printlogo


ره‌آورد طرح‌های امنیت غذایی چیست؟
حمید سلیمانی کارشناس حوزه رفاه کارشناس حوزه رفاه

بخشی از دهک‌های جمعیتی مادران دارای کودکان شیرخوار زیر دو سال و همچنین کودکان 6 تا 59ماهه در قالب دو طرح «یسنا» و «امنیت غذایی کودکان» در حالی از سال گذشته از حمایت یارانه‌ای ویژه دولت مردمی سیزدهم بهره‌مند شدند که این طرح‌ها به‌طور مستقیم، تقویت و بهبود وضعیت تغذیه مادر و کودک را نشانه گرفته‌اند. 
طرح‌های مذکور در واقع تأمین کالری موردنیاز مادران و کودکان مشمول را در دوره‌های خاص شیردهی و شیرخواری مورد توجه قرار می‌دهند. به عبارتی ضرورت تأمین امنیت غذایی مادر و کودک و اهمیت رشد و تقویت غذایی برای آنان، مورد توجه و هدف‌گذاری طرح‌های اشاره شده است.
طرح‌های یسنا و امنیت غذایی کودکان در راستای اجرای ماده (۲۴) قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت با هدف حمایت از مادران باردار و شیرده و بخشی از جمعیت کودکانی که شرایط تأمین مواد مغذی موردنیاز در دوره قبل از پنج سالگی را ندارند، برنامه‌ریزی و اجرایی شده است.
همچنین به واسطه اجرای این طرح‌ها تغذیه سالم در جایگاه اصلی‌ترین اولویت به‌طور ویژه در مناطق محروم مورد استقبال قرار گرفته است. دوران شیردهی به عنوان یکی از دوره‌های بسیار مهم از نظر تقویت بنیه‌های جسمانی کودکان و تقویت کننده مادران و ضرورت تأمین مستمر کالری و مواد غذایی مورد نیاز این دو قشر مورد توجه ویژه است. به این واسطه تضمین تأمین ریزمغذی‌های لازم برای مادر و کودک یکی از اولویت‌ها و اهداف وزارت رفاه در طرح‌های امنیت غذایی محسوب می‌شود.  تخصیص و واریزی یارانه جداگانه برای هرکدام از طرح‌های مربوط به امنیت غذایی و اختصاص یارانه مربوطه برای تأمین مواد غذایی لازم برای هر فرد در قالب ماهانه، از ویژگی‌های طرح‌های اشاره شده است. این موضوع یارانه اختصاصی خانوار را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد و صرفاً بر تقویت غذایی افراد خانوار تأکید دارد. به عبارتی، یارانه در نظر گرفته شده برای مشمولان طرح‌های مذکور، به‌طور خاص باید در حوزه امنیت غذایی مادر و کودک صرف شود.
سوء‌تغذیه یکی از چالش‌های مادران باردار و شیرده در دوره‌های خاص است که برخی پیامدها نظیر اختلال در حوزه غذایی مادر، ایجاد خلل تکامل مغزی و جسمی، ضعف سیستم ایمنی بدن، افزایش مرگ‌و‌میر، رشد هزینه‌های درمانی و مراقبت‌های پزشکی و بسیاری موارد دیگر را برای آنان به دنبال دارد. به دلیل ارتباط بی‌واسطه تغذیه و رشد جنین پیش از تولد و کودک تا پنج سالگی، سیر تکامل مغزی و جسمی جنین و نوزاد و روند رشد جسمی و عقلی کودکان اصلی‌ترین هدف‌گذاری موردنظر در طرح‌های وزارت رفاه است.
به طور طبیعی اختلال و بی‌توجهی در تأمین مواد مغذی به مادران و کودکان در دوره شیردهی و شیرخواری، پیامدهای منفی تاثیرگذاری در رشد کودک و سلامت مادر خواهد داشت. رفع سوء‌تغذیه بخشی از مادران و کودکان به‌شکل ویژه در مناطق محروم، از دیگر اولویت‌های حوزه امنیت غذایی خانواده محسوب می‌شود که با توجه به استقبال مشمولان از طرح‌های اشاره شده، به نظر موفقیت‌آمیز بوده است. هدف‌گذاری مستقیم یارانه‌ای در حوزه تأمین کالری مصرفی اعضای خانوار برای اولین بار در دوره‌های مختلف در دولت مردمی سیزدهم، تدوین و عملیاتی شد و به عنوان یکی از پایه‌های مهم در سلامت خانوار به اجرا درآمد. نکته اساسی اما تأمین اعتبار لازم برای ادامه این طرح‌ها و استمرار تقویت حوزه غذایی مادر و کودک در راستای سلامت افراد مشمول است که باید مورد توجه دولت قرار گیرد.
دولت سید ابراهیم رئیسی قصد دارد طرح‌های یارانه‌های مضاعف را ادامه داده و گروه‌های خاص دیگری را نیز به آن اضافه کند. این برنامه‌ها با استفاده از تأمین یارانه‌ها، توزیع سبد غذایی و بهره‌گیری از فناوری الکترونیکی، به ارتقای امنیت غذایی جامعه کمک کرده و زندگی افراد را بهبود بخشیده‌اند.