیت بهتر صنعت بیمه در گستراندن چتر بیمه‌ای بر داشته‌ها و فعالیت‌های اقتصادی موجب جبران خسارت‌ها به نحو شایسته‌تری خواهد شد.