اغلب دولت‌های جهان، بخشی از درآمد خود را صرف آموزش و پدیدآوردن امکان تحصیل رایگان برای شهروندان خود می‌کنند. این قسمتی از برنامه رفاه اجتماعی است که دولت‌ها مسئول آن هستند. هرچند در بسیاری از کشورها دست‌کم تحصیل در مقاطع قبل از دانشگاه، رایگان است، در اغلب آنها دانشگاه‌ها هزینه سرسام‌آوری دارند. برای مثال، در آمریکا و استرالیا، هزینه دانشگاه برای شهروندان در مقایسه با افراد مقیم و مهاجر، اندکی پایین‌تر است، اما درنهایت، هزینه‌ها به اندازه‌ای زیاد است که دولت برای دانشجویان، تسهیلات وام و کمک‌هزینه‌های تحصیلی درنظر می‌گیرد. در برابر کشورهایی مانند آمریکا و استرالیا که هزینه تحصیل در آنها گران است، تعدادی از کشورهای اروپایی، امکان تحصیل رایگان را برای دانشجویان فراهم می‌کنند. کشورهای با امکان تحصیل رایگان، کشورهای فنلاند، نروژ، فرانسه، آلمان و اتریش هستند. این کشورها، نه تنها برای شهروندان خود، بلکه برای مهاجران نیز خدمات تحصیل رایگان درنظر می‌گیرند. البته در این کشورها نیز برخی دانشگاه‌ها شهریه‌های متوسط یا بالایی را از دانشجویان دریافت می‌کنند، اما اغلب دانشگاه‌ها رایگان هستند.  کشورهای نروژ و فنلاند، هردو جزء کشورهای اسکاندیناوی هستند و شرایط اقتصادی مشابهی دارند. نروژ جزء کشورهای مرفه و دارای موفق‌ترین اقتصادهای دنیا است. مردم این کشور، از بالاترین سطوح و کیفیت زندگی در دنیا برخوردار هستند. نروژ، بین سال های 2001 تا 2007 در رتبه نخست شاخص توسعه انسانی قرار داشته. سیستم آموزشی این کشور، بسیار پیشرفته است. نروژ، امکان تحصیل رایگان و به زبان انگلیسی را در مقاطع مختلف تحصیلی فراهم می‌کند. فنلاند نیز از جمله کشورهای اروپایی‌ای به شمار می‌رود که تحصیل در آنها رایگان است؛ اما ورود و تحصیل در برخی رشته‌ها در این کشور، احتیاج به قبولی در آزمون ورودی دانشگاه دارد. فنلاند، رشد اقتصادی-اجتماعی بالایی دارد و سرمایه اصلی این کشور، نیروی کار تحصیلکرده و متخصص آن است. در واقع، سیستم این کشور، بر پایه توسعه اطلاعاتی و تحقیقاتی و بالابردن سطح عمومی تحصیلات است و به همین دلیل هم دولت فنلاند، سرمایه‌گذاری بسیاری روی این بخش انجام می‌دهد. در فرانسه نیز تحصیل رایگان است و از سوی دیگر، نزدیک به 200 میلیون نفر در جهان با زبان این کشور تکلم می‌کنند. تسلط و آشنایی به زبان فرانسه، دسترسی به بیش از 47 کشور از 5 قاره جهان را امکان‌پذیر می‌کند. فرانسه سالیانه بیش از 23% از بودجه ملی را به آموزش اختصاص می‌دهد و به دقت کیفیت آموزش‌های ارائه‌شده و مدارک اعطاشده را در مراکز آموزشی تحت‌نظر دارد. آلمان و اتریش نیز از دیگر کشورهای اروپایی هستند که تحصیل در مقطع دانشگاه، در آنها رایگان است و به‌خصوص آلمان، از این طریق برای کاهش بحران کمبود نیروی کار -که در سال‌های اخیر تشدید شده است- تلاش می‌کند. این درحالی است که اخیرا تمایل جوانان به تحصیل در مقطع دانشگاه، در مقایسه با گذشته کمتر شده و برخی از آنها بر این باورند که با استفاده از دوره‌های آموزشی فنی، می‌توانند آسان‌تر در بازارکار رشد کنند. با این وجود، دولت‌ها بر این باورند که تشویق جوانان به تحصیل در مقاطع عالی، درنهایت به تربیت نیروی کار ماهرتر و پرکردن جای خالی نیروی کاری منجر می‌شود که درحال بازنشســته‌شــدن است. جمعیت اروپا، به‌سرعت درحال پیرشدن است و پیش‌بینی می‌شود که در آینده نزدیک، صندلی‌های خالی بیشتری در دانشگاه‌های اروپایی وجود داشته باشد.