سیاستگذاری صنعت خودروی ایران در حال تغییر ریل است
تأمین زیرساختها، پیششرط بهرهگیری از خودروهای برقی
استفاده و توسعه استفاده از خودروهای برقی امروز به یک موضوع قابلتوجه در کشورهای مختلف تبدیل شده است. در ایران نیز چندوقتی میشود که از یک طرف بحث واردات خودروهای برقی و از طرف دیگر موضوع تولید آنها بسیار داغ شده، حتی خودروسازان در این رابطه اقدام به ساخت خودروهای نمونه کردهاند و آماده تولید تجاری نیز هستند.
اما نکته مهم در مورد توسعه خودروهای برقی در ایران، بحث زیرساختهای مرتبط با آن محسوب میشود. احداث ایستگاههای شارژ برقی مهمترین موضوعی است که در اینباره باید مورد توجه قرار گیرد. در حال حاضر چندین ایستگاه شارژ برقی در تهران و کلانشهرها ایجاد شده که این تعداد بسیار ناچیز است و دولت باید برنامهای مدون برای توسعه ایستگاه شارژ باتری خودروهای برقی بهکار گیرد.
رامین بیات روزنامه نگار
استفاده از خودروهای برقی در ایران، بهتازگی مورد توجه سیاستگذاران قرار گرفته و زیرساختهای توسعه این صنعت نیز در حال گسترش است. زیرساختهای خودروهای برقی باید به نحوی تعبیه شود که دسترسی آن برای همگان آسان باشد. در این رابطه باید به چند نکته اشاره کرد؛ در وهله اول، ساخت بیشتر ایستگاههای شارژ برقی در سراسر شهرها و بزرگراهها اهمیت بالایی دارد. این ایستگاهها باید بهاندازه کافی در دسترس باشند تا افراد بتوانند بدون مشکل خودروهای برقی خود را شارژ کنند. در وهله دوم ایجاد یک شبکه پایدار و قوی برای شارژ خودروهای برقی امری ضروری است. این شبکه باید توانایی تأمین نیازهای روزانه کاربران را داشته و از نظر فنی و امنیتی نیز قابل اطمینان باشد. در وهله سوم ارائه تسهیلات مالی مناسب برای خرید و استفاده از خودروهای برقی ازجمله زیرساختهای حیاتی است. این پشتیبانیها شامل تسهیلات اقساطی، تخفیفهای مالیاتی و یا حمایتهای دولتی میشود که به کاهش هزینههای مرتبط با خرید و نگهداری خودروهای برقی کمک میکنند. در وهله چهارم، افزایش ظرفیت و کارایی باتریهای خودروهای برقی از چالشهای مهم در این صنعت است. تحقیقات بر روی باتریهای با طول عمر بیشتر، زمان شارژ کمتر و هزینه کمتر برای تولید آنها میتواند این صنعت را توسعه دهد. دست آخر ایجاد سیاستهای حمایتی و تشویقی همچون تخفیفهای مالیاتی، تسهیلات بانکی، و حمایت مالی مستقیم از تولید و استفاده از خودروهای برقی، میتواند رشد این بازار را تسریع بخشد.
مزایای بهرهگیری از خودروهای برقی
توسعه خودروهای برقی در ایران به مزایای متعددی منجر میشود. خودروهای برقی آلودگی ناشی از سوختن و احتراق سوختهای فسیلی را ندارند. این به معنای کاهش آلودگی هوا و بهبود کیفیت هوای شهرها و مناطق است. کشور ما سرشار از منابع نفتی است، با این حال وابستگی کامل به سوختهای فسیلی برای خودروها وجود دارد. استفاده از خودروهای برقی میتواند وابستگی به نفت را کاهش داده و منابع انرژی در کشور را تنوع بخشد. معمولاً ازآنجاکه برق ارزانتر از بنزین یا دیزل است، استفاده از خودروهای برقی میتواند به کاهش هزینههای سوخت کمک کند، بهخصوص در شرایطی که قیمت بنزین و دیزل در حال افزایش است. خودروهای برقی صدای کمتری نسبت به خودروهای سوختی تولید میکنند، که منجر به کاهش آلودگی صوتی در شهرها و مناطق مسکونی میشود. همچنین توسعه صنعت خودروسازی برقی در داخل کشور میتواند کاهش وابستگی به واردات خودروهای سوختی و قطعههای مرتبط با آنها را در پی داشته باشد. توسعه صنعت خودروسازی برقی اشتغالزایی در صنعتهای مرتبط مانند تولید باتری، توسعه فناوری و شبکههای شارژ را افزایش میدهد. این مزایا نشاندهنده اهمیت توسعه استفاده از خودروهای برقی در ایران است که بهبود محیطزیست، کاهش وابستگی به منابع انرژی سوختی و افزایش رفاه اجتماعی از اثرات مثبت آن به حساب میآید.
دو پیشنیاز اصلی
امرالله امینی، کارشناس صنعت خودرو در گفتوگو با «آتیهنو» با اشاره به اینکه دو پیشنیاز اصلی برای تولید خودروهای برقی در ایران وجود دارد، گفت: «اولاً باید در کشور شبکه شارژ باتری خودروهای برقی بهصورت گسترده توسعه یابد، تا شاهد گسترش استفاده از این نوع خودروها در کشور باشیم. دوماً وجود قطعهسازانی که قطعات خودروهای الکترونیکی را تولید و یا وارد کنند از اهمیت بسزایی برخوردار است. با توجه به اینکه صنعت خودروسازی و قطعهسازی ایران با تحریمهای یکجانبه آمریکا روبهرو است، امکان واردات خودروهای بنزینی با مشکلاتی همراه است. حال اینکه واردات قطعات خودروهای برقی به چه شکلی انجام خواهد شد، خود محل سؤال است.»
امینی ادامه داد: «دستیابی به دانش و فناوری ساخت این قطعات با توجه به وضعیت تکنولوژیک صنعت خودرو در ایران، به نظر در کوتاهمدت میسر نخواهد بود. حال باید دید که سیاستگذاران در این رابطه چه تمهیداتی میاندیشند.»
این استاد دانشگاه با تأکید بر اینکه ساخت خودروهای برقی در ایران، به یک برنامهریزی جامع نیاز دارد، اضافه کرد: «اولین گام برای ساخت خودروهای برقی، تحلیل بازار است. برای این کار، باید نیازها و تقاضای بازار برای خودروهای برقی در ایران به دقت بررسی شود. این شامل بررسی سلایق مصرفکنندگان، نیازهای حملونقل عمومی شهری و بینشهری و تحلیل رقابت با خودروهای سوختی میشود. تحقیق و توسعه در زمینه فناوریهای مرتبط با خودروهای برقی مسئلهای بسیار مهم است. توسعه باتریهای پیشرفته، بهبود عملکرد موتورهای الکتریکی، بهینهسازی سیستمهای شارژ و افزایش کارایی خودروها در این زمره میگنجد. برای تولید و استفاده از خودروهای برقی، توسعه زیرساختهای مرتبط ازجمله تأمین انرژی، شبکه و ایستگاههای شارژ ضرورت دارد.»
امینی با اشاره به اینکه براساس نیاز بازار و فناوریهای موجود، باید خط تولید خودروهای برقی را ایجاد کرده و به بهرهبرداری برسانیم، گفت: «همچنین سیستم توزیع خودروهای برقی در سراسر کشور نیازمند توسعه است. برای موفقیت خودروهای برقی، باید برنامههای تبلیغاتی و ترویجی مناسب را اجرا کرد تا آگاهی عمومی در مورد مزایای خودروهای برقی افزایش یابد و افراد به استفاده از آنها ترغیب شوند.»
این استاد دانشگاه توضیح داد: «برای اجرای این برنامه، تأمین منابع مالی مناسب و پایدار از طریق سرمایهگذاریهای دولتی و خصوصی و تسهیلات بانکی ضروری است. در نهایت نیز این برنامهریزی باید به صورت هماهنگ و مستمر انجام شود و با همکاری بخشهای مختلف دولت، صنعت خودروسازی، دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی اجرا شود.»