یادداشت
بنگاههای ورشکسته با تنفس مصنوعی زنده نمیشوند!
مجید رضا حریری - نایب رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین
موضوع تسهیلاتدهی، در کشور ما دارای جهت و هدف مشخصی نیست. عمدتا دولتها برای حفظ یا ایجاد اشتغال، اقدام به پرداخت تسهیلات میکنند. اما در کنار برخی ملاحظات درست در پرداخت اینگونه تسهیلات، این اقدام ناشی از یک تفکر نادرست درباره تاثیر سرمایه در ایجاد شغل است. اینکه در اقتصاد کشور، نقدینگی صرف را محور کار خود قرار دهیم، اشتغالزا نخواهد بود. البته سرمایه، موجب اشتغالزایی میشود اما این، تنها یک راه است. اعطای تسهیلات غیرکارشناسی نوعی پولپاشی در جامعه است. در 30 سال گذشته، این شیوه تسهیلاتدهی برای ایجاد اشتغال دنبال شده و امروز هم بر همان منوال عمل میشود. اما با این وجود، که آمارها نشان میدهند که بیکاری، هرساله افزایش پیدا کرده است. ما باید قبل از پرداخت تسهیلات، فضای کسبوکار کشور را آماده سرمایهگذاری کنیم. در روشی، من تولیدکننده، نیازهای خود را تشخیص میدهم و از طریق درخواست از شبکه بانکی کشور، اقدام به دریافت تسهیلات میکنم. اما در روشی که دولت در پیش گرفته، بیشتر مخاطب بستههای دولتی تسهیلات، تولیدیهای ورشکسته هستند. درحالیکه دست ما برای تسهیلات بسته است و اتصالی برای جذب سرمایه خارجی وجود ندارد، باید ذهنیت و پارادایم خود را تغییر دهیم و از رویکرد تزریق اعتبار به بنگاهها بدون کارشناسیهای دقیق، دوری کنیم.باید به سوالی پاسخ داد؛ آیا مرگ یک بنگاه، سوگواری دارد؟ ورشکستگی و تعدیل نیروها و خداحافظی با صنعت از سوی یک بنگاه، خبر خوبی نیست. همه ما هم این را میدانیم. اما آیا برای یک بنگاه ورشکسته که حکم فرد درگذشته را دارد، تنفس مصنوعی جواب میدهد؟ بازکردن خط اعتباری برای یک بنگاه که تعطیل شده، اصلا معلوم نیست بتواند آن بنگاه را دوباره سر پا کند. در دنیا هر روز بنگاههایی تاسیس میشوند و در مقابل، تعدادی بنگاه از مدار فعالیت خارج میشوند.
یک مسئله دیگر این است که هر چقدر تسهیلات اعطاشده به بنگاه، رقم کمتری داشته باشد، احتمال بازپرداخت آن، پایینتر میرود. باید مسئله بازگرداندن تسهیلات را جدی گرفت. میدانیم که در هفت هشت سال اخیر، تعداد محدودی بدهکار بزرگ بانکی، بدهکارِ 80 درصد مطالبات نظام بانکی هستند. اما روال معمول در دنیا این است که بنگاهها و افرادی که تسهیلات خردتری دریافت میکنند، از توان مالی کمتری برای بازپرداخت تسهیلات دریافتی خود برخوردارند.