بحث داغ شبکههای اجتماعی
مبارزه بافسادبه سبک شاهزاده ها!
صدرا محقق
رویدادهای توفانی ده روز اخیر در عربستانسعودی، محور بحثهای داغ و پردامنهای در شبکههای اجتماعی شده است. ماجرا از بازداشت یکباره دهها وزیر و شاهزاده و چهرههای شاخص و ثروتمند این کشور، به دستور محمد بن سلمان، ولیعهد جوان و همهکاره پادشاهی سعودی آغاز شد. علت بازداشتها مبارزه با فساد اعلام شد؛ موضوعی که البته کمتر کسی آن را جدی گرفت و بیش از هرچیز، به تسویهحسابی سیاسی و حذف مخالفان تعبیر شد. علاوه بر این، وقتی سعد حریری، نخستوزیر لبنان هم از بیروت به ریاض فراخوانده شد و سپس در رویدادی عجیب و حیرتانگیز و کمسابقه، در تلویزیون العربیه حاضر شد و با خواندن بیانیهای ضدایرانی از سمتش در لبنان استعفا داد، این اتفاقات وارد فاز جدیدی شد. کمی بعد، گمانهزنیهایی درباره سرنوشت مشابه سعد حریری با شاهزادههای دستگیر شده هم مطرح شد؛ ابتدا در شبکههای اجتماعی زمزمههایی شنیده شد و در ادامه، به روزنامههای بینالمللی مثل ایندیپندنت و واشنگتنپست و ... هم رسید و ماجرا تقریبا تایید شد.
در همین روزها، هر کدام از کاربران فارسیزبان شبکههای اجتماعی مختلف، از منظری این موضوع را تحلیل و بررسی کرده و از آن نوشتند. آنچه در ادامه میآید، بخشهایی از نوشتههای کاربران در اینباره است:
یکی از اولین نوشتهها در این زمینه که بازتاب و نقدهای زیادی هم داشت، واکنش محمود صادقی، نماینده مجلس بود. او در واکنش به خبری به این شرح: «بازداشت 10 شاهزاده و دهها نفر از وزیران پیشین عربستان در جریان اقدامات کمیته مبارزه با فساد»، اینطور نوشت: «آنقدر در مبارزه با #فساد #دانه_درشت_ها تعلل کردیم که اینک با شنیدن اقدامات کمیته مبارزه با فساد در #عربستان، غبطه میخوریم.» این واکنش او البته با نقدهای بسیاری همراه شد، منتقدان یادآور میشدند که این اقدامات، مبارزه با فساد نیست و بیشتر پروژه حذف مخالفان و یک اقدام سیاسی است.
در برخی خبرها، اقدامات ولیعهد عربستان را به انجام اصلاحات تعبیر میکردند؛ که این تحلیل نیز منتقدان زیادی داشت؛ از جمله کاربری به نام سیدسجاد، که در اینباره نوشت: «شاه ایران هم با شنیدن زمزمه انقلاب، شروع به اصلاحات ظاهری کرد، مطبوعات را از حمله به اسلام منع کرد، به مراجع نزدیک شد، ژست مبارزه با فساد گرفت و حتی ساواک را منحل کرد! ولی دیگر دیر شده بود! درست مثل این روزهای #عربستان_سعودی.»
کاربری با نام کیوان هم لینک گزارشی از نیویورکتایمز را منتشر کرد، با این توضیح: «نیویورکتایمز، در یک گزارش مفصل نوشته که کمپین عربستان برای مبارزه با فساد، یک نمایش سیاسی توخالی است. سیستم قضایی، مستقل نیست. شفافیت، مطلقا وجود ندارد (مثالی که زده، قایق تفریحی نیممیلیاردی محمد بن سلمان است. از کجا آورده؟) همه فرزندان پادشاه، قراردادهای میلیاردی با دولت دارند.»
احسان سلطانی، از دیگر کاربران توییتر هم در رابطه با در حصرکردن سعد حریری، در توییتی نوشت: «شبانهروز در گوش همهمان میخوانند که ایران در امور داخلی کشورهای منطقه دخالت میکند. مدام در سخنرانیهایشان تکرار میکنند و دربارهاش مقاله مینویسند. عربستان رسما نخستوزیر لبنان و رئیسجمهور یمن را به گروگان گرفته؛ اگر ایران چنین کاری میکرد، واکنش جامعه جهانی چه بود؟»
رسول مجیدی هم در اینباره نوشت: «اگر گروگانگرفتن حریری توسط عربستان حقیقت داشته باشه -که ظاهرا داره- باید گفت تا حالا این مورد حتی به فکر نویسندههای هالیوودم نرسیده بود.»
پیمان هم موضوع را از این زاویه تحلیل کرد: «غربپرستان نگاه کنند. نخستوزیر یک کشور رو چندروزه عربستان حصر کرده و صدای هیچکس درنمیاد. دنیا، دنیای زور و قانونش، قانون جنگله! حقوقبشر و احترام به قوانین بینالملل، برای فریب من و شماست، وقتی به سودشون باشه.»
روحالله نخعی هم در توییت مشابهی اینطور نوشت: «عربستان رسما یکی رو گروگان گرفته و مجبورش کرده به استعفا از سمت قانونیش؛ اما باز بعضیا میگن ایران تو منطقه دخالت میکنه.» این بخشیش بهخاطر بیدانشی و برخورد هیجانیه، بخشیش نتیجه ناکارآمدی تریبونهای رسمی ایرانه که باعث میشه بعضیا فکر کنن هرچی اینا میگن حتما غلطه.»
محمدرضا طایفه هم در رابطه با خبرهایی مبنی بر اینکه موشک شلیکشده به فرودگاه ریاض ایرانی بود و واکنش کشورهای غربی به این موضوع، اینطور توییت کرد: «از زمان جنگ یمن، فروش سلاح انگلیس به عربستان ۵ برابر شده. خودشون بارها تایید کردند غیرنظامیان و کودکان کشته شدهن. حالا میگن برای موشک یمنیها که تو هوا زدنش باید تحقیق شه! نیممیلیون یمنی وبا گرفتهن، تحقیق نمیخواد؟»
سهند ایرانمهر هم با انتشار فهرستی از بخشی دیگر از بازداشتیهای اخیر عربستان در روزهای اخیر، بعد دیگری از موضوع را روایت کرد: «محمد بن سلمان، در راه تبدیلکردن عربستانسعودی به "عربستان سلمان" است. جنگی پنهانی نیز علیه منتقدان سعودی بهراه انداخته است. این فهرستی از منتقدانی است که بدونمحاکمه یا دسترسی به وکیل، بازداشت شدهاند اما تحولات دیگری چون بازداشت شاهزادگان، وضعیت این دسته را به حاشیه برده است.»
محمود، از کاربران فعال در حوزه موضوعات اقتصادی هم در توییتی ابعاد اقتصادی موضوع را دیده است: «کاری که عربستان با توقیف اموال ثروتمندان میکنه، دیوانهترین کار تو اقتصاد سیاسیه تا صدسال دیگه اعتماد برنمیگرده.»