گسترش مشاغل حوزه آیتی و قراردادهای نیمه وقت، چالش جدیدی برای بیمه و خدمات اجتماعی ایجاد کرده است
آغاز عصر جدید خویشفرمایی در اروپا
حامد رسولی
بازار کار در اروپا در حال حاضر انعطافپذیرتر از بازار کاری است که در آن شهروندان با یک قرارداد کاری ثابت با یک کارفرما کار میکردند. از جمله تغییر و تحولات بازار کار در اروپا میتوان به افزایش مشاغل دیجیتال و گسترش الگوی «اقتصاد گیگ» یعنی اشتغال موقت و هم زمان با چندین کارفرما اشاره کرد.
بهگزارش یورونیوز، در سیستم کنونی، حمایتهای اجتماعی بیشتر شامل شهروندانی میشود که قرارداد ثابت دارند و کارفرمایانشان مشخص است، اما تغییر و تحولات بازار کار، تغییر شرایط کار را برای شاغلان اروپایی به همراه داشته است.
در حال حاضر، نیروی کار فعال و جوان در اروپا یا خویشفرما هستند یا قرارداد کاری موقت دارند یا قرارداد پیمانی نیمهوقت. این افراد که اغلب بین ۲۰ تا ۳۰ سال سن دارند، از برخی حقوق و مزایای اجتماعی، نظیر مرخصی استعلاجی با حقوق، مرخصی زایمان و بیمه خدمات درمانی محروماند. شاید وقت آن رسیده باشد که سیستمهای تأمیناجتماعی همگام با تحولاتی که در نحوه کارکردن شهروندان اروپایی پیش آمده است، متحول شود.
بازار کار
یورونیوز در ادامه مینویسد: «از هر 10 اروپایی چهار نفر یا بیمه خویشفرما دارد یا با قرارداد کاری موقت یا نیمهوقت کار میکند. این در حالی است که شهروندان اروپایی که بین ۲۰ تا ۳۰سال دارند، یا قراردادکاری موقت دارند یا اصلا قرارداد ندارند. شهروندان زن اغلب مایلند قرارداد کاری ثابت داشته باشند یا بهطور نیمهوقت کار کنند. در مقابل تعداد خویشفرماها در بین مردان در اتحادیه اروپا بیشتر است و ۴۵درصد آنها نیز بیش از ۵۵ سال سن دارند.»
در ۱۱ کشور اروپایی، خویشفرماها از هیچکدام از حقوق و مزایای اجتماعی برخوردار نیستند. از بیمه حوادث در محیط کار در ۱۰کشور خبری نیست. خویشفرماها در سه کشور اروپایی هم از مرخصی استعلاجی با حقوق بیبهرهاند.
گرچه در بعضی موارد حقوق و مزایای کسانی که با قرارداد غیراستاندارد کار میکنند با کسانی که قرارداد استاندارد دارند یکی است، اما دسترسی آنها به این مزایا ساده نیست و باید واجد شرایط خاصی باشند، اما کسانی که بهصورت مستقل کار میکنند یا قرارداد فصلی برحسب تقاضا دارند به هیچکدام از این مزایا دسترسی ندارند.
در اروپا افرادی که حتی قرارداد کار نیمهوقت ندارند با مشکلات بیشتری مواجه هستند و دسترسی آنها به مزایای بیکاری، خدمات درمانی، مرخصی زایمان، بازنشستگی یا مزایایی مربوط به سانحه در محل کار آسان نیست.
تعداد زیاد خویشفرماها در هلند
هلند از نظر تعداد خویشفرماها، رتبه پنجم را در اروپا دارد، اما سوال این است که چطور میتوان برای این افراد سهیم در تولید اقتصادی، وضعیتی همعرض با کارمندان تماموقت بهوجود آورد؟ این کشور از نظر حمایت اجتماعی از شاغلان، سیستم دست و دلبازی دارد. حدود دوسوم هلندیها بیمه خویشفرما دارند و اگر به هر دلیلی نتوانند کار کنند، حقوق بیکاری دریافت نمیکنند. همچنین هزینههای بیماری نیز برای آنها ارزان نیست.
با افزایش مشاغل دیجیتال و بازار کار انعطافپذیرتر، خویشفرماها حدود 14درصد از نیروی کار فعال یا 30میلیون نفر از جمعیت اروپا را تشکیل میدهند. هلند هم یکی از بیشترین تعداد خویشفرماها را در اروپا دارد. میس وسترولد، استاد قانون کار در دانشگاه آمستردام در مورد قوانین بیمه برای آنها، میگوید: «در هلند هم کارآفرینان واقعی وجود دارد، یعنی کسانی که کسبوکار سودآور دارند و هم خویشفرما هستند. اما دسته دوم بسیار آسیبپذیر هستند. فکر میکنم نیاز به قوانینی داریم که هم برای کسانی که در برابر خطرات سرمایهگذاری مصونترند و هم برای آنها که بیشتر در مخاطره هستند، وضعیت یکدست و منسجمی بهوجود بیاورد تا کسانی هم که درآمدشان زیاد نیست، از حمایتهای اجتماعی برخوردار باشند.»
نیک کوهن، خویشفرماست و در بخش فنآوری اطلاعات کار میکند. او تصمیمگرفته با حدود ۲۰نفر از کسانی که در این حوزه کار میکنند پلتفرمی برای کارآفرینان مستقل بهوجود آورد. این پلتفرم «برود فاندز» (Broodfonds) نام دارد که به زبان هلندی بهمعنای «صندوق نان» است. این سیستم که بر پایه همبستگی و اعتماد متقابل بنا شده است، تاکنون ۱۷هزار نفر در ۳۸۰گروه مختلف را دور هم جمع کرده است.
نیک کوهن در اینباره میگوید: «تعدادی از خویشفرماهایی که مثلا در یک حوزه فعالیت میکنند، با هم صندوقی تشکیل میدهند تا مثلا اگر یکی از آنها بیمار شد و نتوانست کار کند، با این صندوق از نظر مالی از او حمایت شود. مثلا من برای بیمه پایه، ماهانه ۳۵۰یورو میپردازم و حدود ۱۲۵یورو در صندوق «برود فاند» گذاشتهام، چون طبق تجربههای خودم و اطرافیانم، اگر یکی از ما بیمار شود، پرداخت حقبیمه پایه بسیار سخت است. نمیخواهم در این وضعیت قرار بگیرم.»
ایجاد احساس مسئولیت در دولتها، افراد و شرکتها، چالش اصلی حمایت اجتماعی از شاغلان در اروپا بهشمار میرود.
مشاغل ناپایدار و قراردادهای نیمهوقت
از زمان بحران مالی جهانی که اروپا نیز با آن مواجه شد، شرایط بازار کار در قارهسبز دستخوش تغییر و تحول شده و مجموعه جدیدی از شرایط سخت و غیرقابل پیشبینی را برای کارگران اروپایی بهوجود آورده است. یکچهارم قراردادهای کاری یا قرارداد کار نیمهوقت است یا قرارداد پیمانی، که ساعات کاری آن مشخص نیست. به این معنی که برنامه کاری و مدت زمان قرارداد روشن نشده است. البته در حال حاضر قوانینی متناسب با این تغییرات پیشنهاد شده است. این قوانین شامل حال دو الی سه میلیون کارگر اروپایی از راننده گرفته تا کارگر خانگی میشود که قرارداد کوتاهمدت دارند. طبق این قوانین، کارگران اروپایی شرایط شغلی شفافتری خواهند داشت. البته کسانی که شغل آزاد دارند و کمتر از هشت ساعت در هفته کار میکنند شامل این قوانین نمیشوند.
اصلاح قوانین کار در اسپانیا
«میریام فو» اقتصاددان که در کنفدارسیون بینالمللی ارائه خدمات اجتماعی و ادغام در بازار کار فعالیت میکند، بهتازگی درباره مشاغلی که شرایط غیراستاندارد و غیرقابل پیشبینی دارند، تحقیق کرده است. طبق بررسیهای او، بیش از یکچهارم قراردادهای کاری برای یک هفته یا مدت زمان کوتاهتر منعقد میشود.
میریام میگوید: «برخی از افراد که به ما مراجعه میکنند شاغل هستند، اما یا قرارداد کاری کوتاهمدت دارند یا اصلا قرارداد ندارند. عدهای هم بهرغم میل خودشان قرارداد کاری نیمهوقت یا شغل کاذب دارند، یعنی بهصورت حقالزحمهای و کارمزدی برای کارفرما کار میکنند بدون اینکه از حقوق و مزایای کارمند ثابت برخوردار باشند.»
این افراد جزء کسانی هستند که مشاغل ناپایدار با دستمزد پایین دارند و کارفرما قرارداد کاری برحسب نیاز با آنها بسته است. این وضعیت محصول اصلاحات قوانین کار در سال ۲۰۱۲ میلادی در اسپانیاست. گفتنی است، اسپانیا از نظر تعداد قراردادهای کاری نیمهوقت مقام دوم را در اتحادیه اروپا دارد.
ارسال دیدگاه
ضمیمه
تیتر خبرها
