تغییر ابزارهای زندگی در دهههای اخیر و نقش پررنگی که تجهیزات رایانهای در همه عرصهها پیدا کردهاند، نوع جدیدی از داراییها را هم خلق کرده. امروز داراییهای دیجیتال، نه تنها در کنار همه انواع مرسوم مطرح هستند، بلکه در بسیاری از موارد، ارزش بیشتری پیدا کرده و خود آنها به منبع خلق ثروت نیز تبدیل شدهاند.
بیش از یک دهه قبل و زمانیکه برای دریافت وام بانکی با کارشناس یکی از بانکها مذاکره میکردم، در پاسخ به پرسش او درباره محصول کار روزمره خود گفتم که «مشغول به تولید نرمافزار» هستیم و وی بدون درنگ گفت: «انتظار دارید بانک، نرمافزاری را که شما روی یک سیدی قرار میدهید، به عنوان یک محصول باارزش بپذیرد؟» خوشبختانه من موفق به دریافت وام از بانک نشدم! اما تا مدتها از خودم میپرسیدم: «آیا در آینده نزدیک، شاهد تغییر این نگرش خواهم بود؟» خوشبختانه مدتی است که آن روز، فرارسیده است. امروز در کشور ما نیز تجربه خدمات الکترونیکی، تولید و عرضه اطلاعات الکترونیکی و فعالیتهای مبتنی بر رایانهها گسترش بسیاری پیدا کرده است. در این میان، مردم و مدیران، در بسیاری از بخشها به ارزش و اهمیت آنچه که به عنوان دارایی دیجیتال مینامیم، پی بردهاند؛ و فعالیتهای متعددی در این عرصه شروع شده است.
داراییهای دیجیتال، در دوران اخیر، نه تنها محدود به یک یا چند پرونده اطلاعات متعلق به اشخاص، بلکه شامل همه امکانات و بسترهای عملیاتی است که سازمانهای مختلف و نهادهای عمومی و خصوصی، از آنها برای پیشبرد امور و برنامههای خود استفاده میکنند. در این میان، بخش خصوصی و کسبوکارهای نوپا، به میزان قابلتوجهی با این نوع امکانات و داراییها پیوند خوردهاند. رشد کسبوکارهای مبتنی بر فناوریهای جدید در کشور، به اندازهای است که موجب تحرک سایر بخشها نیز شده و در این میان، داراییهای دیجیتال، اهمیتی دوچندان پیدا کردهاند. امروز دولت و سازمانهای حاکمیتی در کنار وظایف سنتی خود برای حفظ امنیت و آرامش عمومی، وظیفه ایمنسازی فضا برای خلق، تبادل، و حفظ داراییهای دیجیتال را نیز برعهده دارند. توجه همه دستگاهها به این مورد را در تاسیس پلیس فتا و دادسراهای ویژه جرایم رایانهای و یا طرح و تصویب قوانین لازم در این زمینه میتوان دید.
در کنار قانونگذاری و تسهیلگری برای توسعه و گسترش کسبوکارهای مبتنی بر فناوریهای نو، حفظ امنیت این نوع کسبوکارها نیز مهم است. کسبوکارهای نو –بهویژه آنهایی که در فضای اینترنت فعالیت میکنند- نیازمند ثبات و امنیت فضای مجازی هستند. تلاشهایی که در سالهای اخیر برای توسعه زیرساختها و تشویق کسبوکارهای اینترنتی شده، گروه بزرگی از جوانان و صاحبان اندیشه و سرمایه را به خود جلب کرده، اما حفظ این فضا، نیازمند اطمینان از ثبات آن است. در سالهای اخیر، نبردی بین کسبوکارهای فضای مجازی با افراد و سازمانهای مسئول عرصههای اجتماعی و امنیتی، جریان داشته است. نگرانیهای بهجا درباره سلامت اخلاقی، اجتماعی و امنیت عمومی، همواره دستاویز مناسبی برای اتخاذ سادهترین روش یعنی بستن و فیلترکردن بوده؛ و هر روزه انبوه کسبوکارهای فعال و موثر در عرصه مجازی، همه داشتههای خود را به نام حفظ امنیت عمومی، در معرض خطر میبینند. روشن است که هیچکدام از صاحبان کسبوکارها و فعالان اقتصادی، خواهان غلبه آشوب و تشنج بر فضای کشور نیستند، اما حفظ داراییهای دیجیتال آنها، علاوه بر امنیت در فضای عمومی، نیازمند امنیت در فضای مجازی نیز هست. درکنار همه مشکلات و کاستیهای ساختاری و شکنندگی ذاتی کسبوکارهای جدید، به لطف تلاش و دانش فرزندان این سرزمین، امروز ما نیز وارد عرصههایی شدهایم که علاوه بر منابع طبیعی، داراییهای دیجیتال را نیز به سبد منابعمان افزوده و لازم است که حفظ آنها نیز در دستورکار قرار بگیرد.