printlogo


مروری بر دستاوردهای حوزه بیمه‌ای سازمان تأمین‌اجتماعی

با اجرای طرح بیمه فراگیر خانواده ایرانی در دولت سیزدهم از سال 1400 تا آذرماه سال جاری در مجموع بالغ بر تعداد 2 میلیون قرارداد جدید بیمه‌ای با ماهیت اختیاری منعقد شده است. علاوه بر گسترش چتر حمایتی تأمین‌اجتماعی، منابع مالی پایدار حاصل از افزایش این تعداد بیمه‌شده جدید، منابع سازمان و تقلیل بخشی از چالش ناترازی منابع و مصارف در این صندوق بازنشستگی را تقویت کرده است. در این مدت هفت گروه جدید از اقشار فاقد بیمه در قالب بیمه توافقی تحت‌پوشش تأمین‌اجتماعی قرار گرفتند. همچنین با برقراری بیمه 7709 نفر از قالیبافان و شاغلان صنایع‌دستی واجد شرایط، این گروه جایگزین افرادی شدند که به‌علل مختلف مانند اشتغال در سایر مشاغل از زمره بیمه‌شدگان قالیباف و شاغلان صنایع‌دستی بیرون رفته بودند.

مهدی شکوری، مدیرکل امور بیمه‌شدگان سازمان تأمین‌اجتماعی به‌مناسبت دهه مبارک فجر و چهل‌وپنجمین سالروز پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی، ضمن تبریک و گرامیداشت این ایام، توسعه پوشش بیمه‌های اجتماعی در میان اقشار مختلف مردم را از دستاوردهای نظام مقدس اسلامی در حوزه اجتماعی معرفی کرد و گفت: «در بیش از چهار دهه گذشته، با توجه به فعالیت‌ها و اقدامات گسترده در این حوزه، شاهد توسعه کمی‌و‌کیفی در پوشش بیمه‌ای و خدمات به بیمه‌شدگان بوده‌ایم. ضریب پوشش بیمه‌های اجتماعی در میان جمعیت کشور در اوایل پیروزی انقلاب اسلامی، بسیار پایین و حدود 20 تا 25درصد جمعیت بود که امروز به حدود 73درصد رسیده است. دولت مردمی سیزدهم موضوع افزایش پوشش بیمه‌ای در سازمان تأمین‌اجتماعی را با جدیت دنبال می‌کند. همچنین طی حدود دوسال‌ونیم اخیر در دوره مدیریت جدید سازمان تأمین‌اجتماعی، رشد و توسعه کمی‌وکیفی پوشش بیمه‌ای با هدف شناسایی افراد و گروه‌های فاقد بیمه و طراحی و تدوین برنامه‌ها و انواع قالب‌های بیمه‌ای جدید برای جذب این افراد، به‌عنوان یکی از برنامه‌های تحولی اصلی سازمان دنبال شده است.»
مدیرکل امور بیمه‌شدگان ادامه داد: «افزایش حجم تعهدات و ناترازی منابع و مصارف، در ابتدای فعالیت دولت سیزدهم به‌عنوان یکی از چالش‌های عمده در سازمان تأمین‌اجتماعی مطرح بود. با وجود پوشش بیمه‌ای بیش از 53 درصد جامعه و ارائه خدمات به بالغ بر 4 میلیون و 300 هزار نفر مستمری‌بگیر و 16 میلیون بیمه‌شده، برای ایفای تعهدات قانونی خود در برابر بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران عزیز در سال‌های اخیر، تلاش‌های فراوانی از سوی سازمان تأمین‌اجتماعی صورت گرفته است. یکی از این اقدامات مهم حفظ ضریب پشتیبانی در حد قابل‌قبول و خلق منابع جدید و پایدار بوده تا بتواند در مدیریت چالش ناترازی منابع و مصارف به سازمان کمک کند. این امر با توسعه پوشش بیمه‌ای امکان‌پذیراست. به این واسطه، گسترش چتر بیمه‌ای در همه ابعاد مورد توجه سازمان قرار گرفت. علاوه بر اینکه گسترش فعالیت‌های بازرسی در حوزه کارگاه‌های کشفی، جذب بیمه‌شدگان جدید در بخش بیمه اجباری را در پی داشت، با اجرای طرح بیمه فراگیر خانواده ایرانی نیز، شمول پوشش بیمه به اقشاری چون زنان خانه‌دار و دانشجویان تسهیل شد.»

طرح بیمه فراگیر خانواده ایرانی
شکوری همچنین گفت: «طراحی و اجرای طرح بیمه فراگیر خانواده ایرانی، در سال 1401 به‌صورت تقریبی حدود یک میلیون بیمه‌شده جدید در چهارچوب بیمه زنان خانه‌دار، دانشجویان و حِرَف و مشاغل آزاد به جمع افراد تحت‌پوشش تأمین‌اجتماعی اضافه کرد. امسال هدف‌گذاری جذب یک میلیون و 200 هزار نفر را داریم که تا پایان آذرماه جذب حدود 740 هزار نفر بیمه‌شده جدید محقق شده است. در مجموع از سال 1400 تا آذرماه سال جاری، در این طرح بالغ بر دو میلیون قرارداد جدید با پرداخت حق‌بیمه در قالب بیمه زنان خانه‌دار، دانشجویان و صاحبان حِرف و مشاغل آزاد منعقد شده است. افزایش قابل‌توجه تعداد بیمه‌شدگان جدید، کمک کرده چالش‌ ناترازی منابع و مصارف تا حد زیادی مدیریت شود.»

32 گروه مشمول بیمه‌های توافقی
او با اشاره به اینکه راهبرد افزایش بیمه‌شدگان و توسعه پوشش بیمه‌ای در آینده نیز با جدیت بیشتر و با هدف گسترش پوشش بیمه‌ای به همه افراد فاقد بیمه در دستور کار سازمان تأمین‌اجتماعی است، گفت: «در دوره مدیریت جدید سازمان تأمین‌اجتماعی بیمه ورزشکاران، مربیان ورزشی و فعالان عرصه ورزش و شاغلان میادین میوه و تره‌بار مورد توجه قرار گرفت. در مجموع در حال حاضر بیش از 32 گروه مشمول بیمه‌های توافقی هستند که توافق با هفت گروه از آنان در دو سال اخیر صورت گرفته است. اخیراً براساس تفاهم با صندوق اعتباری هنر این امکان فراهم شد که هنرمندان، روزنامه‌نگاران و نویسندگان در قالب بیمه توافقی به جمع بیمه‌پردازان تأمین‌اجتماعی بپیوندند. بیمه توافقی مذکور در واقع براساس جدول و سازوکاری تعیین‌شده که حق انتخاب دستمزد بالاتری را در اختیار هنرمندان مشمول قرار ‌دهد تا از مزایای بهتر و جامع‌تری بهره‌مند شوند.»

ارتقای کیفیت خدمات
او همچنین گفت: «در کنار رشد تعداد بیمه‌شدگان، ارتقای کیفیت ارائه خدمات به جامعه بیمه‌شدگان نیز همواره بااهمیت در نظر گرفته می‌شود. در زمینه ارائه حمایت‌های قانونی در حوزه بیمه بیکاری در نُه‌ماهه امسال جمعاً حدود 10هزار میلیاد تومان برای حدود 170هزار نفر مشمول پرداخت شده که معادل 1200میلیارد تومان پرداختی در این حوزه در هر ماه است. از سویی در سال‌ جاری افزایش 50درصدی تعرفه لوازم کمک‌پزشکی مانند سمعک، عینک، لنز، دندان مصنوعی و دیگر موارد انجام شد. در این حوزه از سال 1400 تا نُه‌ماهه امسال بالغ بر 1000میلیارد تومان کمک‌هزینه به بیمه‌شدگان پرداخت شده است. علاوه بر این در این مدت افراد مشمول بالغ بر 5300میلیارد تومان غرامت دستمزد ایام بیماری به بیمه‌شدگان مشمول و 1400میلیارد تومان کمک‌هزینه ازدواج به‌عنوان هدیه تأمین‌اجتماعی دریافت کرده‌اند. در حوزه کمک‌هزینه کفن‌و‌دفن نیز بیش از 650میلیارد تومان به خانواده بیمه‌شدگان متوفی پرداخت شده است.

دستاوردهای تعهدات بلند‌مدت
محمدرضا رخشانی‌مقدم، مدیرکل مستمری‌های سازمان تأمین‌اجتماعی نیز در تشریح عملکرد سازمان تأمین‌اجتماعی در حوزه تعهدات بلند‌مدت و دستاوردهای این حوزه در دولت سیزدهم گفت: «براساس آمارهای رسمی تا پایان آبان‌ماه سال جاری، تعداد پرونده‌های فعال مستمری‌بگیران سازمان تأمین‌اجتماعی بالغ بر 4 میلیون و 69‌هزار و 609 بوده که در حال حاضر جمع مبالغ پرداختی ماهانه به این افراد حدود 37‌هزار میلیارد تومان است.»
او افزود: «از تعداد کل پرونده مستمری‌بگیران فعلی سازمان تأمین‌اجتماعی، 2 میلیون و 770‌هزار و 97 پرونده مربوط به بازنشستگان، 146‌هزار و 868 پرونده ازکارافتادگی و یک میلیون و 152‌هزار و 644 پرونده بازماندگان هستند. مستمری‌بگیران مزبور به همراه افراد تحت‌تکفل آن‌ها که جمعیتی بالغ بر 8 میلیون و 160‌هزار و 51 نفر می‌شوند از خدمات درمانی نیز بهر‌ه‌مند هستند.»
رخشانی‌مقدم در شرح دستاوردهای سازمان تأمین‌اجتماعی در حوزه مستمری‌بگیران، به اجرای طرح متناسب‌سازی مستمری‌ها در این سازمان اشاره کرد و گفت: «سازمان تأمین‌اجتماعی در دو مرحله طرح متناسب‌سازی مستمری‌ها را با مشارکت و هم‌فکری کانون‌های بازنشستگان سراسر کشور و بر مبنای میزان بودجه‌ای که به این موضوع اختصاص داده شد، ضمن رعایت اصول محاسبات بیمه‌ای، براساس دو شاخص مدت پرداخت حق‌بیمه و میزان دستمزد مشمول کسر حق‌بیمه اجرا کرد.»

اجرای قانون حمایت از خانواده
او از حذف محدودیت پرداخت کمک‌هزینه اولاد حداکثر تا سه فرزند در اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت خبر داد و گفت: «تا پایان سال 1401 کمک‌هزینه اولاد صرفاً تا سقف سه فرزند قابل پرداخت به مستمری‌بگیران عزیز تأمین‌اجتماعی بود. در اجرای ماده (73) قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مصوب مجلس شورای اسلامی، محدودیت مربوط به پرداخت کمک‌هزینه اولاد حداکثر تا سه فرزند در دستورالعمل‌ها و دستورهای اداری مربوط به مزایای متعلقه به مستمری‌بگیران، از ابتدای امسال حذف شد.»
رخشانی‌مقدم همچنین اضافه کرد: «مبلغ کمک‌هزینه عائله‌مندی و اولاد مستمری‌بگیران تأمین‌اجتماعی واجد شرایط، وفق مصوبات هیأت محترم وزیران از سال 1400 تاکنون همانند بازنشستگان دستگاه‌های اجرایی و مطابق بند «4» ماده (68) قانون مدیریت خدمات کشوری پرداخت می‌شود. کمک‌هزینه عائله‌مندی قابل‌پرداخت به مستمری‌بگیران تأمین‌اجتماعی در سال 1401 مبلغ 4 میلیون و 73‌هزار و 895 ریال بود که با 125‌درصد رشد در سال جاری به 9 میلیون و 174‌هزار و 720 ریال افزایش یافت. مبلغ حق اولاد نیز در سال گذشته یک میلیون و 56‌هزار و 195ریال بود که با رشد 300‌درصدی، امسال به 4 میلیون و 225‌هزار و 200 ریال رسیده است.» 

بیمه تکمیلی بازنشستگان
مدیرکل مستمری‌های سازمان تأمین‌اجتماعی، مشارکت در پرداخت بخشی از هزینه بیمه تکمیلی بازنشستگان، اعزام بازنشستگان و مستمری‌بگیران به سفرهای سیاحتی و زیارتی و نیز پرداخت تسهیلات قرض‌الحسنه تا سقف 20 میلیون تومان را از اقدامات رفاهی سازمان تأمین اجتماعی برای بازنشستگان و مستمری‌بگیران معرفی کرد و چنین گفت: «با هدف تسهیل انجام امور مرتبط با بازنشستگان و مستمری‌بگیران، بسیاری از اقدامات و خدمات مرتبط به این عزیزان و فرایندهای مرتبط با آنان از طریق سامانه خدمات غیرحضوری سازمان تأمین‌اجتماعی به نشانی (es.tamin.ir) انجام می‌شود تا این بزرگواران نیازی به مراجعات حضوری به واحدهای اجرایی نداشته باشند. ازجمله این خدمات می‌توان به برقراری غیرحضوری مستمری بازنشستگی عادی اشاره کرد.»

بیمه کارگران ساختمانی پس از پیروزی انقلاب اسلامی 
بشیر عمرانی، مدیرکل نام‌نویسی و حساب‌های انفرادی سازمان تأمین‌اجتماعی نیز در تشریح دستاوردهای این اداره‌کل در دولت مردمی سیزدهم با اشاره به اینکه در حال حاضر، حدود 700هزار نفر از شاغلان مشاغل ساختمانی تحت‌پوشش تأمین‌اجتماعی قرار دارند و از خدمات این سازمان استفاده می‌کنند، گفت: «بیمه تأمین‌اجتماعی کارگران ساختمانی یکی از اقدامات ارزشمندی است که پس از پیروزی انقلاب اسلامی مورد توجه قرار گرفت. براساس قانون مصوب سال 1352 این گروه از کارگران، در برابر حوادث و سوانح ناشی از کار تحت‌پوشش حمایتی تأمین‌اجتماعی بودند. ازآنجاکه این حمایت تنها مربوط به حوادث و سوانح ناشی از کار بود و بازنشستگی کارگران ساختمانی و سایر حمایت‌های مربوطه در آن پیش‌بینی نشده بود، در سال 1386و به‌موجب قانون بیمه‌های اجتماعی کارگران ساختمانی مقرر شد کارگران شاغل در کارهای ساختمانی اعم از ایجاد یا توسعه ساختمان‌، تجدید بنا، تعمیرات اساسی و یا تخریب مربوط به ساختمان نزد سازمان تأمین‌اجتماعی بیمه شوند. تعهدات این بیمه برخلاف قانون قبلی که تنها منحصر به حوادث ناشی از کار بود؛ به حوادث و بیماری‌ها، غرامت دستمزد، ازکارافتادگی، بازنشستگی و فوت افزایش یافت.»
او با اعلام اینکه در کنار حدود 700هزار نفر از کارگران ساختمانی بهره‌مند از پوشش بیمه اجتماعی، تاکنون حدود 80هزار نفر از جامعه کارگران ساختمانی نیز به‌واسطه بیمه‌پردازی در قالب بازنشسته، ازکارافتاده و بازمانده و به‌عنوان مستمری‌بگیر تحت‌پوشش تأمین‌اجتماعی قرار گرفته‌اند، گفت: «با توجه به اینکه بخشی از منابع این بیمه از محل عوارض صدور پروانه ساختمان تأمین می‌شود، توسعه این بیمه به همه کارگران ساختمانی مستلزم تأمین منابع است. با این وجود سازمان تأمین‌اجتماعی، از طریق شناسایی و حذف افرادی که کارگر ساختمانی واقعی نیستند، امکان جایگزینی کارگران واقعی را فراهم کرده است.»
مدیرکل نام‌نویسی و حساب‌های انفرادی سازمان تأمین‌اجتماعی افزود: «به‌منظور تسهیل در ارائه خدمات به جامعه کارگران ساختمانی، در حال حاضر «سامانه متمرکز کارگران ساختمانی» راه‌اندازی و در 29 استان عملیاتی شده است. تا پایان سال‌ جاری تمام استان‌ها زیر پوشش این سامانه قرار می‌گیرند. این سامانه امکان مدیریت موضوعات مرتبط با کارگران ساختمانی و رصد اتفاقات این بخش را به وجود می‌آورد. سامانه مذکور از سال 1401 پس از اجرای آزمایشی در یک استان، فعالیت خود را آغاز کرده و داده‌های لازم برای فعالیت این سامانه، از سازمان‌ها و نهادهای مرتبط با کارگران ساختمانی مانند وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور در اختیار سازمان تأمین‌اجتماعی قرار می‌گیرد.»

بهبود فرایندها و اصلاح بخشنامه‌ها
عمرانی با اشاره به بهبود فرایندها، اصلاح بخشنامه‌ها و رویه‌ها و بهبود تعاملات و سیستم‌های نرم‌افزاری در حوزه نام‌نویسی سازمان تأمین‌اجتماعی در دوره جدید مدیریتی این سازمان گفت: «با حذف دفترچه‌های درمانی تأمین‌اجتماعی، «سامانه استحقاق درمان» برای اطلاع بیمه‌شدگان از وضعیت بهره‌مندی خود و افراد تحت‌تکفل از خدمات درمانی سازمان تأمین‌اجتماعی راه‌اندازی شد. به‌گونه‌ای که در حال حاضر روزانه بیش از 4میلیون استعلام موفق در حوزه نام‌نویسی پشتیبانی می‌شود. ضمناً در حوزه حساب‌های کاربری بیمه‌شدگان در سامانه خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی با افزایش بیش از دو و نیم میلیون نفر در سال جاری، تعداد کاربران این سامانه به بالغ بر 22میلیون و 802‌هزار نفر رسیده است.»
این مقام مسئول بررسی و رسیدگی به امور مربوط به سابقه پرداخت حق‌بیمه بیمه‌شدگان را یکی دیگر از مأموریت‌های مهم اداره‌کل نام‌نویسی و حساب‌های انفرادی سازمان تأمین‌اجتماعی اعلام کرد: «در سال‌ جاری تاکنون بیش از 594 هزار فقره اعتراض بیمه‌شدگان در این رابطه مورد رسیدگی قرار گرفته است.»
عمرانی با اشاره به اینکه در حال حاضر بیش از 800 هزار راننده درون و برون‌شهری با استفاده از پوشش بیمه‌ای تأمین‌اجتماعی، از خدمات این سازمان بهره‌مند هستند، گفت: «با وجود عدم تأمین کامل منابع مالی موضوع ماده (7) قانون هدفمندسازی یارانه‌ها، پوشش بیمه‌ای بیش از 90 هزار راننده جدید‌الورود، از محل جایگزینی به میزان صد‌درصد موارد قطع بیمه‌پردازی رانندگان غیرواقعی انجام شده است.»