کارشناس «آتیهنو» به پرسشهای شرکای اجتماعی پاسخ میدهد
نحوه پرداخت کسری سوابق برای مشاغل پارهوقت
سازمان تأمیناجتماعی بهعنوان بزرگترین سازمان بیمهگر کشور با جامعه عظیمی از مخاطبان در ارتباط است که غالباً با قواعد و قوانین این سازمان بزرگ آشنایی کافی ندارند. «آتیهنو» تلاش دارد با بهرهگیری از تجربیات کارشناسان، شرکای اجتماعی را با ظرایف قانونی این حوزه آشنا کند. موضوعاتی که در این شماره به بررسی آنها میپردازیم عبارتاند از: تخصیص ردیف مشاغل سخت و زیانآور برای کارکنان رادیولوژی
میزان مستمری کارگران ساختمانی با 10 سال سابقه پرداخت حقبیمه
جبران هزینه کارفرما در زمان حادثه شغلی از سوی تأمیناجتماعی
میزان هزینه پرداختی از سوی تأمیناجتماعی برای پروتز دندان
احمد فاضلی کارشناس سازمان تأمیناجتماعی
مدت 18 سال در چند کارگاه رادیولوژی پزشکی هستهای بهصورت متوالی با ردیف شغلی پرتوکار گروه (الف) شاغل بودم و بیمهپرداز تأمیناجتماعی هستم. با توجه به اینکه این گروه از مشاغل در محیط کار با مواد پرتوزا مواجه هستند آیا میتوانند از قانون مشاغل سخت و زیانآور استفاده کنند؟
خیر، بیمهشدگان تأمیناجتماعی که در محیط کار و فعالیت خود با منبع مولد اشعه و مواد پرتوزا ارتباط دارند، بازنشستگی آنها تابع قانون حفاظت در برابر اشعه است. پرتوکاران گروه (الف) با گواهی سازمان انرژی اتمی ایران مبنی بر سابقه کار با اشعه به ازای هرسال خدمت یک سال افزایش خدمت (حداکثر 10 سال سنوات ارفاقی) و پرتوکاران گروه (ب) با گواهی سازمان انرژی اتمی ایران به ازای هرسال خدمت شش ماه افزایش خدمت (حداکثر پنجسال سنوات ارفاقی) که مجموع سابقه اصلی و ارفاقی حداکثر 30 سال باشد میتوانند بازنشسته شوند.
پدرم قبلاً سه سال سابقه بیمهپردازی اجباری داشت و در حال حاضر هفت سال است بیمهشده کارگران ساختمانی است و 60 سال سن دارد. چون دیگر توان کار کردن در این شغل را ندارد آیا میتواند جمعاً با 10 سال سابقه بازنشسته شود؟
بیمهشده کارگر ساختمانی علاوه بر اینکه با 60 سال سن و 20 سال سابقه پرداخت حقبیمه (با اعمال ماده 111 قانون تأمیناجتماعی) و یا 35 سال سابقه بدون شرط سنی میتواند بازنشسته شود، طبق قانون تعیین تکلیف سازمان تأمیناجتماعی درخصوص بیمهشدگانی که 10 سال و یا کمتر سابقه پرداخت حقبیمه دارند در صورتی که سن او 60 سال تمام باشد طبق قانون مذکور میتواند درخواست بازنشستگی کند. البته در این حالت میزان مستمری بازنشستگی متناسب با سوابق پرداخت حقبیمه است و مشمول ماده (111) قانون تأمیناجتماعی نخواهد بود.
مستمریبگیر بازنشسته تأمیناجتماعی هستم. اخیراً همسرم فوت کرده است. قبلاً شنیدهام که درصورت فوت بیمهشده اصلی، وراث متوفی میتوانند کمکهزینه کفنودفن دریافت کنند. آیا درصورت فوت همسر بیمهشده اصلی این کمکهزینه به شوهر او که بیمهشده اصلی است پرداخت میشود؟
بله، همانطور که خودتان اشاره کردید این کمکهزینه کفنودفن در سنوات گذشته صرفاً درصورت فوت بیمهشده اصلی و یا مستمریبگیر به وراث او پرداخت میشد، اما چندسالی است که سازمان تأمیناجتماعی طی بحشنامهای اعلام کرده اگر بیمهشده اصلی یا مستمریبگیر در قید حیات باشد و همسر او فوت کند، کمکهزینه کفنودفن همسر به بیمهشده اصلی و یا مستمریبگیر پرداخت میشود.
منشی مطب پزشکی هستم. به دلیل ماهیت شغلی به صورت پارهوقت یعنی 15 روز در هر ماه کار میکنم و حقبیمه ماهانه من به صورت 15 روزه پرداخت میشود؛ آیا میتوانم کسری حقبیمه تا یک ماه کامل را خودم پرداخت کنم؟
بله، شما و بیمهشدگان دیگری که به هر دلیل حقبیمه آنها کمتر از یک ماه کامل (31 روز و یا 30 و یا 29 روز) پرداخت میشود طبق بخشنامه (تکمیل سوابق حقبیمه به صورت کسری از ماه) میتوانید در قالب آییننامه بیمه اختیاری با پرداخت حقبیمه روزهای کسری از یک ماه کامل، سوابق پرداخت حقبیمه خود را تکمیل کنید. البته لازم به یادآوری است که کسری سوابق مربوط به ایام قبل از تقاضا مشمول این بخشنامه نبوده و صرفاً از تاریخ درخواست فعلی به بعد میتوانید از این بخشنامه استفاده کنید.
از جانبازان دفاع مقدس و بیمهشده تأمیناجتماعی هستم. اخیراً پزشک معالج یک هفته استراحت پزشکی سرپایی برای من تجویز کرده است. آیا غرامت دستمزد ایام بیماری جانبازان همانند بیمهشدگان عادی در ایام بیماری عادی و یا درمان سرپایی از روز چهارم قابل پرداخت است؟
خیر، استراحت پزشکی جانبازان در هر حال اعم از سرپایی و یا بستری پس از تأیید کمیسیون پزشکی بنیاد شهید و امور ایثارگران از روز اول استراحت پزشکی پرداخت خواهد شد.
سه روز قبل در محل کارگاهم برای یکی از بیمهشدگان حادثهای رخ داد. برای جلوگیری از تشدید وضع جسمانی او با اعزام بیمهشده حادثهدیده به مرکز درمانی، جهت درمان اولیه مبلغی هزینه کردهام. آیا این هزینهها را میتوانم از تأمیناجتماعی دریافت کنم؟ (البته گزارش حادثه نیز در موعد مقرر به شعبه تأمیناجتماعی اعلام شده است).
بله، طبق ماده (65) قانون تأمیناجتماعی در صورت وقوع حادثه ناشی از کار چنانچه کارفرما بابت اقدامات اولیه بیمهشده حادثهدیده متحمل هزینهای شود، میتواند با ارائه مدارک مربوطه هزینههای انجام شده را از سازمان تأمیناجتماعی دریافت کند.
به همراه برادرم یک سال و اندی است در کارگاه موزاییکسازی پدرم شاغل و بیمهشده تأمیناجتماعی هستیم. مدتی قبل بهعلت اختلاف با پدرم از محل کار اخراج شدم. در پی درخواست استفاده از مقرری بیمه بیکاری، شعبه تأمیناجتماعی اعلام کرده چون کارگاه موزاییکسازی ما خانوادگی است مشمول دریافت مقرری بیمه بیکاری نیستم. در حالی که پسرعموی من همراه با برادرش و دو کارگر دیگر در کارگاه تولیدی پدرش شاغل و بیمهپرداز بود و به علت اخراج از کارگاه پدرش تاکنون مقرری بیمه بیکاری دریافت میکند. سؤالم این است مگر محل کار او کارگاه خانوادگی نیست چرا او مشمول دریافت مقرری قرار گرفته اما من نمیتوانم از این مقرری استفاده کنم؟
طبق مقررات و دستورالعمل مربوطه براساس ماده (188) قانون کار اگر در کارگاههای خانوادگی که انجام کار صرفاً توسط صاحب کار و همسر و خویشاوندان نسبی درجه یک از طبقه اول (فرزند و پدر و مادر) انجام میشود افراد خانواده مشمول قانون کار نبوده و چنانچه مزدبگیر باشند و برای آنها حقبیمهای پرداخت شود مشمول سهدرصد حقبیمه بیکاری نخواهند بود لذا در صورت اخراج و قطع رابطه کار و وقوع بیکاری نمیتوانند از مقرری بیمه بیکاری استفاده کنند (مثل کارگاه خانوادگی شما) اما چنانجه در کارگاههای خانوادگی غیر از افراد خانواده شخص و یا اشخاص دیگری نیز شاغل باشند (مثل کارگاه خانوادگی عموی شما) در این حالت کلیه افراد شاغل در کارگاه اعم از خانواده و غیرخانواده مشمول کسر سهدرصد بیمه بیکاری بوده و در صورت اخراج و وقوع بیکاری هریک از شاغلان اعم از خانواده و افراد متفرقه، در صورت احراز سایر شرایط حق بهرهمندی از بیمه بیکاری را خواهند داشت.
چهار سال است به علت حادثه ناشی از کار با 45درصد از کارافتاده شده و مستمری ازکارافتادگی جزئی دریافت میکنم. نظر به اینکه مستمری دریافتی خیلی کم است، به ناچار مدت دو سال است در یک کارگاه اشتغال بهکار دارم اما بهعلت تعدیل نیرو قرار است اخراج شوم. آیا همراه با دریافت مستمری ازکارافتادگی جزئی میتوانم مقرری بیمه بیکاری نیز دریافت کنم؟
بله، پرداخت مقرری بیمه بیکاری توسط تأمیناجتماعی همراه با دریافت مستمری ازکارافتادگی جزئی بلامانع است.
حقبیمه ماهانه کارکنان شرکت تولیدی صنعتی دارای شخصیت حقوقی را بهطور مرتب به شعبه تأمیناجتماعی مربوطه پرداخت میکنیم. اگر شرکت قرارداد پیمانکاری با واگذارنده کار منعقد کند و عملیات پیمان توسط پرسنل و در کارگاه ثابت شرکت انجام گیرد، آیا باید طبق ماده (38) قانون تأمیناجتماعی برای قرارداد منعقده هم حقبیمه جداگانه پرداخت کنیم؟
پیمانکارانی که با فعالیتهای صنعتی، خدماتی، تولیدی و یا فنی مهندسی دارای کارگاه ثابت هستند و برای کارگاه ثابت پرونده مطالباتی در شعبه تأمیناجتماعی دارند، در رابطه با قراردادهای پیمانکاری آنها، اگر کارگاه ثابت فقط برای اجرای عملیات موضوع پیمان مربوطه تأسیس نشده بلکه دارای ماهیت دائمی است که در آن به صورت مستمر یک فعالیت اقتصادی با استفاده از نیروی انسانی صورت میگیرد و دارای مجوز فعالیت از مراجع ذی صلاح است، چنانچه این قبیل مقاطعهکاران قراردادی با واگذارنده کار منعقد کنند که فعالیت اصلی کارگاه ثابت مرتبط و منطبق با موضوع عملیات پیمان باشد، واگذارنده کار باید ابتدا نسخهای از قرارداد منعقده منظم به گواهی اجرای عملیات موضوع پیمان در کارگاه ثابت پیمانکار را به شعبه تأمیناجتماعی که دارای پرونده ثابت کارگاهی است ارائه کند. تأمیناجتماعی پس از تخصیص ردیف پیمان، ذیل شماره کارگاهی ثابت و تشکیل پروند مطالباتی مجزا، اگر مقاطعهکار شخص حقوقی (مثل شرکت شما) نسبت به ارسال لیست و پرداخت حقبیمه کارکنان ثابت خود اقدام کرده و در سال دوره اجرای قرارداد، پرونده مطالباتی کارگاه ثابت فاقد بدهی قطعی شده باشد، با اخذ تعهد کتبی از پیمانکار درخصوص بازرسی از دفاتر قانونی شرکت، بدون اعمال ضریب مفاصاحساب قرارداد صادر میکند. چنانچه بدهی قطعی شده داشته باشد اگر نسبت به پرداخت بدهی قطعی در سال دوره اجرای قرارداد اقدام کند با ارائه تعهد کتبی بازرسی از دفاتر قانونی بازهم مفاصاحساب توسط سازمان تأمیناجتماعی صادر میشود.
در کارگاهی از مناطق محروم کشور شاغل هستم وحقبیمهام بهطور مرتب توسط کارفرما پرداخت میشود. تصمیم دارم یک دست پروتز دندان کامل برای خودم انجام دهم. جهت پرداخت هزینه آن توسط سازمان تأمیناجتماعی لازم است پروتز دندان به تأیید دندانپزشک معتمد برسد. چون در منطقه ما دندانپزشک معتمد تأمیناجتماعی وجود ندارد، آیا سازمان تأمیناجتماعی بدون تأییدیه، هزینه مربوطه را پرداخت میکند و میزان پرداختی آن چقدر است؟
طبق بخشنامه صادره، در مناطق محروم کشور در صورت عدم دسترسی به دندانپزشک معتمد، تأیید پروتز دندان توسط بقیه پزشکان معتمد سازمان تأمیناجتماعی نیز بلامانع است. براساس تعرفه جدید، میزان پرداختی برای یک دست دندان کامل30 میلیون ریال و جهت نیمدست دندان (یک فک) 15 میلیون ریال است.
بیمهشده اختیاری هستم. شش سال پیش هزینه کنتاکت لنز از تأمیناجتماعی دریافت کردهام، مجدداً بهعلت بیماری قوز قرنیه چشم، چشمپزشک کنتاکت لنز برای من تجویز کرده است. آیا سازمان تأمیناجتماعی هزینه آن را مجدداً پرداخت میکند؟
کلیه بیمهشدگان اجباری و اختیاری و بیمههای توافقی و مقرریبگیران بیمه بیکاری و رانندگان و مستمریبگیران و افراد تحتتکفل قانونی آنها (بهغیر از بیمهشدگان صاحبان حِرف و مشاغل آزاد و بیمهشدگان شاغل در کارگاههای مشمول قرارداد پورسانتاژ و مستمریبگیرانی که از مستمری آنها طبق ماده (89) قانون به جای دودرصد درمان، حق سرانه درمان کسر میشود) مشمول دریافت کمکهزینه وسایل کمکپزشکی (پروتز و اروتز) هستند. کنتاکت لنز نیز یکی از این وسایل است که هر پنجسال یکبار پرداخت میشود و چنانچه بیمهشده (مثل شما) به قوز قرنیه چشم مبتلا باشد و یا مجموع عیب انکساری دو چشم از 10 نمره بالاتر بوده و یا اختلاف قدرت انکساری دو چشم بیش از چهار نمره است هزینه یک جفت کنتاکت لنز بعد از تأیید پزشک معتمد عمومی طبق تعرفه جدید به مبلغ 3 میلیون ریال پرداخت میشود. در صورت پرداخت هزینه کنتاکت لنز اگر عینک نیز تجویز شود، بهای پروتز عینک قابل پرداخت نخواهد بود.
شش سال است بیمهشده تأمیناجتماعی و راننده تاکسی هستم. در یک عمل جراحی که در بیمارستان خصوصی انجام دادهام یک قطعه پلاتین خریداری و در پایم کار گذاشته شده است. آیا سازمان تأمیناجتماعی هزینه آن را همانند سایر پروتزها پرداخت میکند؟
وسایل کمکپزشکی که در حین عمل جراحی در بدن بیمار کارگذاشته میشود و به آندوپروتز معروف هستند، چگونگی بررسی و پرداخت آن در چارچوب ضوابط مربوطه بهعهده اسناد پزشکی سازمان تأمیناجتماعی است. لذا شما باید همراه با مدارک مربوطه به دفتر اسناد پزشکی تأمیناجتماعی مراجعه کنید.
بهعلت فوت همسرم، مستمری بازماندگان دریافت میکنم. نظر به اینکه طبق مقررات، همسر مستمریبگیر مجاز است بدون قطع دریافت مستمری همسر اولی، ازدواج مجدد کند، مدت دو سال است مجدداً ازدواج کردهام اما همسر دوم نیز که بیمهشده تأمیناجتماعی بود فوت کرده؛ آیا میتوانم از مستمری بازماندگان همسر دوم نیز استفاده کنم؟
خیر، طبق مقررات، اگر همسر مستمریبگیر از طریق همسر دوم مشمول دریافت مستمری بازماندگان قرار گیرد طبق ماده (94) قانون تأمیناجتماعی از دو مستمری متعلقه هرکدام بیشتر باشد به همسر متوفی پرداخت میشود. به عبارتی فقط یک مستمری بازماندگان قابل پرداخت است.
پدرم 61 سال و مادرم 57 سال سن دارند جهت تحتتکفل قراردادن آنها به یکی از شعب تأمیناجتماعی درخواست بررسی کفالت دادهام. بازرس فنی شعبه موضوع را تأیید نکرده است. با توجه به اینکه پدرم فقط دارای یک واحد مسکونی است و جزئی از امکانات زندگی و درآمد خیلی اندکی صرفاً به اندازه تأمین غذای روزانه خود دارد و سایر حوائج اساسی آنها بهعهده من است آیا میتوانم به گزارش بازرس فنی شعبه اعتراض کنم؟
- بله، اگر گزارش بازرس فنی شعبه در مورد کفالت والدین مورد اعتراض بیمهشده قرارگیرد، بیمهشده اصلی میتواند با ارائه دلایل و مدارک و مستندات جدید درخواست بررسی مجدد کند.