ایمنی ساختمان‌ها  از هشدار فراتر می‌رود

ایمنی ساختمان‌ها  از هشدار فراتر می‌رود

احمد صادقی عضو شورای ششم شهر تهران


ایمنی ساختمان‌ها در تهران یک انتخاب فنی نیست؛ مسئله‌ای است که مستقیماً با جان شهروندان گره خورده است. شهری روی گسل، با جمعیت متراکم، ساختمان‌های قدیمی، بیمارستان‌های فرسوده و مجتمع‌های پرتردد، نمی‌تواند نسبت به پایداری سازه‌ها بی‌تفاوت باشد. آمادگی شهر در برابر حوادث از پایداری ساختمان‌ها آغاز می‌شود؛ از بیمارستان و پاساژ گرفته تا ادارات و مراکز عمومی. شورای شهر، به‌عنوان نهاد سیاست‌گذار، نقش تعیین‌کننده‌ای در الزام شهرداری به اقدام دارد؛ چه در ایمن‌سازی و چه در پلمب ساختمان‌های خطرناک. تجربه نشان داده اگر این زنجیره تصمیم‌گیری و اجرا فعال نباشد، هشدارها در حد گزارش باقی می‌ماند و حادثه، پیش‌دستانه عمل می‌کند. بخش عمده‌ای از ساختمان‌های مهم و عمومی تهران به دلیل قدمت و شیوه ساخت قدیمی، مقاوم نیستند. مسئله نگران‌کننده آنجاست که بیشتر این ساختمان‌ها دولتی یا عمومی‌اند و روزانه با حجم بالای مراجعه‌کننده روبه‌رو هستند؛ بنابراین هرگونه حادثه می‌تواند ابعاد گسترده‌ای پیدا کند. در دوره ششم مدیریت شهری، با تأکید بر «پایداری شهر تهران»، ساختمان‌ها ارزیابی و رده‌بندی شدند تا مشخص شود کدام یک نیازمند مقاوم‌سازی فوری هستند. برای ساختمان‌هایی که پس از ابلاغ اقدام نکنند، مسیر قانونی از جمله ارجاع به مراجع قضایی و حتی پلمب پیش‌بینی شده است. سازمان مدیریت بحران تهران با همکاری مرکز مطالعات ساختمان وزارت راه، به‌صورت منطقه‌ای، ساختمان‌های مهم، دولتی، بیمارستانی و حتی مراکز تجمع خصوصی مانند پاساژها و ساختمان‌های تجاری را بر اساس شاخص‌های تاب‌آوری ارزیابی می‌کند. نتایج در «کمیته رفع خطر» بررسی و پس از تصمیم‌گیری، ابلاغ و پیگیری می‌شوند. اگر هشدارها جدی گرفته نشود، پلمب تا انجام مقاوم‌سازی در دستور کار قرار می‌گیرد. نمونه‌های عینی شامل پاساژ علاءالدین و مجتمع شانزلیزه است که با حکم قضایی پلمب و پس از ایمن‌سازی دوباره بازگشایی شدند. این تجربه نشان می‌دهد با اراده اجرایی، حتی پیچیده‌ترین موانع حقوقی و مالکیتی قابل عبور است.
با این حال، همه ساختمان‌ها به‌راحتی قابل پلمب نیستند. بسیاری از بناهای قدیمی، به دلیل تعدد مالکان و مسائل حقوقی، همچنان در وضعیت پرخطر باقی مانده‌اند. مسیر ایمن‌سازی زمان‌بر است و نیازمند تصمیم‌های سخت و مستمر است. در مورد بیمارستان‌ها نیز مشکل فقط حریق نیست. خطر اصلی ترکیب ناایمنی سازه و حریق است. اعلام ناایمن بودن تعدادی از بیمارستان‌های قدیمی تهران زنگ خطری جدی است که نمی‌توان با اصلاحات جزئی رفع کرد. تعیین وضعیت دقیق هر بیمارستان نیازمند آمار رسمی از سازمان‌های مسئول است، اما اصل ماجرا روشن است: بخشی از زیرساخت درمانی پایتخت تاب‌آوری لازم را ندارد. حادثه پلاسکو در سال ۱۳۹۵، هنوز در حافظه جمعی تهران باقی است؛ نمونه‌ای از هزینه بی‌توجهی به هشدارها که جان انسان‌ها را گرفت. امروز اقدامات انجام‌شده قابل توجه است و سطح آمادگی افزایش یافته، اما ایمنی شهر پروژه‌ای مقطعی نیست.  
ارسال دیدگاه
ضمیمه
ضمیمه