بلیت نیمبهای حملونقل برون شهری برای معلولان
با کارت هوشمند سما آشنا شوید
تفاهمنامه چهارجانبه سازمان بهزيستي كشور، وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي، وزارت ميراث فرهنگي و گردشگري و بانك پارسيان در راستای اجرای تبصره (2) ماده (5) قانون حمايت از حقوق معلولان، پنجم دیماه سال 1402 منعقد شد. براساس این تفاهمنامه امكـان خريـد برخط بليت نيمبها از هواپيما و قطار از سـكوي (اپليكیشن تاپ) زيرمجموعه بانك پارسـيان برای معلولان شديد فراهم شده است. «آتیهنو» بهمنظور مروری بر لوازم و بایدهای اجرای این تبصره و ماده قانونی با محمداسماعیل شیخ قرایی، دبیر میز گردشگری دسترسپذیر وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و مدیرعامل انجمن معلولان پارس به گفتوگو نشسته که در ادامه میخوانید.
مهین داوری روزنامه نگار
ضرورتهای زیرساختی مورد نیاز سفرهایدریایی، هوایی و زمینی افراد دارای معلولیت شدید و خیلی شدید چه مواردی هستند؟
افراد دارای معلولیت شدید و خیلی شدید به هنگام سفر نیازمند همراهی یک فرد دیگر هستند. بنابراین مشکلات آنها نسبت به سایرین بیشتر و پرهزینهتر است. در گام اول باید دسترسی این افراد به وسایل حملونقل آسان شود. همچنین ایجاد وسایل حملونقل و سازهها با امکانات دسترسی برای معلولان و ساخت ایستگاهها و ترمینالهای مجهز به امکانات لازم برای آنها باید در نظر گرفته شود. تأمین تجهیزات ایمنی و راحتی در وسایل حملونقل ازجمله استفاده از فناوریهای ایمنی مانند کمربند ایمنی و صندلیهای راحت باید مورد توجه قرار گیرد.
در محل اقامتها و هتلها ضرورت وجود تسهیلات دیده میشود. در این راستا باید ساخت فضاهای عمومی با دسترسی راحت و ایجاد امکانات بهداشتی و تجهیزات ویژه برای افراد معلول در اتاقها تعبیه شود.
دسترسی افراد معلول به امکانات عمومی مهم است. در این زمینه میتوان مسیرها و فضاهای عمومی را با توجه به نیازهای افراد معلول ایجاد کرد. همچنین اجتناب از موانع معمولی مانند پلهها و سطوح شیبدار غیراستاندارد و ناهموار باید مورد توجه جدی قرار گیرد. آموزش و آگاهی جامعه در این زمینه بسیار اهمیت دارد. ترویج آگاهی در جامعه درخصوص نیازها و حقوق افراد دارای معلولیت و آموزش به کارکنان در مورد خدمات و امکانات مرتبط با آنها از فاکتورهای اصلی اطلاع رسانی بهشمار میآید.
شرایط انتقال و مراقبتهای پزشکی افراد معلول باید آسانسازی شود. در این مورد، فراهمسازی امکانات انتقال افراد معلول به وسایل حملونقل و ارائه خدمات مراقبتی و پزشکی مناسب در محلهای عمومی نیز باید مدنظر قرار گیرد.
همچنین تدوین و اجرای قوانین و مقرراتی برای حفظ حقوق افراد دارای معلولیت و ارائه تسهیلات و تخفیفات مالی به این قشر باید در برنامه کار باشد.
تسهیل در حملونقل افراد دارای معلولیت شدید و خیلی شدید به چه عوامل و زمینههایی بستگی دارد؟
این مهم نیازمند مدیریت یکسری عوامل و زمینههای کلان ازجمله توسعه زیرساختهای سیستم حملونقل، وسایل نقلیه، آموزش و آگاهی جامعه، قوانین و مقررات حمایتی و ایمنی است. ساختارها و تجهیزات معابر و ایستگاههای حملونقل عمومی باید بهگونهای باشد که دسترسی افراد معلول را تسهیل کند. اتوبوسها، قطارها و هواپیماها باید فضای کافی برای حرکت و تجهیزات در اختیار داشته باشند. از طرفی لازم است وبسایتها و سیستمهای اطلاعاتی دادههایی راجع به دسترسی و امکانات فراهم شده برای افراد معلول ارائه دهند. شیوه رفتار و ارائه خدمات مناسب به افراد معلول باید به کارکنان آموزش داده شود. تخصیص سهمیه ویژه در وسایل حملونقل، تعیین استانداردهای دسترسی، فراهم کردن وسایل ایمنی در وسایل حملونقل برای جلوگیری از حوادث و مشکلات ایمنی برای افراد معلول، نصب تجهیزات ایمنی خاص نظیر کمربند ایمنی و هشدارهای صوتی و بصری نیز از ضرورتهای این حوزه محسوب میشود.
نظر شما درخصوص تخصیص ۱۳۵هزار کارت هوشمند اعتباری با عنوان «سما» برای حملونقل افراد دارای معلولیت چیست؟
این طرح یک اقدام مهم و پیشگامانه است که میتواند به بهبود کیفیت زندگی افراد معلول و ارتقای شرایط حملونقل عمومی در کشور منجر شود. تصمیم استراتژیک و مهم فوق توسط وزارت میراث فرهنگی، سازمان بهزیستی، یک بانک عامل و وزارت تعاون گرفته شده و بهشدت نیازمند توضیح دقیق و شفاف و مدیریت در اجراست. این مهم نهتنها برای افراد دارای معلولیت، بلکه برای کل جامعه ارزش افزوده ایجاد میکند و نقش مثبتی در توسعه پایدار اجتماعی و اقتصادی دارد. تخصیص کارت هوشمند سما میتواند ضمن بهینهکردن و آسانسازی فرایند استفاده از وسایل حملو نقل، به افراد معلول کمک کند تا با کاهش هزینههای رفتوآمد خود، به راحتی به مقاصد موردنظر خود بروند. این اقدام نهتنها نشان از توجه به نیازهای افراد معلول دارد، بلکه حقوق و توانمندیهای آنان را ترویج میدهد و جامعه را به سوی شناخت و قبول بهتر این گروه هدایت میکند. افراد معلول با داشتن این کارت، بهترین انتخابها در وسیله حملونقل را با توجه به شرایط خود تجربه میکنند و برنامهریزی بهتری برای سفرهای خود خواهند داشت. این طرح میتواند محرکی اقتصادی در بخش حملونقل عمومی باشد و در ایجاد و توسعه اشتغال مؤثر واقع شود. دسترسپذیربودن زیرساختهای حملونقل برای افراد معلول، احصای عدالتگونه افراد نیازمند به کارت سما، ضرورت آموزش و آگاهی جامعه و کارکنان حملونقل بهمنظور اجتناب از مشکلات و سوءتفاهمها در استفاده از کارتها و حفظ کرامت فرد دارای معلولیت در صورت عدم مدیریت درست در اجرا میتواند چالشبرانگیز باشد. مدیریت این طرح باید انتقادپذیر باشد و با سازمانهای مردمنهاد متخصص در امر گردشگری مشورت کند.
پیشنهاد شما برای ارتقای سطح کیفی حملونقل افراد دارای معلولیت چیست؟
برای ارتقای سطح کیفی حملونقل افراد دارای معلولیت در ایران، ارائه پیشنهادات شاخص و کارآمد امری حیاتی است. ایجاد و توسعه زیرساختهای حملونقل عمومی با امکانات دسترسی برای افراد معلول، ساخت ایستگاهها، پلهها، و وسایل نقلیه دسترسیپذیر یکی دیگر از اولویتهاست. همچنین تجهیز وسایل حملونقل عمومی به فناوریها و امکانات دسترسی ازجمله نصب لیفت و افزایش فضاهای قابل استفاده در اتوبوسها و قطارها میتواند در کیفیسازی مؤثر باشد. اعطای تسهیلات مالی و تشویقی به شرکتهای حملونقل جهت تجهیز وسایلنقلیه به امکانات دسترسی، اجرای برنامههای آموزشی و آگاهیبخش جامعه، استفاده از فناوریهای نوین در حملونقل مانند اپلیکیشنها و سامانههای هوشمند، افزایش شفافیت در مدیریت حمل ونقل عمومی، تشکیل گروههای تخصصی با حضور تشکلها و افراد صاحبنظر و متخصص جهت بررسی و پیگیری مسائل مرتبط نیز کارگشا و مؤثر خواهد بود.