چشمانداز بازار جهانی و داخلی مس
فلز مس، این کالای استراتژیک، تحت تأثیر تحولات کلان اقتصادی جهان و سیاستهای داخلی کشور، در سالهای اخیر نوسانات قابل توجهی را تجربه کرده است. از بحران انرژی دهه ۱۹۷۰ تا رشد تقاضا در شرق آسیا و سپس موج استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر و فناوریهای نوظهور مانند هوش مصنوعی و رمزارزها، مس نقش کلیدی در صنایع جهانی ایفا کرده است. پس از بحران کووید و روند بازیابی اقتصادی، تقاضا برای این فلز سرخ همچنان صعودی بوده و تغییرات قیمت جهانی و داخلی، هم سرمایهگذاران و هم تولیدکنندگان را با چالشهای ویژهای مواجه ساخته است.
تولید و مصرف جهانی مس
ذخایر مس در جهان حدود یک میلیارد تن برآورد میشود که سهم ایران نزدیک به پنج درصد است. کشورهای شیلی، کنگو، چین و ایالات متحده بزرگترین بازیگران بازار جهانی مس هستند و معادن عظیم در شیلی، مکزیک، پرو، روسیه، اندونزی و آمریکا قرار دارند. تولید مس کاتد در سالهای اخیر افزایشی بوده است؛ از ۲۴ هزار و 900 تن در سال ۲۰۲۱ به ۲۷ هزار و 486 تن در سال ۲۰۲۴ رسیده و پیشبینیها نشان میدهد در افق ۲۰۲۸ این رقم به حدود ۳۰ هزار و 408 تن خواهد رسید. مصرف جهانی نیز روندی مشابه داشته و از ۲۵ هزار و 259 تن در سال ۲۰۲۱ به ۲۷ هزار و 348 تن در سال ۲۰۲۴ رسیده و انتظار میرود تا سال ۲۰۲۸ به ۲۹ هزار و 935 تن افزایش یابد. مقایسه تولید و مصرف نشان میدهد کسری در سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳ وجود داشته که در سال ۲۰۲۴ با مازاد ۱۳۸ تن جبران شده و پیشبینیها حاکی از مازاد ۴۷۳ تن تا سال ۲۰۲۸ است.
این رشد تقاضا تحت تأثیر جهش اقتصادی آمریکا و افزایش مصرف صنعتی و صادرات رخ داده، در حالی که سمت عرضه با کاهش سرمایهگذاری، محدودیت ذخایر معدنی و برنامه کاهش تولید چین تحت فشار است. این عوامل، همراه با کاهش نرخ بهره در آمریکا و تضعیف دلار، قیمت مس را به رکوردهای بالای ۱۳ هزار دلار در سال جاری رسانده است.
وضعیت بازار داخلی و بورس کالا
در ایران، تولید و صادرات مس کاتد طی سالهای اخیر حدود ۱۰۰ هزار تن در سال بوده که ۳۰ درصد آن به امارات، ترکیه و چین صادر شده است. نرخهای صادراتی با بازار جهانی LME هماهنگ است و معاملات داخلی بورس کالا نیز سالانه حدود ۲۵۰ هزار تن را شامل میشود. قیمتها در بورس کالا بر اساس میانگین نرخ جهانی و دلار رسمی و آزاد کشف میشود و با رشد قیمت جهانی و افزایش نرخ دلار آزاد، نرخ کاتد در معاملات داخلی به بیش از یک میلیارد تومان در هر تن رسیده، به طوری که میانگین معاملات آذرماه ۱.۳ میلیارد تومان بر تن ثبت شده است.
از پاییز سال جاری، گواهی سپرده کالایی مس کاتد در بورس کالا آغاز به کار کرده است. این گواهیها که معادل یک کیلوگرم کاتد قابل معامله هستند، با استقبال گسترده روبهرو شده و نرخ آنها در دی ماه از محدوده ۱.۱ به بالای ۱.۷ میلیارد تومان بر تن افزایش یافته است. این روند نشان میدهد که بازار داخلی مس همسو با نوسانات جهانی عمل میکند و سرمایهگذاران برای مدیریت ریسک و بهرهبرداری از فرصتها به ابزارهای نوین مانند گواهی سپرده روی آوردهاند.
در مجموع، چشمانداز بازار مس در سالهای پیش رو تحت تأثیر ترکیبی از رشد تقاضای جهانی، محدودیتهای عرضه، سیاستهای اقتصادی آمریکا و تغییرات داخلی، هم برای سرمایهگذاران و هم برای تولیدکنندگان چالشزا و فرصتآفرین است. مدیریت هوشمندانه تولید، صادرات و استفاده از ابزارهای مالی داخلی، کلید موفقیت در این بازار است.
تولید و مصرف جهانی مس
ذخایر مس در جهان حدود یک میلیارد تن برآورد میشود که سهم ایران نزدیک به پنج درصد است. کشورهای شیلی، کنگو، چین و ایالات متحده بزرگترین بازیگران بازار جهانی مس هستند و معادن عظیم در شیلی، مکزیک، پرو، روسیه، اندونزی و آمریکا قرار دارند. تولید مس کاتد در سالهای اخیر افزایشی بوده است؛ از ۲۴ هزار و 900 تن در سال ۲۰۲۱ به ۲۷ هزار و 486 تن در سال ۲۰۲۴ رسیده و پیشبینیها نشان میدهد در افق ۲۰۲۸ این رقم به حدود ۳۰ هزار و 408 تن خواهد رسید. مصرف جهانی نیز روندی مشابه داشته و از ۲۵ هزار و 259 تن در سال ۲۰۲۱ به ۲۷ هزار و 348 تن در سال ۲۰۲۴ رسیده و انتظار میرود تا سال ۲۰۲۸ به ۲۹ هزار و 935 تن افزایش یابد. مقایسه تولید و مصرف نشان میدهد کسری در سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳ وجود داشته که در سال ۲۰۲۴ با مازاد ۱۳۸ تن جبران شده و پیشبینیها حاکی از مازاد ۴۷۳ تن تا سال ۲۰۲۸ است.
این رشد تقاضا تحت تأثیر جهش اقتصادی آمریکا و افزایش مصرف صنعتی و صادرات رخ داده، در حالی که سمت عرضه با کاهش سرمایهگذاری، محدودیت ذخایر معدنی و برنامه کاهش تولید چین تحت فشار است. این عوامل، همراه با کاهش نرخ بهره در آمریکا و تضعیف دلار، قیمت مس را به رکوردهای بالای ۱۳ هزار دلار در سال جاری رسانده است.
وضعیت بازار داخلی و بورس کالا
در ایران، تولید و صادرات مس کاتد طی سالهای اخیر حدود ۱۰۰ هزار تن در سال بوده که ۳۰ درصد آن به امارات، ترکیه و چین صادر شده است. نرخهای صادراتی با بازار جهانی LME هماهنگ است و معاملات داخلی بورس کالا نیز سالانه حدود ۲۵۰ هزار تن را شامل میشود. قیمتها در بورس کالا بر اساس میانگین نرخ جهانی و دلار رسمی و آزاد کشف میشود و با رشد قیمت جهانی و افزایش نرخ دلار آزاد، نرخ کاتد در معاملات داخلی به بیش از یک میلیارد تومان در هر تن رسیده، به طوری که میانگین معاملات آذرماه ۱.۳ میلیارد تومان بر تن ثبت شده است.
از پاییز سال جاری، گواهی سپرده کالایی مس کاتد در بورس کالا آغاز به کار کرده است. این گواهیها که معادل یک کیلوگرم کاتد قابل معامله هستند، با استقبال گسترده روبهرو شده و نرخ آنها در دی ماه از محدوده ۱.۱ به بالای ۱.۷ میلیارد تومان بر تن افزایش یافته است. این روند نشان میدهد که بازار داخلی مس همسو با نوسانات جهانی عمل میکند و سرمایهگذاران برای مدیریت ریسک و بهرهبرداری از فرصتها به ابزارهای نوین مانند گواهی سپرده روی آوردهاند.
در مجموع، چشمانداز بازار مس در سالهای پیش رو تحت تأثیر ترکیبی از رشد تقاضای جهانی، محدودیتهای عرضه، سیاستهای اقتصادی آمریکا و تغییرات داخلی، هم برای سرمایهگذاران و هم برای تولیدکنندگان چالشزا و فرصتآفرین است. مدیریت هوشمندانه تولید، صادرات و استفاده از ابزارهای مالی داخلی، کلید موفقیت در این بازار است.
ارسال دیدگاه
ضمیمه
تیتر خبرها
