معاون بیمهای سازمان تامیناجتماعی در این برنامه به بحث قانون «اعداد بزرگ» اشاره کرد و گفت: «وقتی صندوقهای بازنشستگی تشکیل میشوند باید تابع قانون اعداد بزرگ باشند.»
محمد حسن زدا افزود: «در ایران در بخش بیمهها نظام رگولاتوری نداریم. مثلا در حوزه بانکی، بانک مرکزی نظارت میکند و اگر درخواستی برای تاسیس بانک بیاید، اگر شرایطش را نداشته باشد مجوز نمیدهد. بیمههای خصوصی هم چنین سیستمی دارند، اما در بیمههای پایه بازنشستگی اینگونه نیست و شورای عالی بیمه نقش رگولاتوری ندارد.»
وی گفت: «نظام تامیناجتماعی در تمام دنیا پیاده میشود. دولت بهازای هر بیمهشده موظف است سه درصد حقبیمه بدهد که نقش تضمینی دارد و اگر زمانی به نقطه سربهسری رسیدیم دولت نقش ضمانتی خود را ایفا کند، در واقع نقش مشارکتی دولت، تضمینی است. در طول سالهای قبل، نقش دولت کارفرمایی شده و گفته منابع بیمه را پرداخت میکنم، اقشار مختلف بیمه شوند، اما تعهداتش را نمیپردازد و شاهد چنین وضعی هستیم.»
زدا با اشاره به اینکه دو میلیون و 700 هزار پرونده بازنشستگی و سهمیلیون و 200 هزار مورد مستمریبگیر فردی داریم، افزود: «حقبیمه را به سهبخش تقسیم میکنند؛ یکسوم به نسل قبل، یکسوم صرف درمان و یکسوم صرف سرمایهگذاری میشود. از هر کارگر 30 درصد، حدود 360 هزار تومان حقبیمه دریافت میشود. اگر فردا بازنشسته شود باید یک میلیون و 200 هزار تومان حقوق پرداخت کنیم.»وی درباره بخش اقتصادی سازمان تامیناجتماعی هم اظهارکرد: «سرمایهگذاریهای سازمان مثل پالایشگاه «ستاره خلیج فارس» سودده است، اما هرجا شرکتی در قبال مطالبات به ما تحمیل شده زیانده بودهاند. باید از بنگاهداری خارج شویم. پرتفوی ما سنگین و کار سخت است، اما در حال انجام آن هستیم.»معاون بیمهای سازمان تامیناجتماعی تاکید کرد: «تا زمانی که باور نکنیم مسئله صندوقهای بازنشستگی یک ابرچالش است، اتفاقی نخواهد افتاد. مجلس دوجلسه غیرعلنی داشته و دولت صندوقها را جزء سه چالش آورده است. باید باور کنیم دچار بحران و چالش هستیم.» وی ادامه داد: «اصلاحات پارامتریک در همه جای دنیا جواب داده. پارامتریک سن و سابقه و فرمول بازنشستگی باید تغییر کند اما به علت نگرانیهای اجتماعی کسی سمت آن نمیرود.»
قوانین حمایتی بر تامیناجتماعی خیمه زده
رئیس کمیته اجتماعی کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی نیز در این برنامه از تحمیل سیاستگذاریهای دولت یا مجلس بر صندوقهای بازنشستگی انتقاد کرد و گفت: «اساس و چارچوب صندوقهای بازنشستگی محاسبات بیمهای است که نوعی برنامهریزی مالی اختصاصی است، اما در کشور ما هر متغیر بیرونی روی صندوقها اثر بگذارد، کارکرد آنها را دچار اشکال میکند.»
عبدالرضا مصری با بیان اینکه دستاندازی به صندوقهای بازنشستگی اساس محاسبات بیمهای در این نهادها را زیر سوال میبرد، افزود: «در طول چند دهه گذشته سیاستگذاریها و قوانین تحمیلی از طرف دولت و مجلس عمدتا به ضرر صندوقهای بازنشستگی تمام شده است. دولت و مجلس با قوانین و مقرراتی که به ضرر صندوقها به تصویب میرسانند، محاسبات آیندهاندیشانه را عوض میکنند.»
وزیر اسبق رفاه با اشاره به وابستگی صندوقها به منابع دولت، خاطرنشان کرد: «از رقم 48هزار میلیارد تومان کمکی که دولت به صندوقها کرده، 99درصد آن به دو صندوق کشوری و لشکری رسیده، اما یک ریال هم به تامیناجتماعی تخصیص پیدا نکرده است.»
وی با تشریح عوارض قوانین حمایتی بر صندوقهای بازنشستگی، گفت: «قوانین حمایتی چنان بر تامیناجتماعی خیمه زده که اجازه اجرای محاسبات بیمهای را نمیدهد. علاوه بر این دولت به تامیناجتماعی در هیچ مقطعی بودجه نداده و اتفاقا به تامیناجتماعی بابت تعهدات قانونیاش بدهکار است.»
وزیر اسبق رفاه با بیان اینکه همه صندوقها در دوران جوانیشان سازوکار و قواعدی درباره نحوه فعالیت خود تعریف کردهاند، تاکید کرد: «در کشور ما صندوقها که مهمترین نهادهای عمومی غیردولتی هستند، متولی خاصی ندارند و به همین دلیل هم استقلال و قدرت سیاستگذاریشان، دستخوش مداخلات دولتها میشود.»
مصری با تاکید بر اینکه سازمان تامیناجتماعی ماهیتی بیننسلی دارد، تصریح کرد: «متاسفانه دولتها همیشه بار مالی خود را به دوش تامیناجتماعی انداختهاند و بر همین اساس هم پیشنهاد میشود، برای صندوقها یک نهاد ناظر و رگلاتور تشکیل شود.»
نگاه به صندوقها حقالناسی نیست
رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی نیز در این گفتوگوی تلویزیونی با بیان اینکه هر صندوقی در هر کجای جهان برای زمانهای مختلف برنامههای مدون دارد، افزود: «صندوق بازنشستگی موفق است که در ابتدای فعالیت خود با برنامهریزی صحیح به فکر دوران پیری باشد.»
سلمان خدادادی با بیان اینکه در کشور ما قوانین مختلفی به صندوقها تحمیل شده است، گفت: «نگاه حاکمیت به صندوقها نگاه حقالناسی نیست و حاکمیت در صندوقها دخالت دارد. مثلا صندوقی که مخصوص کارگران است به جز رسیدگی به بازنشستگی کارگران به کار دیگری نمیپردازد.»وی با اشاره به وابستگی شدید صندوقهای بازنشستگی به منابع دولتی، تحمیل قوانین و مقررات را یکی از مهمترین چالشهای این نهادها برشمرد و افزود: «مجلس قانون تعهد پرداخت حقبیمه سهم کارفرما توسط دولت را تصویب کرد که دولت هیچوقت چنین سهمی را پرداخت نکرد. با برآورد انجام شده در سال 96، دولت از این بابت مبلغ 150هزار میلیارد تومان به صندوق تامیناجتماعی بدهکار است.»رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس از بازنشستگیهای پیش از موعد به مهمترین و اثرگذارترین قوانین تحمیلی دولت و مجلس یاد کرد و در ادامه گفت: «در همه کشورهای دنیا میکوشند که کارگران 30 سال کامل فعالیت داشته باشند و پس از آن، بازنشسته شوند، اما در کشور ما قانون بازنشستگی پیش از موعد همه معادلات را به هم ریخته است.»
سلمان خدادادی با بیان اینکه یکی از مشکلات صندوقهای بازنشستگی سوءمدیریت حاکم بر آنهاست گفت: «در زمان هشتساله یکی از دولتها، هشت مدیر صندوق بازنشستگی تغییر کرده است. این تغییر مدیریت صندوقها نقطهضعفی است که فرصت برنامهریزی را از آنها میگیرد.»
