کارشناس «آتیهنو» به پرسشهای شرکای اجتماعی پاسخ میدهد
مقدار عیدی امسال برای بازنشستگان چقدر است؟
سازمان تأمیناجتماعی بهعنوان بزرگترین سازمان بیمهگر کشور با جامعه عظیمی از مخاطبان در ارتباط است که غالباً با قواعد و قوانین این سازمان بزرگ آشنایی کافی ندارند. «آتیهنو» تلاش دارد با بهرهگیری از تجربیات کارشناسان، شرکای اجتماعی را با ظرایف قانونی این حوزه آشنا کند. موضوعاتی که در این شماره به بررسی آنها میپردازیم عبارتاند از:
میزان مرخصی زایمان برای مادران دارای سه قلو
مقدار حق اولاد برای مستمریبگیر دارای سه فرزند
کمکهزینه ازدواج برای رانندگان تحتپوشش تأمیناجتماعی
شمول عیدی سالانه به ازکارافتادگان مشمول ماده (89)
احمد فاضلی کارشناس سازمان تأمیناجتماعی
بعد از زایمان اولی که تکقلو بود در زایمان دومی صاحب فرزند دوقلو شدهام. قبلاً شنیده بودم که سازمان تأمیناجتماعی به زایمانهای سه قلو و بیشتر بهجای 9 ماه یک سال مرخصی زایمان پرداخت میکند، اما به تازگی شایعهای شنیدم مبنی بر اینکه مرخصی زایمان برای تولد دوقلو و بیشتر 12 ماه است. آیا مقررات تغییر پیدا کرده و من میتوانم از یک سال مرخصی زایمان استفاده کنم؟
خیر، طبق دستورالعملهای قبلی، کماکان یک سال مرخصی زایمان صرفاً به سه قلو و بیشتر تعلق میگیرد.
از اول سال جاری بازنشسته شدهام. میزان عیدی امسال ما چقدر است؟
برای هر پرونده فعال مستمریبگیر بازنشسته و ازکارافتاده کلی و مستمری بازماندگان، مبلغ 25 میلیون ریال بابت عیدی پرداخت میشود. در راستای حمایت از خانواده علاوه بر عیدی مذکور برای هر پرونده فعال مستمری اعم از بازنشسته و ازکارافتاده کلی و بازماندگان (مجموع سهام) که همراه با مستمری ماهانه کمکهزینه عائلهمندی و حق اولاد دریافت میکنند، مبلغ ثابت هفت میلیون ریال به عنوان عیدی عائلهمندی و به ازای هر فرزند تحت تکفل مبلغ ثابت سه میلیون ریال به عنوان عیدی حق اولاد قابل پرداخت است.
در اولین زایمانم، فرزندم مرده به دنیا آمده است. آیا من نیز میتوانم از مرخصی بارداری زنان بیمهشده تأمیناجتماعی استفاده کنم؟
اگر فرزند بیمهشده بعد از هفته بیستودوم بارداری فوت کند، بعد از تأیید موضوع در شورای پزشکی سازمان تأمیناجتماعی و طبق ماده (67) قانون تأمیناجتماعی صرفاً مدت 12 هفته (84 روز) مرخصی زایمان تعلق میگیرد. لازم به یادآوری است که مرخصی زایمان اعم از 9 ماه و یا 84 روز جزو سوابق پرداخت حقبیمه منظور میشود.
متأهل هستم و از سازمان تأمیناجتماعی مستمری ازکارافتادگی کلی دریافت میکنم. قبلاً دو فرزند داشتم و اول امسال صاحب فرزند سهقلو شدهام. در اخبار شنیدم که به مستمریبگیر تأمیناجتماعی علاوه بر 25 میلیون ریال عیدی مبلغ سه میلیون ریال نیز حق اولاد تعلق میگیرد. آیا این عیدی حق اولاد تا سقف سه فرزند است؟
خیر، سازمان تأمیناجتماعی طی بخشنامهای در اردیبهشتماه سال جاری اعلام کرده در اجرای ماده (73) قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، محدودیت مربوط به پرداخت حق اولاد حداکثر تا سه فرزند حذف شده است. لذا طبق دستورالعمل جدید مربوط به پرداخت عیدی به مستمریبگیران، به تعداد هر فرزند مبلغ سه میلیون ریال حق اولاد تعلق میگیرد. به عبارت دیگر اگر متأهل و دارای همسر هستید، میزان عیدی امسال شما عبارت است از مبلغ 25 میلیون ریال بهعلاوه 7 میلیون ریال عیدی حق عائلهمندی و مبلغ 15 میلیون ریال بابت عیدی حق اولاد پنج فرزند، که جمع میزان عیدی شما مبلغ 47 میلیون ریال خواهد بود.
راننده تاکسی با 35 سال سن و بیمهپرداز تأمیناجتماعی هستم و تصمیم به ازدواج گرفتهام. به تازگی شنیدهام که طبق ماده (3) قانون تأمیناجتماعی، به بیمهشدگان اجباری تحتپوشش سازمان تأمیناجتماعی در صورت احراز سایر شرایط کمکهزینه بلاعوض ازدواج تعلق میگیرد. سؤالم این است که چرا رانندگانی که تحتپوشش سازمان تأمیناجتماعی هستند نمیتوانند از این کمکهزینه ازدواج استفاده کنند؟
در سنوات گذشته فقط بیمهشدگان اجباری مشمول دریافت کمکهزینه ازدواج بودند، اما بعداً براساس چند بخشنامه صادره، غیر از بیمهشدگان اجباری، بیمهشدگان توافقی و رانندگان درونشهری و برونشهری مشمول قانون جدید بیمههای اجتماعی رانندگان مصوب مجلس شورای اسلامی نیز در صورتی که اولین ازدواج آنها باشد و ظرف پنج سال از تاریخ عقد 720 روز سابقه پرداخت حقبیمه داشته باشند مشمول دریافت این کمکهزینه خواهند بود.
در اثر حادثه ناشی از کار 50درصد ازکارافتاده شدهام و 10 ماه است از سازمان تأمیناجتماعی مستمری ازکارافتادگی جزئی میگیرم. آیا به مستمریبگیر ازکارافتاده جزئی نیز عیدی تعلق میگیرد؟
خیر، صرفاً مستمریبگیران بازنشسته و ازکارافتاده کلی و بازماندگان (مجموع سهام) میتوانند عیدی سالانه از سازمان تأمیناجتماعی دریافت کنند.
ازکارافتاده کلی تأمیناجتماعی هستم. از مستمری من بابت استفاده خود و افراد تحت تکفل از درمان سازمان، 2درصد حق درمان کسر میشود. آیا از عیدی پرداختی نیز حق درمان کسر خواهد شد؟
خیر، عیدی سالانه مشمول ماده (89) قانون تأمیناجتماعی و کسر حق درمان نیست.
بیمهشده اجباری شاغل در یک کارگاه تولیدی هستم. قرار است در آینده نزدیک وضع حمل کنم. در سنوات گذشته که مرخصی زایمان شش ماه بود یکی از همکارانم نصف آن را قبل از زایمان و نصف دیگر را بعد از زایمان استفاده کرده است. آیا من هم میتوانم نصف 9 ماه مرخصی بارداری را قبل از تاریخ زایمان استفاده کنم؟
خیر، بعد از اینکه مرخصی زایمان از 6 ماه به 9 ماه تبدیل شد سازمان تأمیناجتماعی اعلام کرد که بیمهشده زن میتواند طبق درخواست خودش و گواهی پزشک معالج حداکثر به میزان 2 ماه از 9 ماه مرخصی بارداری را به شرط اینکه متصل به تاریخ زایمان باشد قبل از زایمان استفاده کند.
من هشت سال سابقه پرداخت حقبیمه داشتم که باپرداخت یکجای حقبیمه دو سال دیگر، جمعاً با 10 سال سابقه و 60 سال سن بازنشسته شدهام. آیا امسال به امثال من عیدی تعلق میگیرد؟
بله، بیمهشدگانی که در اجرای قانون تعیین تکلیف تأمیناجتماعی 10 سال و یا کمتر سابقه حقبیمه دارند و بازنشسته شدهاند، به نسبت سنوات پرداخت از حقبیمه عیدی بهرهمند میشوند.
سه ماه دیگر تاریخ زایمانم است. به خاطر بیماری خاصی که دارم دکتر معالج اعلام کرده که باید مدتی قبل از تاریخ زایمان استراحت مطلق داشته باشم. آیا اگر با گواهی پزشک معالج مدتی از استراحت پزشکی استفاده کنم از مدت مرخصی زایمان کسر میشود؟
خیر، اگر بیمهشده زن در طول ایام بارداری به عوارضی مبتلا شود که سلامتی مادر و نوزاد را تهدید کند و طبق نظر پزشک معالج نیاز به استراحت پزشکی قبل از شروع استراحت زایمان داشته باشد، استراحت تجویزی توسط پزشک معالج بدون توجه به مدت آن، پس از تأیید شورای پزشکی سازمان تأمیناجتماعی مشمول استفاده از غرامت دستمزد ایام بارداری (مربوط به قبل از زایمان) بوده و از مدت 9 ماه مرخصی زایمان کسر نخواهد شد.
درتاریخ 15/1/1402 بازنشسته شدهام. آیا عیدی کامل به من تعلق میگیرد؟
درخصوص پروندههای مستمری برقرار شده در سال جدید و یا پروندههایی که به هر علت در سال جاری مجدداً فعال شدهاند مجموع مبالغ عیدی، شامل اصل عیدی و عیدی عائلهمندی و عیدی حق اولاد متناسب با ماههای پرداخت مستمری در سال جاری خواهد بود. اما در کسری ماه (مثل مستمری فروردینماه شما) بهصورت ماه کامل پرداخت میشود. لذا شما به جای یک سال کامل، متناسب با 11ماه عیدی خواهید گرفت.
با 35 سال سن در رشته هنرهای تجسمی اشتغال به کار دارم. از چه طریقی میتوانم جزو بیمهپردازان سازمان تأمیناجتماعی باشم؟
هنرمندان و نویسندگان از دو روش میتوانند بیمه تأمیناجتماعی شوند:
1- اگر حداکثر 50 سال سن دارند و فاقد کارفرما و رابطه مزدبگیری هستند، با معرفی صندوق اعتباری هنر میتوانند با یکی از نرخهای 14،12 و 18درصد در قالب بیمه صاحبان حِرف و مشاغل آزاد بیمه تأمیناجتماعی شوند.
2-با توجه به توافقنامهای که اخیراً بین سازمان تأمیناجتماعی و صندوق اعتباری هنر وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی صورت گرفته، متقاضیانی که از نظر سن همانند متقاضی بیمه مشاغل آزاد هستند میتوانند در زمره بیمه توافقی هنرمندان و نویسندگان و روزنامهنگاران قرار گیرند. با این تفاوت که نرخ حقبیمه توافقی برخلاف بیمه مشاغل آزاد 27درصد است. در هر دو روش بخشی از پرداخت حقبیمه به میزان 10درصد حداقل دستمزد سال مربوطه بهعهده صندوق اعتباری هنر است. البته در هر حالت اگر سن متقاضی بیش از 50 سال باشد لازم است معادل سن اضافی سابقه قبلی پرداخت حقبیمه داشته باشد. همچنین اگر در قالب بیمه صاحبان حِرف و مشاغل آزاد بیمه شوید در مراجعه به مراکز درمانی سازمان تأمیناجتماعی باید فرانشیز پرداخت کنید. درصورتی که جزو بیمه توافقی هنرمندان قرار گیرید، در مراجعات سرپایی و بستری در مراکز درمانی تأمیناجتماعی بهصورت رایگان درمان میشوید. ضمناً در بیمه مشاغل آزاد میزان انتخاب دستمزد با توجه به سن و سابقه قبلی پرداخت حقبیمه، بین حداقل دستمزد و حداکثر دستمزد مصوب شورایعالی کار است، اما در بیمه توافقی هنرمندان، دستمزد به انتخاب متقاضی بین 3/1 برابر حداقل دستمزد تا حداکثر دستمزد مصوب شورایعالی کار است.
شوهرم 10 روز پیش فوت کرده است. قبلاً بیمه اختیاری بوده، اما به علت عدم داشتن توان مالی دو سال حقبیمه را پرداخت نکرده است. شنیدهام اگر بیمهشده متوفی فاقد شرایط ماده (75) قانون تأمیناجتماعی باشد (یعنی در 10 سال آخر حیات خود حداقل یک سال سابقه پرداخت حقبیمه داشته، مشروط بر اینکه ظرف آخرین سال حیات خود حداقل حقبیمه 90 روز کار را پرداخت کرده باشد)، مستمری بازماندگان برقرار نمیشود. با بررسی که کردیم متوفی قبل از فوت، بهصورت کلی 21 سال سابقه پرداخت حقبیمه دارد. حال که او شرط سابقه 90 روز مذکور را ندارد آیا راه دیگری وجود دارد که من با دو فرزند زیر 10 سال بتوانیم از مستمری استفاده کنیم و اگر مستمری تعلق بگیرد میزان آن چقدر است؟
بله، اگر بیمهشده متوفی فاقد شرایط مندرج در ماده (75) قانون تأمیناجتماعی باشد، به استناد تبصره (2) اصلاحیه بند «3» ماده (80) قانون تأمیناجتماعی، چنانچه بیمهشده بهصورت کلی حداقل 20 سال سابقه قبلی پرداخت حقبیمه، قبل از تاریخ فوت را دارا باشد، بازماندگان واجد شرایط میتوانند از مستمری بازماندگان بهرهمند شوند. نحوه محاسبه میزان این قبیل مستمری عبارت است از متوسط دستمزد ماهانه بیمهشده متوفی ضربدر سنوات پرداخت حقبیمه تقسیم بر عدد 30، البته لازم به یادآوری است که چنانچه میزان مستمری استحقاقی طبق فرمول فوقالذکر از حداقل دستمزد کمتر باشد، در این حالت طبق ماده (111) قانون تأمیناجتماعی مبلغ مستمری متعلقه به حداقل دستمزد مصوب شورایعالی کار در سال فوت متوفی تعمیم داده میشود. همچنین نحوه محاسبه متوسط دستمزد ماهانه برای این قبیل مستمریبگیران طبق تبصره ماده (77) قانون تأمیناجتماعی برابر با مجموع حقوق و مزایای مشمول کسر حقبیمه ظرف آخرین دو سال پرداخت حقبیمه تقسیم بر عدد 24 است.
همسرم که بیمهشده تأمیناجتماعی بود فوت کرده است. متوفی غیر از من همسر دائم دیگری نیز دارد. من نیز یک پسر و دختر زیر 15 سال دارم. خواستم بدانم آیا به همسر دومی متوفی مستمری تعلق میگیرد؟
سهم همسر بیمهشده متوفی 50درصد مستمری استحقاقی بیمهشده است. اگر متوفی دارای چند همسر دائم باشد، طبق تبصره بند «یک» ماده (48) قانون حمایت از خانواده این سهم 50درصد بهصورت مساوی بین همسران متوفی تقسیم میشود. همچنین سهم هر فرزند واجد شرایط 25درصد است.
توضیحاتی درخصوص بیمه زنان خانهدار در نشریه ملاحظه کردهام. من که 17 سال سن دارم آیا میتوانم با نرخ 12درصد بیمه زنان خانهدار شوم؟
بیمه زنان خانهدار در قالب بیمه صاحبان حِرف و مشاغل آزاد است. طبق آییننامه بیمه مشاغل آزاد پذیرش درخواست متقاضیانی که در تاریخ ثبت تقاضا کمتر از 18 سال سن داشته باشند مجاز نیست، اما در صورتی که گواهی رشد فرد کمتر از 18 سال توسط مراجع قضایی صادر شود قبول درخواست متقاضی برای بیمه زنان خانهدار با رعایت سایر شرایط بلامانع خواهد بود.
با نرخ 12درصد قرارداد بیمه صاحبان حِرف و مشاغل آزاد منعقد کرده و چندماه نیز حقبیمه پرداخت کردهام. آیا میتوانم بدون اینکه وقفهای در پرداخت حقبیمه و سابقهام ایجاد شود، نرخ حقبیمه را از 12درصد به 18درصد تغییر دهم؟
بله، در مواردی که بعد از انعقاد قرارداد بیمه صاحبان حِرف و مشاغل آزاد، بیمهشده خواهان تغییر نرخ حقبیمه شود، شعبه تأمیناجتماعی با اخذ درخواست جدید، ضمن مختومه کردن قرارداد قبلی، قرارداد جدید را با نرخ و شرایط و تعهدات جدید و در ادامه قرارداد قبلی صادر میکند. البته با توجه به اینکه براساس نرخ 12درصد قبلی معاینات پزشکی انجام ندادهاید، اما درصورت انتخاب مجدد نرخ 18درصد چنانچه طبق شرایط مربوطه، نیاز به انجام معاینات پزشکی داشته باشید لازم است قبل از عقد قرارداد با هزینه شخصی خود از نظر ازکارافتادگی کلی مورد معاینات پزشکی قرار گیرید.
خیر، طبق دستورالعملهای قبلی، کماکان یک سال مرخصی زایمان صرفاً به سه قلو و بیشتر تعلق میگیرد.
از اول سال جاری بازنشسته شدهام. میزان عیدی امسال ما چقدر است؟
برای هر پرونده فعال مستمریبگیر بازنشسته و ازکارافتاده کلی و مستمری بازماندگان، مبلغ 25 میلیون ریال بابت عیدی پرداخت میشود. در راستای حمایت از خانواده علاوه بر عیدی مذکور برای هر پرونده فعال مستمری اعم از بازنشسته و ازکارافتاده کلی و بازماندگان (مجموع سهام) که همراه با مستمری ماهانه کمکهزینه عائلهمندی و حق اولاد دریافت میکنند، مبلغ ثابت هفت میلیون ریال به عنوان عیدی عائلهمندی و به ازای هر فرزند تحت تکفل مبلغ ثابت سه میلیون ریال به عنوان عیدی حق اولاد قابل پرداخت است.
در اولین زایمانم، فرزندم مرده به دنیا آمده است. آیا من نیز میتوانم از مرخصی بارداری زنان بیمهشده تأمیناجتماعی استفاده کنم؟
اگر فرزند بیمهشده بعد از هفته بیستودوم بارداری فوت کند، بعد از تأیید موضوع در شورای پزشکی سازمان تأمیناجتماعی و طبق ماده (67) قانون تأمیناجتماعی صرفاً مدت 12 هفته (84 روز) مرخصی زایمان تعلق میگیرد. لازم به یادآوری است که مرخصی زایمان اعم از 9 ماه و یا 84 روز جزو سوابق پرداخت حقبیمه منظور میشود.
متأهل هستم و از سازمان تأمیناجتماعی مستمری ازکارافتادگی کلی دریافت میکنم. قبلاً دو فرزند داشتم و اول امسال صاحب فرزند سهقلو شدهام. در اخبار شنیدم که به مستمریبگیر تأمیناجتماعی علاوه بر 25 میلیون ریال عیدی مبلغ سه میلیون ریال نیز حق اولاد تعلق میگیرد. آیا این عیدی حق اولاد تا سقف سه فرزند است؟
خیر، سازمان تأمیناجتماعی طی بخشنامهای در اردیبهشتماه سال جاری اعلام کرده در اجرای ماده (73) قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، محدودیت مربوط به پرداخت حق اولاد حداکثر تا سه فرزند حذف شده است. لذا طبق دستورالعمل جدید مربوط به پرداخت عیدی به مستمریبگیران، به تعداد هر فرزند مبلغ سه میلیون ریال حق اولاد تعلق میگیرد. به عبارت دیگر اگر متأهل و دارای همسر هستید، میزان عیدی امسال شما عبارت است از مبلغ 25 میلیون ریال بهعلاوه 7 میلیون ریال عیدی حق عائلهمندی و مبلغ 15 میلیون ریال بابت عیدی حق اولاد پنج فرزند، که جمع میزان عیدی شما مبلغ 47 میلیون ریال خواهد بود.
راننده تاکسی با 35 سال سن و بیمهپرداز تأمیناجتماعی هستم و تصمیم به ازدواج گرفتهام. به تازگی شنیدهام که طبق ماده (3) قانون تأمیناجتماعی، به بیمهشدگان اجباری تحتپوشش سازمان تأمیناجتماعی در صورت احراز سایر شرایط کمکهزینه بلاعوض ازدواج تعلق میگیرد. سؤالم این است که چرا رانندگانی که تحتپوشش سازمان تأمیناجتماعی هستند نمیتوانند از این کمکهزینه ازدواج استفاده کنند؟
در سنوات گذشته فقط بیمهشدگان اجباری مشمول دریافت کمکهزینه ازدواج بودند، اما بعداً براساس چند بخشنامه صادره، غیر از بیمهشدگان اجباری، بیمهشدگان توافقی و رانندگان درونشهری و برونشهری مشمول قانون جدید بیمههای اجتماعی رانندگان مصوب مجلس شورای اسلامی نیز در صورتی که اولین ازدواج آنها باشد و ظرف پنج سال از تاریخ عقد 720 روز سابقه پرداخت حقبیمه داشته باشند مشمول دریافت این کمکهزینه خواهند بود.
در اثر حادثه ناشی از کار 50درصد ازکارافتاده شدهام و 10 ماه است از سازمان تأمیناجتماعی مستمری ازکارافتادگی جزئی میگیرم. آیا به مستمریبگیر ازکارافتاده جزئی نیز عیدی تعلق میگیرد؟
خیر، صرفاً مستمریبگیران بازنشسته و ازکارافتاده کلی و بازماندگان (مجموع سهام) میتوانند عیدی سالانه از سازمان تأمیناجتماعی دریافت کنند.
ازکارافتاده کلی تأمیناجتماعی هستم. از مستمری من بابت استفاده خود و افراد تحت تکفل از درمان سازمان، 2درصد حق درمان کسر میشود. آیا از عیدی پرداختی نیز حق درمان کسر خواهد شد؟
خیر، عیدی سالانه مشمول ماده (89) قانون تأمیناجتماعی و کسر حق درمان نیست.
بیمهشده اجباری شاغل در یک کارگاه تولیدی هستم. قرار است در آینده نزدیک وضع حمل کنم. در سنوات گذشته که مرخصی زایمان شش ماه بود یکی از همکارانم نصف آن را قبل از زایمان و نصف دیگر را بعد از زایمان استفاده کرده است. آیا من هم میتوانم نصف 9 ماه مرخصی بارداری را قبل از تاریخ زایمان استفاده کنم؟
خیر، بعد از اینکه مرخصی زایمان از 6 ماه به 9 ماه تبدیل شد سازمان تأمیناجتماعی اعلام کرد که بیمهشده زن میتواند طبق درخواست خودش و گواهی پزشک معالج حداکثر به میزان 2 ماه از 9 ماه مرخصی بارداری را به شرط اینکه متصل به تاریخ زایمان باشد قبل از زایمان استفاده کند.
من هشت سال سابقه پرداخت حقبیمه داشتم که باپرداخت یکجای حقبیمه دو سال دیگر، جمعاً با 10 سال سابقه و 60 سال سن بازنشسته شدهام. آیا امسال به امثال من عیدی تعلق میگیرد؟
بله، بیمهشدگانی که در اجرای قانون تعیین تکلیف تأمیناجتماعی 10 سال و یا کمتر سابقه حقبیمه دارند و بازنشسته شدهاند، به نسبت سنوات پرداخت از حقبیمه عیدی بهرهمند میشوند.
سه ماه دیگر تاریخ زایمانم است. به خاطر بیماری خاصی که دارم دکتر معالج اعلام کرده که باید مدتی قبل از تاریخ زایمان استراحت مطلق داشته باشم. آیا اگر با گواهی پزشک معالج مدتی از استراحت پزشکی استفاده کنم از مدت مرخصی زایمان کسر میشود؟
خیر، اگر بیمهشده زن در طول ایام بارداری به عوارضی مبتلا شود که سلامتی مادر و نوزاد را تهدید کند و طبق نظر پزشک معالج نیاز به استراحت پزشکی قبل از شروع استراحت زایمان داشته باشد، استراحت تجویزی توسط پزشک معالج بدون توجه به مدت آن، پس از تأیید شورای پزشکی سازمان تأمیناجتماعی مشمول استفاده از غرامت دستمزد ایام بارداری (مربوط به قبل از زایمان) بوده و از مدت 9 ماه مرخصی زایمان کسر نخواهد شد.
درتاریخ 15/1/1402 بازنشسته شدهام. آیا عیدی کامل به من تعلق میگیرد؟
درخصوص پروندههای مستمری برقرار شده در سال جدید و یا پروندههایی که به هر علت در سال جاری مجدداً فعال شدهاند مجموع مبالغ عیدی، شامل اصل عیدی و عیدی عائلهمندی و عیدی حق اولاد متناسب با ماههای پرداخت مستمری در سال جاری خواهد بود. اما در کسری ماه (مثل مستمری فروردینماه شما) بهصورت ماه کامل پرداخت میشود. لذا شما به جای یک سال کامل، متناسب با 11ماه عیدی خواهید گرفت.
با 35 سال سن در رشته هنرهای تجسمی اشتغال به کار دارم. از چه طریقی میتوانم جزو بیمهپردازان سازمان تأمیناجتماعی باشم؟
هنرمندان و نویسندگان از دو روش میتوانند بیمه تأمیناجتماعی شوند:
1- اگر حداکثر 50 سال سن دارند و فاقد کارفرما و رابطه مزدبگیری هستند، با معرفی صندوق اعتباری هنر میتوانند با یکی از نرخهای 14،12 و 18درصد در قالب بیمه صاحبان حِرف و مشاغل آزاد بیمه تأمیناجتماعی شوند.
2-با توجه به توافقنامهای که اخیراً بین سازمان تأمیناجتماعی و صندوق اعتباری هنر وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی صورت گرفته، متقاضیانی که از نظر سن همانند متقاضی بیمه مشاغل آزاد هستند میتوانند در زمره بیمه توافقی هنرمندان و نویسندگان و روزنامهنگاران قرار گیرند. با این تفاوت که نرخ حقبیمه توافقی برخلاف بیمه مشاغل آزاد 27درصد است. در هر دو روش بخشی از پرداخت حقبیمه به میزان 10درصد حداقل دستمزد سال مربوطه بهعهده صندوق اعتباری هنر است. البته در هر حالت اگر سن متقاضی بیش از 50 سال باشد لازم است معادل سن اضافی سابقه قبلی پرداخت حقبیمه داشته باشد. همچنین اگر در قالب بیمه صاحبان حِرف و مشاغل آزاد بیمه شوید در مراجعه به مراکز درمانی سازمان تأمیناجتماعی باید فرانشیز پرداخت کنید. درصورتی که جزو بیمه توافقی هنرمندان قرار گیرید، در مراجعات سرپایی و بستری در مراکز درمانی تأمیناجتماعی بهصورت رایگان درمان میشوید. ضمناً در بیمه مشاغل آزاد میزان انتخاب دستمزد با توجه به سن و سابقه قبلی پرداخت حقبیمه، بین حداقل دستمزد و حداکثر دستمزد مصوب شورایعالی کار است، اما در بیمه توافقی هنرمندان، دستمزد به انتخاب متقاضی بین 3/1 برابر حداقل دستمزد تا حداکثر دستمزد مصوب شورایعالی کار است.
شوهرم 10 روز پیش فوت کرده است. قبلاً بیمه اختیاری بوده، اما به علت عدم داشتن توان مالی دو سال حقبیمه را پرداخت نکرده است. شنیدهام اگر بیمهشده متوفی فاقد شرایط ماده (75) قانون تأمیناجتماعی باشد (یعنی در 10 سال آخر حیات خود حداقل یک سال سابقه پرداخت حقبیمه داشته، مشروط بر اینکه ظرف آخرین سال حیات خود حداقل حقبیمه 90 روز کار را پرداخت کرده باشد)، مستمری بازماندگان برقرار نمیشود. با بررسی که کردیم متوفی قبل از فوت، بهصورت کلی 21 سال سابقه پرداخت حقبیمه دارد. حال که او شرط سابقه 90 روز مذکور را ندارد آیا راه دیگری وجود دارد که من با دو فرزند زیر 10 سال بتوانیم از مستمری استفاده کنیم و اگر مستمری تعلق بگیرد میزان آن چقدر است؟
بله، اگر بیمهشده متوفی فاقد شرایط مندرج در ماده (75) قانون تأمیناجتماعی باشد، به استناد تبصره (2) اصلاحیه بند «3» ماده (80) قانون تأمیناجتماعی، چنانچه بیمهشده بهصورت کلی حداقل 20 سال سابقه قبلی پرداخت حقبیمه، قبل از تاریخ فوت را دارا باشد، بازماندگان واجد شرایط میتوانند از مستمری بازماندگان بهرهمند شوند. نحوه محاسبه میزان این قبیل مستمری عبارت است از متوسط دستمزد ماهانه بیمهشده متوفی ضربدر سنوات پرداخت حقبیمه تقسیم بر عدد 30، البته لازم به یادآوری است که چنانچه میزان مستمری استحقاقی طبق فرمول فوقالذکر از حداقل دستمزد کمتر باشد، در این حالت طبق ماده (111) قانون تأمیناجتماعی مبلغ مستمری متعلقه به حداقل دستمزد مصوب شورایعالی کار در سال فوت متوفی تعمیم داده میشود. همچنین نحوه محاسبه متوسط دستمزد ماهانه برای این قبیل مستمریبگیران طبق تبصره ماده (77) قانون تأمیناجتماعی برابر با مجموع حقوق و مزایای مشمول کسر حقبیمه ظرف آخرین دو سال پرداخت حقبیمه تقسیم بر عدد 24 است.
همسرم که بیمهشده تأمیناجتماعی بود فوت کرده است. متوفی غیر از من همسر دائم دیگری نیز دارد. من نیز یک پسر و دختر زیر 15 سال دارم. خواستم بدانم آیا به همسر دومی متوفی مستمری تعلق میگیرد؟
سهم همسر بیمهشده متوفی 50درصد مستمری استحقاقی بیمهشده است. اگر متوفی دارای چند همسر دائم باشد، طبق تبصره بند «یک» ماده (48) قانون حمایت از خانواده این سهم 50درصد بهصورت مساوی بین همسران متوفی تقسیم میشود. همچنین سهم هر فرزند واجد شرایط 25درصد است.
توضیحاتی درخصوص بیمه زنان خانهدار در نشریه ملاحظه کردهام. من که 17 سال سن دارم آیا میتوانم با نرخ 12درصد بیمه زنان خانهدار شوم؟
بیمه زنان خانهدار در قالب بیمه صاحبان حِرف و مشاغل آزاد است. طبق آییننامه بیمه مشاغل آزاد پذیرش درخواست متقاضیانی که در تاریخ ثبت تقاضا کمتر از 18 سال سن داشته باشند مجاز نیست، اما در صورتی که گواهی رشد فرد کمتر از 18 سال توسط مراجع قضایی صادر شود قبول درخواست متقاضی برای بیمه زنان خانهدار با رعایت سایر شرایط بلامانع خواهد بود.
با نرخ 12درصد قرارداد بیمه صاحبان حِرف و مشاغل آزاد منعقد کرده و چندماه نیز حقبیمه پرداخت کردهام. آیا میتوانم بدون اینکه وقفهای در پرداخت حقبیمه و سابقهام ایجاد شود، نرخ حقبیمه را از 12درصد به 18درصد تغییر دهم؟
بله، در مواردی که بعد از انعقاد قرارداد بیمه صاحبان حِرف و مشاغل آزاد، بیمهشده خواهان تغییر نرخ حقبیمه شود، شعبه تأمیناجتماعی با اخذ درخواست جدید، ضمن مختومه کردن قرارداد قبلی، قرارداد جدید را با نرخ و شرایط و تعهدات جدید و در ادامه قرارداد قبلی صادر میکند. البته با توجه به اینکه براساس نرخ 12درصد قبلی معاینات پزشکی انجام ندادهاید، اما درصورت انتخاب مجدد نرخ 18درصد چنانچه طبق شرایط مربوطه، نیاز به انجام معاینات پزشکی داشته باشید لازم است قبل از عقد قرارداد با هزینه شخصی خود از نظر ازکارافتادگی کلی مورد معاینات پزشکی قرار گیرید.