دوازدهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم مستند ایران با عنوان «سینماحقیقت» چند روزی است که کارش را آغاز کرده و میزبان سینمادوستان شده است. فیلم‌های مستند از آنجا که روایتی عینی و ملموس از مسائل پیرامون ما ارائه می‌دهند از جذابیت بالایی برخوردار هستند.

ساکنان پایتخت برای تماشای فیلم‌های این جشنواره در پردیس «چارسو» تا روز 25آذرماه فرصت دارند. خبر خوب این است که امسال هم‌زمان با تهران، شهرهای اصفهان، بوشهر، تبریز، ساری و شیراز هم میزبان دوازدهمین دوره جشنواره «سینماحقیقت» هستند. در مجموع 73فیلم به بخش «مسابقه ملی» سینماحقیقت راه یافته‌اند که از این جمع، 29مستند کوتاه (تا 40دقیقه)، 20مستند نیمه‌بلند (40 تا 70 دقیقه) و 24مستند بلند (بالای 70دقیقه) هستند. همچنین 26فیلم از 20کشور جهان در بخش مسابقه بین‌الملل نمایش داده می‌شود. اگر می‌خواهید بدانید در جشنواره امسال با چه آثاری مواجه هستیم خواندن این گزارش را از دست ندهید.

 

تحلیل خودکشی دختران نوجوان اصفهانی

مستندهای اجتماعی هم امسال حضور پررنگی در جشنواره فیلم حقیقت دارند. از جمله این مستندها می‌توان به «جای خالی دوست»، «همه بچه‌های مامان»، «تمام چیزهایی که جایشان خالی ا‌ست» و «زیر حکم» اشاره کرد. امسال فیلم‌سازان سوژه‌هایی اجتماعی چون خودکشی، خشونت علیه زنان، مبارزه با سرطان و محیط‌زیست را مورد بررسی قرار داده‌اند.

محمدعلی طالبی در فیلم «جای خالی دوست» به یک موضوع اجتماعی جنجالی پرداخته است. سال گذشته فیلمی سه دقیقه‌ای در شبکه‌های اجتماعی پخش شد که سروصدای زیادی به‌پا کرد. «جای خالی دوست» داستان عسل و نیلوفر، دو دختر نوجوان اصفهانی است که شاد و سرخوش یک ویدئوی سه‌ دقیقه‌ای در موبایل خود ضبط می‌کنند و چند دقیقه بعد خود را از بالای یک پل هوایی که ۲۸متر ارتفاع دارد، به پایین پرت می‌کنند!

موضوع مستند «زیر حکم» ساخته سعید کشاورز درباره آسیب‌هایی است که پس از زندان رفتن یک نفر، متوجه خانواده او خواهد شد. داستان این اثر مربوط به خانواده‌ای در شیراز است که پدر به جرم موادمخدر زندانی شده و به آسیب‌های این اتفاق برای خانواده‌اش پرداخته شده است.

«همه بچه‌های مامان» مستندی است که علاقه یک زن کهنسال به محیط‌زیست را روایت می‌کند. در خلاصه موضوع این فیلم مستند ۸۰دقیقه‌ای که تولید سال ۱۳۹۷ است، آمده: «مرضیه زن مُسنی است که می‌خواهد برای حمایت مالی از فرزندانش، خانه محبوبش را خراب و تبدیل به آپارتمان کند، اما در این بین تلاش می‌کند درختان حیاط خانه‌اش که برای او بسیار مهم است را نیز حفظ کند، ولی قوانین شهرداری در مقابلش قرار دارد...» در بین فیلم‌های بلند، نام دو فیلم با موضوع سرطان به چشم می‌خورد. «تمام چیزهایی که جایشان خالی ا‌ست» در مدت زمان 74دقیقه از جدال متفاوت دو بیمار با غول سرطان می‌گوید. این فیلم روایتگر زندگی دو زن به نام‌های مهناز و جمیله است که هردو به سرطان پستان مبتلا بوده‌اند. یکی با وجود مبارزه‌ای طولانی از دنیا می‌رود و دیگری بعد از بهبودی کامل به فعالیت‌های خیریه و آگاهی‌بخشی به بیماران مبتلا مشغول می‌شود. فیلم مستند «سیاهِ دنباله‌دار» به کارگردانی «نیلوفر عظیمیان» داستان ناتمام چرخه‌اى از خشونت خانگى علیه زنان و دختران است. بخش اصلى این فیلم 39دقیقه‌ای در دفتر وکالت وکیل زنى می‌گذرد که سعى می‌کند راه را براى زنان و دخترانى که گرفتار فرازونشیب‌هاى اعتقاد و باورهاى نادرست خود یا خانواده شده‌اند، روشن‌تر کند. «خاتمه» نیز برشی از زندگی دختری افغان است که به‌دلیل ازدواج زودهنگام و خشونت توسط خانواده، از خانه فرار می‌کند و به اورژانس اجتماعی بهزیستی شیراز پناه می‌برد.

 

انقراض نسل روزنامه‌نگاران روزنامه «جامعه»

اگر به تماشای فیلم‌های تاریخی و سیاسی علاقه دارید تماشای «میدان جوانان»، «بهارستان، خانه‌ ملت» و «مسافر فوکوشیما» را به شما پیشنهاد می‌کنیم. مستند «مسافر فوکوشیما» پرونده زلزله و سونامی در ژاپن را ورق می‌زند که باعث بروز دو انفجار در نیروگاه هسته‌ای «فوکوشیما» شد. افشین والی‌نژاد، خبرنگار سابق آژانس خبری آسوشیتدپرس در ایران، راوی «مسافر فوکوشیما» است. بابک بهداد در فیلم «بهارستان، خانه‌ ملت» روایتی از رویدادهای تاریخی ـ سیاسی میدان بهارستان تهران را به تصویر کشیده است. «میدان جوانان» ساخته مینا اکبری، یکی از روزنامه‌نگاران باسابقه‌ سینمایی کشور است. او درباره موضوع این مستند، گفته: «روایت فیلم مربوط به یک عکس است که ما روزنامه‌نگاران روزنامه جامعه در سال 1376 در میدان جوانان برای ویژه‌نامه‌ نوروزی گرفته‌ایم. در این عکس، من به همراه 71نفر دیگر حضور داریم. حالا پس از گذشت 20سال، حدود شش نفر از روزنامه‌نگاران آن عکس، روزنامه‌نگار باقی مانده‌اند!»

 

محبت جشنواره به استقلالی‌ها

طرفداران تیم استقلال امسال دست پر از جشنواره فیلم حقیقت بازخواهند گشت. «آبی به رنگ آسمان» که در ابتدا «چهار فینال آسیا» نام داشت، به تاریخ باشگاه فوتبال استقلال تهران از زمان تأسیس تا پایان فصل97 می‌پردازد.

همایون ارشادی، مهناز افشار، سیامک انصاری، فرهاد اصلانی، حمیدرضا آذرنگ، بابک حمیدیان و رضا یزدانی راویان این فیلم به نویسندگی خشایار الوند هستند. رضا یزدانی تیتراژ پایانی این اثر را خوانده ‌است. علاوه بر این، بازیگران بسیاری از بازیکنان سابق تیم استقلال مثل جواد نکونام، هادی طباطبایی، رضا عنایتی، وحید طالب‌لو، مجتبی جباری و آرش برهانی در این فیلم حضور دارند.

 

از فروغ فرخزاد تا جهان‌پهلوان تختی

مستندهای پرتره یا شخصیت‌محور که به بررسی ابعاد مختلف زندگی یک فرد مشهور می‌پردازند از جمله زیرگونه‌های محبوب ژانر مستند هستند. امسال در بین آثار جشنواره فیلم حقیقت، فیلم‌هایی یافت می‌شود که زندگی شخصیت‌هایی چون جهان‌پهلوان تختی، آیت‌الله طالقانی، فروغ فرخزاد و آیت‌الله مصباح یزدی را بررسی کرده‌اند. فیلم مستند «شهسوار» به جنبه‌های ورزشی، اجتماعی، سیاسی و خانوادگی زندگی غلامرضا تختی پرداخته است. علی شاه‌محمدی در ابتدا مستندی با نام «غلامرضای علی» با موضوع فیلم ناتمام علی حاتمی درباره تختی ساخت و این مستند بهانه‌ای شد برای ساخت «شهسوار» که شش سال پژوهش و تلاش را در عقبه خود دارد.

 

تاثیر حافظ بر گوته در قاب مستند

برای علاقه‌مندان به شعر و ادبیات مستند «حافظ و گوته» انتخاب خوبی محسوب می‌شود. فیلم مستند «حافظ و گوته» به کارگردانی و تهیه‌کنندگی فرشاد فرشته‌حکمت به بررسی زندگی  شاعر بزرگ ایرانی و درام‌نویس نامدار آلمانی می‌پردازد. در این فیلم همچنین تاثیر ادبی حافظ بر برخی آثار گوته و الهام‌پذیری از فرهنگ ایرانی و شرقی در آثار این نویسنده بزرگ جهانی مورد بررسی قرار گرفته است.