کارشناس «آتیهنو» به پرسشهای شرکای اجتماعی پاسخ میدهد
نحوه تجمیع سوابق همزمان ارسالی از سوی دو کارگاه مختلف
سازمان تأمیناجتماعی بهعنوان بزرگترین سازمان بیمهگر کشور با جامعه عظیمی از مخاطبان در ارتباط است که غالباً با قواعد و قوانین این سازمان بزرگ آشنایی کافی ندارند. «آتیهنو» تلاش دارد با بهرهگیری از تجربیات کارشناسان، شرکای اجتماعی را با ظرایف قانونی این حوزه آشنا کند. موضوعاتی که در این شماره به بررسی آنها میپردازیم عبارتاند از: حذف قانون جذب بیمهشده جدید در زمان بازنشستگی بیمهشده قبلی
نحوه زایل شدن توالی 20سال سابقه کار در مشاغل سخت و زیانآور
حداکثر زمان بهرهمندی از مقرری بیمه بیکاری
نحوه بهرهمندی از کمکهزینه کفنودفن برای بیمهشدگان تأمیناجتماعی
احمد فاضلی کارشناس سازمان تأمیناجتماعی
48ساله هستم و 28سال سابقه پرداخت حقبیمه دارم. بعد از رسیدن به سن 50سالگی و تکمیل 30سال سابقه میتوانم بارنشسته شوم. با توجه به اینکه یک سال است طی دو نوبت کاری در دو کارگاه و با دو کارفرما کار میکنم و حقبیمه من در هر دو کارگاه به حساب تأمیناجتماعی واریز میشود، تصمیم دارم تا زمان بازنشستگی به این کار ادامه دهم. خواستم درخصوص میزان مستمری بازنشستگی افرادی که در سالهای آخر اشتغال خود در دو یا چند کارگاه کار میکنند اطلاعاتی داشته باشم.
بدواً لازم است اطلاع داشته باشید بیمهشدگانی که در شیفتهای مختلف کاری در چند کارگاه اشتغال به کار دارند، جهت ارائه تعهدات قانونی صرفاً دستمزدهای دریافتی آنها با هم جمع میشود. اما جمع سوابق آنان فقط تا سقف 31روز در نیمه اول سال و 30روز درنیمه دوم سال (درسالهای غیرکبیسه اسفندماه 29 روز) محاسبه میشود. ضمناً با توجه به اینکه حداکثر دستمزد مشمول کسر حقبیمه معادل هفت برابر حداقل دستمزد مصوب شورایعالی کار است، لذا جمع دستمزدها نیز تا سقف حداکثر دستمزد درنظر گرفته میشود. برای محاسبه میزان مستمری بازنشستگی افرادی که طبق ماده (34) قانون تأمیناجتماعی در چند کارگاه شاغل هستند، ابتدا دستمزد هریک از کارگاهها در طول ایام مربوط به محاسبه میانگین دستمزد، بهصورت ماهبهماه با رعایت حداکثر دستمزد تجمیع شده و میانگین دستمزد مشمول کسر حقبیمه هرکارگاه بهصورت جداگانه محاسبه میشود. میانگینهای بهدست آمده هر کارگاه در میزان سابقه اشتغال در همان کارگاه ضرب شده و بر عدد 30 تقسیم میشود. مجموع اعداد بهدست آمده بهعنوان میزان مستمری استحقاقی بازنشستگی بیمهشده خواهد بود.
19 سال و 6 ماه است بهصورت متوالی در کارگاهی که مشمول مشاغل سخت و زیانآور است اشتغال به کار دارم. شش ماه دیگر با تکمیل سوابق میتوانم بازنشسته شوم. دو سال قبل اختلافی که با کارفرما داشتم منجر به طرح شکوائیه در اداره کار شد. در این رابطه مدت سه ماه بهصورت بلاتکلیف منتظر صدور رأی مرجع حل اختلاف اداره کار بودم تا اینکه با رأی این مرکز با دریافت سه ماه حقوق ایام بلاتکلیفی به کار قبلی اعاده شدم. آیا سه ماه ایام بلاتکلیفی که طی آن شاغل نبودم باعث زایل شدن توالی 20سال سابقه کار در مشاغل سخت و زیانآور میشود؟
خیر، ایام بلاتکلیفی بیمهشده که طبق آرای صادره از سوی مراجع حل اختلاف اداره کار و یا سایر مراجع قانونی منجر به صدور رأی بازگشت به کار شود، باعث زایل شدن 20سال متوالی در کارهای سخت و زیانآور نمیشود.
در شماره قبلی نشریه در مورد الحاق ماده (16) به آییننامه هیأتهای تشخیص مطالبات سازمان تأمیناجتماعی توضیحاتی داده شد. به این ترتیب که اگر کارفرما تا دو سال از تاریخ ابلاغ اجرائیه به استناد مصادیق مندرج در ماده (16)، مدارک مستندی درخصوص تضییع حقوق قانونی خود به سازمان تأمیناجتماعی ارائه کند، موضوع اعتراض کارفرما بعد از تأیید در کمیتههای مربوطه صرفاً برای یکبار قابل رسیدگی در هیأت تجدیدنظر خواهد بود. در این ارتباط برای شرکت ما طبق گزارش بازرسی کارگاهی برای سه نفر از پرسنل که در دوره اشتغال آزمایشی بودند از تاریخ 1/7/1400 لغایت 29/12/1400 همراه با جرائم مربوطه از طرف تأمیناجتماعی اعلام بدهی شده و شرکت نسبت به پرداخت بدهی اقدام کرده است. بعد از مدتی در گزارش حسابرسی که از دفاتر قانونی شرکت به عمل آمده، برای سه نفر فوقالذکر در بارزسی از دفاتر قانونی در دوره مذکور حقبیمه مطالبه شده است. پس از اعلام بدهی به علت عدم اعتراض، بدهی قطعی و نهایتاً منجر به صدور اجرائیه شده و برگ لازمالاجرا درتاریخ 1/11/1402 به شرکت ابلاغ شده است. آیا این دو بار محاسبه حقبیمه برای چند نفر بیمهشده از مصادیق ماده (16) تلقی میشود؟
بله، چنانچه حقبیمهای طبق بازرسی کارگاهی محاسبه و مطالبه شود و برای همان دوره بابت همان افراد مندرج در گزارش بازرسی کارگاهی در گزارش بازرسی از دفاتر قانونی نیز حقبیمه مطالبه شود، این مطالبه بهعنوان حقبیمه مضاعف و تکراری تلقی شده و یکی از مصادیق ماده (16) است. چنانچه این موضوع مورد تأیید کمیتههای مربوطه قرار گیرد قابل رسیدگی در هیأت تجدیدنظر خواهد بود. اگر طبق گزارش حسابرسی میزان دستمزد مندرج در اسناد حسابداری شرکت بیش از دستمزد مندرج در بازرسی کارگاهی باشد مطالبه حقبیمه مابهالتفاوت دستمزد، مضاعف و تکراری نخواهد بود.
با 59 سال سن، 25 سال و 6 ماه سابقه بیمهپردازی اجباری در یک شرکت تولیدی دارم. در سنوات گذشته بعضی کارگران شرکت که بیش از 25 سال سابقه پرداخت حقبیمه داشتند، طبق ماده (10) قانون نوسازی صنایع کشور به ازای هر نفر متقاضی بازنشستگی، اگر یک نفر کارگر جدید توسط شرکت جذب و مشغول به کار میشد، بدون شرط سنی بازنشسته میشدند، آیا این قانون کماکان قابل اجراست؟
خیر، ماده (10) قانون نوسازی صنایع کشور صرفاً در طول برنامههای پنجساله سوم تا پنجم جمهوری اسلامی ایران قابلیت اجرایی داشت. شما باید پس از رسیدن به سن 60سالگی تمام درخواست بازنشستگی کنید.
کارفرمای مغازه قصابی هستم و شش ماه است با نرخ 18درصد همراه با درمان، بیمه مشاغل آزاد شدهام. یک ماه قبل مدت یک هفته در بیمارستان البرز کرج که متعلق به سازمان تأمیناجتماعی است بستری بودم. دوستم که بیمهشده اختیاری است در بخش دیگر بیمارستان بستری بود، هزینه بستری او بهصورت رایگان بوده و بدون پرداخت وجهی ترخیص شد. اما من را بعد از دریافت مبلغی بهعنوان فرانشیز مرخص کردند. در حالی که هر دو بیمهشده تأمیناجتماعی هستیم و در بیمارستانی که متعلق به سازمان تأمیناجتماعی است بستری شده بودیم، علت این کار چیست؟
درمان همه بیمهشدگان اجباری، بیمهشدگان توافقی، رانندگان، کارگران ساختمانی، قالیبافان، مقرریبگیران بیمه بیکاری و بهعبارتی بیمهشدگانی که نرخ حقبیمه 27درصد دارند، همراه با تمام افراد تحتتکفل قانونی در مراکز درمانی ملکی و استیجاری سازمان تأمیناجتماعی بدون دریافت فرانشیز و بهصورت رایگان انجام میگیرد. اما درباره افرادی که در قالب بیمه صاحبان حِرف و مشاغل آزاد بیمهپرداز هستند، اگر قرارداد آنها همراه با درمان باشد، در مراکز درمانی متعلق به سازمان تأمیناجتماعی اعم از سرپایی و یا بستری مبلغی بهعنوان فرانشیز از بیمهشده اخذ میشود.
کارفرمای کارگاه مکانیکی هستم. پس از اعتراض به اعلام بدهی اولیه و شرکت در جلسه تشخیص مطالبات سازمان تأمیناجتماعی، رأی هیأت بدوی در تاریخ 3/11/1402 به من ابلاغ شده و ظرف 20روز حق اعتراض داشتم. آخرین روز مهلت قانونی اعتراض روز 22 بهمنماه و تعطیل رسمی بود و بهعلت عدم دسترسی به اینترنت برای اعتراض الکترونیکی موفق به اعتراض نشدم. با توجه به اینکه مهلت قانونی 20روزه سپری شده، اما روز پایان آن تعطیل رسمی بوده، آیا امکان اعتراض به رأی هیأت بدوی را دارم؟
قبلاً در نشریه اطلاعرسانی شده که بعضی از کارفرمایان به علت عدم آگاهی از مقررات متحمل ضرر و زیان میشوند. مجدداً اعلام میشود که طبق مواد (444) و (445) قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، اگر روز پایانی موعد اعتراض با روز جمعه و یا تعطیل رسمی مصادف شود، مهلت پایانی اعتراض روز بعد از تعطیلی خواهد بود. همچنین طبق یکی از مواد مذکور روز ابلاغ و روز اقدام برای اعتراض جزء مهلت تعیین شده در ابلاغ احکام مطالباتی نیست. با توجه به توضیحات ارائه شده اگر از این مقررات اطلاع داشتید میتوانستید بعد از تعطیلی رسمی حداکثر تا روز 24/11/1402 به رأی هیأت بدوی اعتراض کنید.
بیمهشده اختیاری هستم و با احتساب سابقه بیمه اجباری جمعاً هفت سال سابقه بیمهپردازی تأمیناجتماعی دارم. قبلاً 13 سال در نیروهای مسلح جمهوری اسلامی شاغل بودم و بعد از بازخریدی چون کسورات بازنشستگی را دریافت نکرده بودم، نسبت به انتقال سوابق ارتش به صندوق تأمیناجتماعی اقدام کرده و در حال پرداخت اقساط مابهالتفاوت سوابق انتقالی هستم. بعد از سپری شدن چند ماه سن من به 60سال تمام میرسد. آیا با دارا بودن 60سال سن و 20سال سابقه (13 سال سابقه انتقالی و هفت سال سابقه تأمیناجتماعی) میتوانم بازنشسته شوم؟
خیر، قبلاً درخصوص مراحل و نحوه انتقال سوابق از سایر صندوقهای بازنشستگی به صندوق تأمیناجتماعی راهنماییهای لازم در نشریه ارائه شده است. مجدداً به اطلاع بیمهشدگان میرساند که با لحاظ شرایط سن و سابقه (جمع سابقه تأمیناجتماعی و سابقه انتقالی) افرادی که تمایل به بازنشسته شدن دارند لازم است از جمع کل سوابق، حداقل 10سال آن مربوط به سابقه تأمیناجتماعی باشد. ضمناً مادامی که همه اقساط مابهالتفاوت سوابق انتقالی به حساب تأمیناجتماعی واریز نشده باشد، سابقه انتقالی در سیستم تأمیناجتماعی ذخیره نمیشود.
پدرم که بازنشسته تأمیناجتماعی بود اخیراً فوت کرده است. آیا از طریق خدمات غیرحضوری سازمان تأمیناجتماعی میتوانیم کمکهزینه کفنودفن متوفی را دریافت کنیم؟
57 مورد از خدمات سازمان تأمیناجتماعی بهصورت غیرحضوری انجام میگیرد که یکی از این خدمات دریافت خدمات غیرحضوری هزینه کفنودفن است. در این ارتباط سازمان تأمیناجتماعی ضمن برقراری ارتباط با سازمان ثبت احوال کشور در مورد استعلام فوت بیمهشده نسبت به ارائه خدمات غیرحضوری پرداخت کمکهزینه کفنودفن اقدام میکند. متقاضی دریافت این کمکهزینه میتواند بدون مراجعه به شعبه و یا کارگزاری سازمان تأمیناجتماعی صرفاً با اسکن مدارک مربوطه در سامانه خدمات غیرحضوری، نسبت به دریافت آن اقدام کند. البته این خدمت غیرحضوری نافی مراجعه حضوری متقاضی به شعب تأمیناجتماعی نخواهد بود.
من و همکارم که در یک شرکت خصوصی شاغل و بیمهشده تأمیناجتماعی هستیم، قرار است در آینده نزدیک با هم ازدواج کنیم. با توجه به اینکه سابقه بیمهپردازی من دو سال و سابقه او 22 ماه است، آیا در صورت ازدواج به هردو نفر کمکهزینه ازدواج بلاعوض تعلق میگیرد؟ ضمناً یکی از همکاران دیگر سؤالی داشت مبنی بر اینکه در ازدواج اولی خود به علت نداشتن شرایط لازم موفق به دریافت کمکهزینه ازدواج نشده است. چون ازدواج اولی او موفق نبوده، اگر تصمیم به ازدواج مجدد داشته باشد آیا در ازدواج دوم با احراز شرایط لازم میتواند از این کمکهزینه بهرهمند شود؟
طبق مقررات کمکهزینه ازدواج به هر دو زن و شوهر بیمهشده تعلق میگیرد. چون یکی از شرایط دریافت این کمکهزینه این است که بیمهشده ظرف پنج سال از تاریخ عقد رسمی720 روز سابقه پرداخت حقبیمه داشته باشد، شما با داشتن شرط مذکور استحقاق دریافت کمکهزینه ازدواج را دارید، اما همسرتان با 22 ماه سابقه نمیتواند از این کمکهزینه برخوردار شود. ضمناً کمکهزینه ازدواج صرفاً به ازدواج اولی تعلق میگیرد.
مدیرعامل یک شرکت تولیدی تازهتأسیس هستم. نوع فعالیت شرکت ایجاب میکند که بعضی از کارکنان هر ماه به مأموریت بروند. چون به مقررات سازمان تأمیناجتماعی آگاهی کامل ندارم خواستم کسب اطلاع داشته باشم آیا پرداخت حق مأموریت مشمول کسر حقبیمه است؟
اقلام پرداختی به بیمهشدگان تأمیناجتماعی که مشمول کسر حقبیمه نیست عبارتاند از: بازخرید ایام مرخصی، هزینه سفر و فوقالعاده مأموریت، کمکهزینه عائلهمندی و حق اولاد، عیدی پایان سال، پرداختهای نقدی و یا غیرنقدی مناسبتی، پاداش بهرهوری و افزایش تولید طبق ماده (47) قانون کار، کمکهزینه مسکن و خواربار در ایام بیماری بیمهشده، خسارات اخراج و مزایای پایان کار (حق سنوات).
پزشک معالجم اعلام کرده که چون بیماری من صعبالعلاج است، باید ازکارافتاده کلی شوم. در کمیسیون پزشکی نیز ازکارافتادگی من تأیید شده، اما شعبه تأمیناجتماعی اعلام میکند به علت کسری سابقه نمیتوانم از مستمری فوق استفاده کنم. علت چیست؟
اعلام شعبه وفق مقررات است. طبق ماده (75) قانون تأمیناجتماعی یکی از شرایط برقراری مستمری ازکارافتادگی کلی این است که بیمهشده باید ظرف 10 سال قبل از ابتلا به بیماری (مثل شما) حداقل یک سال سابقه پرداخت حقبیمه و همچنین ظرف یک سال قبل از ابتلا به بیماری حداقل 90 روز سابقه پرداخت حقبیمه داشته باشد که حتماً شما فاقد این دو شرط هستید.
16 سال است که در یک شرکت خدماتی اشتغال به کار دارم و بیمهشده تأمیناجتماعی هستم. بهعلت اختلاف با کارفرما از شرکت اخراج شده و جهت برقرای بیمه بیکاری به اداره کار شکایت کردهام. با توجه به اینکه 55سال سن دارم و متأهل هستم، طبق جدول دورههای پرداخت حقبیمه چند سال میتوانم از مقرری بیمه بیکاری استفاده کنم؟
بیمهشدهای که در زمان برقراری مقرری بیمه بیکاری 55سال و یا بیشتر سن داشته باشد، مادامی که مشغول به کار نشده بدون در نظر گرفتن جدول دورههای پرداخت حقبیمه، تا رسیدن به سن بازنشستگی 60سال پرداخت مقرری او ادامه خواهد داشت. بعد از رسیدن به سن مذکور مقرری بیمه بیکاری قطع شده و متعاقباً بدون درخواست بیمهشده حکم برقرای مستمری بازنشستگی او صادر میشود.