printlogo


آیا بارورسازی ابرها عامل وقوع سیل در دبی است؟

دبی در حال تجربه یکی از بدترین سیل‌های تاریخ خود است و بسیاری از این موضوع حیرت‌زده شده‌اند؛ زیرا این کشور ده‌ها سال برای کنترل آب‌و‌هوا تلاش کرده و از روش‌های بارورسازی ابرها استفاده کرده است.

بارور‌سازی ابرها کاری است که نه‌تنها دبی بلکه بسیاری از کشورها از آن برای کنترل آب‌و‌هوا استفاده می‌کنند. از اوایل دهه ۱۹۹۰، امارات متحده عربی از روش بارورسازی ابرها استفاده کرد تا بارش را در مکان‌های بی‌باران آغاز کند. اگرچه مرتبط دانستن این روش بحث‌برانگیز و سیل ناگهانی در دبی آسان است، اما کارشناسان می‌گویند بعید است که این دو به هم مرتبط باشند.
در واقع، دبی تنها جایی در جهان نیست که بارورسازی ابرها را انجام می‌دهد. این روش در کشورهایی ازجمله ایالات متحده آمریکا، فرانسه و استرالیا به‌طور گسترده استفاده می‌شود. با این حال، این روش بدون خطرات بالقوه نیست و کارشناسان هشدار می‌دهند که بارورسازی ابرها می‌تواند «تأثیرات فاجعه‌باری» ایجاد کند.

بارورسازی ابرها چیست؟
اگرچه ممکن است بارورسازی ابرها شیوه‌ای آینده‌نگرانه به نظر برسد، این روش بیش از ۸۰ سال پیش توسعه یافته است. محققانی که برای شرکت جنرال الکتریک کار می‌کردند در حال انجام آزمایشاتی در مورد چگونگی تشکیل ابرها در آزمایشگاه بودند که یک اثر غیرعادی را کشف کردند. آن‌ها دریافتند زمانی که بخار آب بین ۱۴ درجه فارنهایت (۱۰- درجه سانتی‌گراد) تا ۲۳ درجه فارنهایت (۵- درجه سانتی‌گراد) خنک شود، لزوماً بلورهای یخ تشکیل نمی‌دهد. زمانی که محققان پودر ریز یدید نقره که یک ماده شیمیایی مورد استفاده در عکاسی است را به آن ترکیب اضافه کردند، از یخ زدن فوری بخار آب شگفت‌زده شدند. علت این است که بخار آب به خودی خود نمی‌تواند بلور ایجاد کند و به چیزی نیاز دارد تا یک «هسته» تشکیل دهد که در اطراف بلور تشکیل شود.
در ابرهای طبیعی، این «هسته‌ها» ممکن است توسط باکتری‌ها یا ذرات ریزگرد و غبار ایجاد شوند، اما دانشمندان اکنون راهی برای ایجاد مصنوعی آن‌ها پیدا کرده‌اند. بارورسازی ابرها با اعمال این روش بر روی ابرهای طبیعی انجام می‌شود. یدید نقره یا نمک خوراکی به ابرها تزریق می‌شود که باعث می‌شود بخار آب به سرعت بلورهای یخ را تشکیل دهد. بلورها در نهایت آن‌قدر بزرگ می‌شوند که بسته به آب‌و‌هوا به صورت برف یا باران از ابر می‌ریزند.

در کجا از بارورسازی ابرها استفاده شده است؟
بارورسازی ابرها در حدود ۵۰ کشور مختلف استفاده شده است. امارات متحده عربی از دهه ۱۹۹۰ یک برنامه پیچیده بارورسازی ابرها را اجرا کرد که تخمین زده می‌شود سالانه ۱۰۰۰ ساعت مأموریت باروری را انجام دهد. البته این عمل به امارات متحده عربی بسیار خشک محدود نمی‌شود. به عنوان مثال، ایالات متحده دارای سابقه بسیار طولانی در مأموریت‌های باروری ابرهاست که در سال ۱۹۴۷ با عملیات سیروس آغاز شد. در طول این مأموریت، ارتش ایالات متحده نزدیک به ۲۰۰ پوند (۹۰کیلوگرم) یخ خشک را در یک طوفان در سواحل فلوریدا ریخت.
در استرالیا، آزمایش‌های باروری ابرها در سال ۱۹۴۷ آغاز شد و تا امروز ادامه یافته است. در سال ۲۰۰۶، دولت کوئینزلند ۷.۶ میلیون دلار استرالیا (۳.۹۲ میلیون پوند) در پروژه‌ای برای ارزیابی اثربخشی بارورسازی ابرها بر روی ایالت سرمایه‌گذاری کرد.
مهم‌تر از همه، چین که به شدت از بارورسازی ابرها استفاده کرد تا اطمینان حاصل کند باران مزاحم بازی‌های المپیک ۲۰۰۸ پکن نمی‌شود. این روش فقط برای تقویت بارش استفاده نمی‌شود و کشورهایی مانند اسپانیا، فرانسه و آلمان، عمدتاً برای جلوگیری از تگرگ از آن استفاده می‌کنند.
اگر این تگرگ‌ها بدون تغییر باقی بمانند، می‌توانند به اندازه توپ‌های گلف رشد کنند و تصور می‌شود که ۰.۵ میلیارد یورو خسارت به محصولات کشاورزی وارد کنند. کشورهای دیگری مانند مالزی حتی بارورسازی ابرها را به عنوان روشی برای پاکسازی مه یا دود در اطراف فرودگاه‌ها و شهرهای بزرگ آزمایش کرده‌اند.

چرا این موضوع بحث‌برانگیز است؟
بسیاری با عمل باروری ابرها مخالف هستند و اکثر این مخالفت‌ها به دلیل نگرانی در مورد سیل ناگهانی است. میانگین بارندگی در فرودگاه بین‌المللی دبی در سال به ۳.۷۳ اینچ (۹.۴ سانتی‌متر) می‌رسد، به این معنی که این کشور در ۲۴ ساعت به اندازه یک سال و نیم بارندگی داشته است.
با این حال دکتر فریدریک اتو، یک متخصص برجسته در آب‌و‌هوا از امپریال کالج لندن، می‌گوید که باروری ابرها باعث این مشکل نبوده است.
دکتر اتو یادآور می‌شود: «بارورسازی ابرها نمی‌تواند چنین بارانی تولید کند. در این فرآیند به ابری نیاز دارید که نزدیک به تشکیل باران باشد تا بتوان آن را تحریک به بارش کرد. فقط یک ابر موجود اصلاح می‌شود و باز هم، نمی‌توان یک ابر کوچک را فقط از طریق بارور شدن به یک طوفان تندری بزرگ تبدیل کرد.»
به باور دکتر اتو نگرانی بزرگ‌تر این است که بارورسازی ابرها به‌عنوان جایگزینی برای اقدام مؤثر بر تغییرات آب‌وهوایی استفاده شود. تغییراتی که خود دلیل واقعی شدیدتر شدن باران هستند. اگر انسان‌ها به سوزاندن نفت، گاز و زغال سنگ ادامه دهند، آب‌و‌هوا به گرم شدن ادامه می‌دهد، بارندگی همچنان شدیدتر می‌شود و مردم همچنان جان خود را در سیل از دست می‌دهند. با این حال، دیگران تأکید می‌کنند که بارور شدن ابرها ممکن است خطراتی را به همراه داشته باشد؛ زیرا اطلاعات کمی در مورد اثرات آن وجود دارد.
یوهان ژاک، کارشناس ارشد هواشناسی در این مورد می‌گوید: «ما کنترل کمی بر عواقب پس از بارور شدن ابرها داریم. بنابراین تصور کمی وجود دارد که دقیقاً کجا باران می‌بارد. او توضیح می‌دهد که این می‌تواند منجر به بارش شدید باران در برخی مناطق شود در حالی که برخی دیگر در خشکسالی باقی می‌مانند. در نهایت این می‌تواند منجر به تشدید درگیری‌های منطقه‌ای شود زیرا کشورها دیگران را به «دزدیدن» باران متهم می‌کنند.»
ژاک می‌افزاید: «تداخل در کار آب‌و‌هوا انواع سؤالات اخلاقی را ایجاد می‌کند. تغییر آب‌و‌هوا در یک کشور می‌تواند منجر به تأثیرات فاجعه‌آمیز در کشوری دیگر شود؛ زیرا آب‌و‌هوا مرزهای مشخص را به رسمیت نمی‌شناسد.»
منبع: دیلی‌میل