یک کارآفرین در گفتوگو با آتیهنو مطرح کرد
نیاز به حمایت مضاعف داریم
«هیچوقت از کسی یا نهادی حمایتی درخواست نکردهایم. البته حمایتی هم تاکنون از ما نشده و کارآفرینان و بهویژه زنان کارآفرین همواره روی پای خود ایستادهاند.» اینها بخشی از صحبتهای یک فعال اکوسیستم کارآفرینی کشور است که باور دارد: «به دلیل نامناسب بودن شرایط کسبوکار و نارضایتی از وضع موجود، بسیاری از کارآفرینان به فکر مهاجرت افتادهاند و در سالهای اخیر حدود ۱۵ نفر از زنان کارآفرین به کشورهای مختلف مهاجرت کردهاند.»
فرانک جوادی روزنامه نگار
ماهرخ فلاحی یکی از بنیانگذاران انجمن زنان کارآفرین و عضو هیأتمدیره این انجمن در گفتوگو با «آتیهنو» میگوید: «کارآفرینان همواره روی پای خودشان ایستادهاند. بهویژه زنان کارآفرین که از سالهای گذشته تاکنون به پیشرفتهای قابلتوجهی دست پیدا کردند و با راهاندازی انجمنی خوب، برای دختران جوانی که سرگردان و بلاتکلیف بودند، کارآفرینی مناسبی در استان یا شهر خودشان انجام دادهاند. این کارآفرینی بهگونهای بوده که نهتنها با توجه به استعدادها و مهارتهای زنان و دختران جوان صورت گرفته، بلکه همه شاغلان رضایت کافی نسبت به شرایط گذشته خود دارند.»
او در پاسخ به سؤالی درباره اینکه جامعه کارآفرینان چه انتظار و درخواستی از متولیان امر دارند؟ تأکید میکند: «در حال حاضر برخی چالشهای حقوقی و قانونی در حوزه کارآفرینی وجود دارد که اگر برطرف شود، مسیر هموارتر خواهد شد. در این راه همیشه کاری انجام دادیم که همه افراد متقاضی و کسانی که شغلی پیدا میکنند روی پای خودشان بایستند. به عنوان مثال در زاهدان زنان به معنای واقعی کلمه از نظر اقتصادی در مضیقه و تنگنا هستند و کاری هم برای آنها وجود ندارد.»
فلاحی با اشاره به اینکه هیچوقت نباید ناامید شد و دست از تلاش کشید، میگوید: «وقتی به این استان سفر کردیم، با این توانمندی فوقالعاده مواجه شدیم که زنان سیستان و بلوچستان سوزندوزی را به صورت حرفهای یاد گرفتهاند؛ چراکه اساساً در فرهنگ آنها و لباسهایی که به تن میکنند سوزندوزیهایی انجام شده که بسیار زیباست. به همین دلیل از آنها خواستیم همین کار را انجام دهند. در نهایت برای رسیدن به این هدف و کارآفرینی با تعیین بودجه برای زنان این استان ملزومات مورد نیازشان از قبیل پارچه ابریشمی، نخ و غیره تأمین شد. در حال حاضر و پس از گذشت یکی دو سال کار به جایی رسیده که همان دسته از زنان سیستان و بلوچستان، کارگاه چند طبقهای برای خودشان راهاندازی کردهاند و در حال صادرات محصولات خود به بسیاری از کشورها مانند ترکیه، امارات و دیگر کشورهای حاشیه خلیج فارس هستند.»
حمایت خاصی نیست اما مانعتراشی هم نمیشود
او میگوید: «متأسفانه نهاد و دستگاه متولی خاصی برای حمایت از کارآفرینان و تشکلهای کارآفرینی گام برنمیدارد. البته قانون و آییننامه دستوپاگیری هم برای این بخش وجود ندارد و خوشبختانه کسی برای ما مانعتراشی نمیکند.»
این فعال اکوسیستم کارآفرینی در پاسخ به سؤال دیگری درباره اینکه آیا حمایتهایی وجود دارد که اگر از سمت و سوی متولیان صورت گیرد، بهتر و راحتتر بتوانید در انجمن به اهداف خود دست پیدا کنید؟ توضیح میدهد: «قطعاً اگر از ما و تشکلهای کارآفرینی حمایت مناسبی صورت بگیرد، وضعیت خیلی بهتر میشود. به عنوان مثال اگر حمایت مالی درخوری باشد، مسلماً بهتر میتوانیم پروژهها و طرحهای کارآفرینی خود را پیش ببریم و تعداد بیشتری از زنان متقاضی شغل را تحتپوشش و حمایت قرار دهیم. این در حالی است که هماکنون با پولی که اعضای این انجمن دارند، به تدریج طرحهای خود را به اجرا میرسانیم و هرکدام را بودجهبندی میکنیم. در نهایت جای خالی حمایت جدی نهادها و دستگاههای متولی احساس میشود. بزرگترین چالش و مشکل برای کارآفرینان و افراد متقاضی نبود سرمایه است؛ چراکه از یکسو تشکلهایی مانند انجمن زنان کارآفرین با محدودیت بودجه مواجه است و از سوی دیگر متقاضیان و اعضای ما برای راهاندازی کسبوکار خود سرمایه اولیه در اختیار ندارند. بنابراین اگر دستگاه یا نهاد متولی بتواند حمایت مالی درست و کافی در این راه انجام دهد، بسیاری از مشکلات در مسیر کارآفرینی حل خواهد شد. اما هیچ نهادی تاکنون سرمایه اولیه در اختیار آنها قرار نداده و به نظر میرسد این کار باید انجام شود.»
تلاش برای اشتغال زنان و دختران بیکار
فلاحی همچنین از مذاکرات صورت گرفته با برخی وزارتخانهها برای جذب منابع مالی و حمایت یاد کرده و ادامه میدهد: «باوجود صحبتهای انجام شده تا امروز موفق به دریافت حمایتی نشدهایم. ما با عضویت زنان کارآفرین شرایطی ایجاد کردهایم که در واقع کارآفرینان هریک به تنهایی مُبلّغ و حامی کارآفرینی در کشور میشوند و به دختران جوان جویای کار کمک میکنند تا بتوانند برای خود شغلی دستوپا کنند.»
او میگوید: «البته مشکل اصلی کارآفرینان نبود سرمایه و بودجه لازم است و تا امروز هرکاری انجام دادهایم یا هر طرح و پروژه کارآفرینی را به ثمر رساندهایم با بودجه خودمان یا سرمایه انجمن بوده است. بنابراین تا حد توان مالی موجود توانستیم به زنان و دختران متقاضی و جویای کار کمک کنیم که البته به هیچ وجه کافی نیست. اگر سرمایه لازم باشد میتوان کارهای بهتری انجام داد؛ چون زنان ایرانی در هر رشته و حرفهای توانمندی بالایی دارند و با هوش بالای خود میتوانند کسبوکار خوبی برای خودشان راهاندازی کنند و درآمد مناسبی داشته باشند.»
این بانوی کارآفرین با بیان اینکه موفقیتهای زیادی در کارآفرینی زنان در سالهای گذشته به دست آمده و اگر حمایت شود قطعاً به نتایج بهتری خواهیم رسید، توضیح میدهد: «همه زنان کارآفرین و متقاضیان کار روی پای خودشان ایستادهاند و خوشبختانه تا امروز هم موفق بودهاند.»
او در ادامه به بحران مهاجرت اشاره کرده و درباره مهاجرت کارآفرینان در سالهای گذشته بر این باور است: «از آنجا که بعضاً حمایت مناسبی از کارآفرینان صورت نمیگیرد و آنها فضای کسبوکار مناسبی را پیش روی خود نمیبینند، ممکن است در موارد متعدد به فکر مهاجرت افتاده باشند، به این دلیل که این احتمال وجود دارد که آنجا شرایط بهتری برایشان فراهم شود. این مهاجرتها نیز غالباً به مقصد کشورهایی مانند کانادا، آمریکا و برخی کشورهای اروپایی صورت میگیرد که در آنها شرایط مساعدتری برای کارآفرینان تعریف شده است.»
او در پاسخ به سؤالی درباره اینکه جامعه کارآفرینان چه انتظار و درخواستی از متولیان امر دارند؟ تأکید میکند: «در حال حاضر برخی چالشهای حقوقی و قانونی در حوزه کارآفرینی وجود دارد که اگر برطرف شود، مسیر هموارتر خواهد شد. در این راه همیشه کاری انجام دادیم که همه افراد متقاضی و کسانی که شغلی پیدا میکنند روی پای خودشان بایستند. به عنوان مثال در زاهدان زنان به معنای واقعی کلمه از نظر اقتصادی در مضیقه و تنگنا هستند و کاری هم برای آنها وجود ندارد.»
فلاحی با اشاره به اینکه هیچوقت نباید ناامید شد و دست از تلاش کشید، میگوید: «وقتی به این استان سفر کردیم، با این توانمندی فوقالعاده مواجه شدیم که زنان سیستان و بلوچستان سوزندوزی را به صورت حرفهای یاد گرفتهاند؛ چراکه اساساً در فرهنگ آنها و لباسهایی که به تن میکنند سوزندوزیهایی انجام شده که بسیار زیباست. به همین دلیل از آنها خواستیم همین کار را انجام دهند. در نهایت برای رسیدن به این هدف و کارآفرینی با تعیین بودجه برای زنان این استان ملزومات مورد نیازشان از قبیل پارچه ابریشمی، نخ و غیره تأمین شد. در حال حاضر و پس از گذشت یکی دو سال کار به جایی رسیده که همان دسته از زنان سیستان و بلوچستان، کارگاه چند طبقهای برای خودشان راهاندازی کردهاند و در حال صادرات محصولات خود به بسیاری از کشورها مانند ترکیه، امارات و دیگر کشورهای حاشیه خلیج فارس هستند.»
حمایت خاصی نیست اما مانعتراشی هم نمیشود
او میگوید: «متأسفانه نهاد و دستگاه متولی خاصی برای حمایت از کارآفرینان و تشکلهای کارآفرینی گام برنمیدارد. البته قانون و آییننامه دستوپاگیری هم برای این بخش وجود ندارد و خوشبختانه کسی برای ما مانعتراشی نمیکند.»
این فعال اکوسیستم کارآفرینی در پاسخ به سؤال دیگری درباره اینکه آیا حمایتهایی وجود دارد که اگر از سمت و سوی متولیان صورت گیرد، بهتر و راحتتر بتوانید در انجمن به اهداف خود دست پیدا کنید؟ توضیح میدهد: «قطعاً اگر از ما و تشکلهای کارآفرینی حمایت مناسبی صورت بگیرد، وضعیت خیلی بهتر میشود. به عنوان مثال اگر حمایت مالی درخوری باشد، مسلماً بهتر میتوانیم پروژهها و طرحهای کارآفرینی خود را پیش ببریم و تعداد بیشتری از زنان متقاضی شغل را تحتپوشش و حمایت قرار دهیم. این در حالی است که هماکنون با پولی که اعضای این انجمن دارند، به تدریج طرحهای خود را به اجرا میرسانیم و هرکدام را بودجهبندی میکنیم. در نهایت جای خالی حمایت جدی نهادها و دستگاههای متولی احساس میشود. بزرگترین چالش و مشکل برای کارآفرینان و افراد متقاضی نبود سرمایه است؛ چراکه از یکسو تشکلهایی مانند انجمن زنان کارآفرین با محدودیت بودجه مواجه است و از سوی دیگر متقاضیان و اعضای ما برای راهاندازی کسبوکار خود سرمایه اولیه در اختیار ندارند. بنابراین اگر دستگاه یا نهاد متولی بتواند حمایت مالی درست و کافی در این راه انجام دهد، بسیاری از مشکلات در مسیر کارآفرینی حل خواهد شد. اما هیچ نهادی تاکنون سرمایه اولیه در اختیار آنها قرار نداده و به نظر میرسد این کار باید انجام شود.»
تلاش برای اشتغال زنان و دختران بیکار
فلاحی همچنین از مذاکرات صورت گرفته با برخی وزارتخانهها برای جذب منابع مالی و حمایت یاد کرده و ادامه میدهد: «باوجود صحبتهای انجام شده تا امروز موفق به دریافت حمایتی نشدهایم. ما با عضویت زنان کارآفرین شرایطی ایجاد کردهایم که در واقع کارآفرینان هریک به تنهایی مُبلّغ و حامی کارآفرینی در کشور میشوند و به دختران جوان جویای کار کمک میکنند تا بتوانند برای خود شغلی دستوپا کنند.»
او میگوید: «البته مشکل اصلی کارآفرینان نبود سرمایه و بودجه لازم است و تا امروز هرکاری انجام دادهایم یا هر طرح و پروژه کارآفرینی را به ثمر رساندهایم با بودجه خودمان یا سرمایه انجمن بوده است. بنابراین تا حد توان مالی موجود توانستیم به زنان و دختران متقاضی و جویای کار کمک کنیم که البته به هیچ وجه کافی نیست. اگر سرمایه لازم باشد میتوان کارهای بهتری انجام داد؛ چون زنان ایرانی در هر رشته و حرفهای توانمندی بالایی دارند و با هوش بالای خود میتوانند کسبوکار خوبی برای خودشان راهاندازی کنند و درآمد مناسبی داشته باشند.»
این بانوی کارآفرین با بیان اینکه موفقیتهای زیادی در کارآفرینی زنان در سالهای گذشته به دست آمده و اگر حمایت شود قطعاً به نتایج بهتری خواهیم رسید، توضیح میدهد: «همه زنان کارآفرین و متقاضیان کار روی پای خودشان ایستادهاند و خوشبختانه تا امروز هم موفق بودهاند.»
او در ادامه به بحران مهاجرت اشاره کرده و درباره مهاجرت کارآفرینان در سالهای گذشته بر این باور است: «از آنجا که بعضاً حمایت مناسبی از کارآفرینان صورت نمیگیرد و آنها فضای کسبوکار مناسبی را پیش روی خود نمیبینند، ممکن است در موارد متعدد به فکر مهاجرت افتاده باشند، به این دلیل که این احتمال وجود دارد که آنجا شرایط بهتری برایشان فراهم شود. این مهاجرتها نیز غالباً به مقصد کشورهایی مانند کانادا، آمریکا و برخی کشورهای اروپایی صورت میگیرد که در آنها شرایط مساعدتری برای کارآفرینان تعریف شده است.»