افزایش اشتغال از مسیر کارآفرینی
سیدعلیرضا حسینیطلب کارشناس کارآفرینی
تمامی کشورهای دنیا با مسئله اشتغال درگیرند، اما تعدد عوامل مشکلآفرین در مسیر یافتن شغل و بعضاً ناشناخته بودن این عوامل موجب پیچیدهتر شدن این موضوع شده است. منابع انسانی از مهمترین عوامل مؤثر در توسعه هر جامعه به شمار میرود. در این راستا اشتغال دانشآموختگان و تحصیلکردگان یکی از مسائلی است که همواره مورد توجه برنامهریزان و سیاستگذاران کشورهای مختلف بوده است. این توجه به لحاظ اهمیت بازار کار به عنوان مرکز ثقل اقتصادی جامعه و هم به لحاظ نقشهای اجتماعی است که به افراد دانشآموخته برای نیل به اهداف توسعه کشور محول میشود. نتایج پژوهشهای بیشماری حکایت از آن دارند که در عصر حاضر و وضعیت کنونی بازارکار، مهمترین نیاز اساسی یک فارغالتحصیل دانشگاهی برای رسیدن به شغل، داشتن مهارت و توانمندی ورود به بازار کار است. یعنی فرد علاوه بر تواناییهای ذهنی، فیزیکی و دانش، بایستی از مهارتهای فنیوحرفهای به همراه توانمندیهای نگرشی و رفتاری مانند خلاقیت، شناخت بازار و روشهای بازاریابی و فروش و در مجموع تفکر کارآفرینانه برای رسیدن به درجه مطلوب اشتغال برخوردار باشد. امروز عصر دانش نیست، بلکه عصر ابتکار عمل است. کسانی موفقاند که آموختههای دانشی خود را با مهارتهای فنی و نگرش ترکیب کرده و با شناخت بازار کار به این عرصه وارد شوند. در این راستا وظیفه اساسی دستگاههای متولی اشتغال کشور، بیشک ترویج فرهنگ مهارتآموزی و توسعه نگرش کارآفرینی است. ترویج یک فرهنگ جدید نیازمند زمان است، اما مهمتر از آن برنامهریزی هدفمند و صبورانه میخواهد. در این مسیر باید تمامی دستاندرکاران و دستگاههای اجرایی دست در دست هم دهند و با تدوین برنامههای دقیق و تعریف فعالیتهای گسترده در سطح جامعه دست به اقدام بزنند. به نظر میرسد یکی از عوامل موفقیت در گسترش این فرهنگ توجه ویژه به دانشآموزان باشد. آنها کسانی هستند که در ابتدای پروسه شکلگیری شخصیت شغلی خود بوده و میتوان با اجرای برنامههای مناسب مسیر شغلی آینده این قشر را تا حد زیادی تحتتأثیر تفکر کارآفرینانه قرار داد. اجرای برنامههای متنوع و دربرگیرنده مفاهیم کارآفرینی در کنار هدایت شغلی و آموزشی، ترویج مهارتآموزی را به دنبال خواهد داشت. توجه به اولیای دانشآموزان و آشنا ساختن آنها با فرهنگ مهارتگرایی و تغییر فرهنگ مدرکگرایی با استفاده از یک فرمول درست نتیجه را دوچندان خواهد کرد. ضمن آنکه نباید از هماندیشی و برگزاری کارگاههای توجیهی به مشاوران مدارس غافل بود. مشاورانی که میتوانند مهمترین عامل گسترش این فرهنگ و ترویج مهارتآموزی در دانشآموزان شوند. البته باید توجه داشت وجود مربیان توانمند در عرصه مهارتآموزی و کارگاههای آموزشی استاندارد برابر نیازهای بازار کار جامع لازمه هدایت آموزشی است و بایستی توجه ویژهای به تربیت و ایجاد انگیزههای شغلی در مربیان آموزشهای فنیوحرفهای کرد. امروز با تغییرات مداوم فناوریها و روشهای انجام کار، نیاز به بهروزآوری مستمر کارگاههای آموزشی و در کنار آن ارتقای شایستگیهای حرفهای مربیان، ضرورتی انکارناپذیر است. اما چگونه میتوان پابهپای تغییرات سریع بازار کار، امکانات آموزشی را ارتقا داد. پاسخ فقط در همگرایی و همافزایی تمامی شرکای آموزشی است. زنجیره مهارتآموزی و اشتغال زمانی تکمیل میشود که همه حلقههای زنجیر در کنار هم باشند. ضمن استفاده از امکانات قابل حصول با حفظ یکپارچگی در مدیریت و نظارت آموزشهای مهارتی است که میتوان پاسخگویی به تقاضای متقاضیان را براساس نیاز واقعی بازار کار در حد مطلوب نگهداشت. سیستمهای اطلاعات بازار کار در بسیاری از کشورها، مرکز مدیریت و کنترل نیاز و تقاضای مهارتها شدهاند. این سیستم یکپارچه ملی نیاز و ضرورت امروز کشورمان است. سیستمی که هدف آن تضمین اثربخشی و بهرهوری نظامهای آموزشی کشور است. با این سیستم یکپارچه ملی میتوان در کنار پاسخگویی سریع به نیاز کارفرمایان، با ارتقای شایستگیهای حرفهای و گسترش فرهنگ مهارتآموزی و کارآفرینی در جامعه، ریشه فرهنگ غلط مدرکگرایی را سوزاند و باعث رشد شاخصهای اشتغال و توسعه اقتصادی شد.