پذیرش ماهانه بیش از 19 هزار بیمار در درمانگاه قائمیه یزد
یزد در مرکز ایران و نخستین شهر خشتخام جهان بهشمار میرود. عنوان نخستین شهر تاریخی ایران، در فهرست میراث جهانی یونسکو به این خطه اختصاص یافته است. درمانگاه تأمیناجتماعی شبانهروزی قائمیه یزد در یکی از محلات تاریخی این شهر واقع شده و بهدلیل بیش از 40 سال قدمت، اکنون نامی آشنا برای ساکنان منطقه است؛ به نحوی که استقبال از خدمات این درمانگاه ماهانه پذیرش بیش از 19 هزار بیمار را رقم میزند.
مهدی کاشفیزاده، رئیس درمانگاه شبانهروزی قائمیه یزد، پزشک عمومی و دارای 27 سال سابقه فعالیت است. او از سال 1376 تاکنون در این درمانگاه انجام وظیفه میکند و مدت... سال است که ریاست درمانگاه را برعهده دارد. عضویت در شورای شهر به مدت هشت سال و اکنون عضویت علیالبدل این شورا از دیگر مسئولیتهای حرفهای او محسوب میشود.
او خدمات این مرکز را با وجود محدودیت ارائه خدمات، بهخاطر واقع شدن در بافت تاریخی و عدم صدور مجوز گسترش بنا، با استقبال مردم مواجه میداند. آنگونه که میزان پذیرش بیماران بیش از ظرفیت کنونی درمانگاه بوده و حتی تعداد مراجعه به این مجموعه معادل مراکز درمانی سطح تهران ارزیابی میشود.
رئیس درمانگاه قائمیه یزد، با اشاره به شرایط جغرافیایی و تاریخچه ساخت آن افزود: «این درمانگاه براساس نام منطقه به درمانگاه فهادان معروف است. درمانگاه در شمال شهر یزد واقع شده، اما این منطقه از منظر اقتصادی جزو مناطق کمترتوسعهیافته به حساب میآید. زمین درمانگاه متعلق به هموطنان زرتشتی بود و دانشگاه علومپزشکی یزد، ساختمان درمانگاه را در سال 1360 در زمین مذکور احداث کرد. پس از چند سال، درمانگاه به اجاره سازمان تأمیناجتماعی درآمد و با توجه به افزایش استقبال از خدمات آن، تأمیناجتماعی زمین مذکور را از صاحبان زرتشتی خریداری کرد. درمانگاه در زمینی به مساحت حدود 2700مترمربع واقع شده و دارای یک طبقه بناست. خدمات آن شبانهروزی است و پزشکان و پرستاران پس از تحویل شیفت به همکاران خود، درمانگاه را ترک میکنند و در نتیجه درمانگاه 24 ساعته در دسترس مراجعهکنندهها قرار دارد.»
کاشفیزاده در ادامه توضیح داد: «ساختمان درمانگاه 40 سال پیش ساخته شده و اکنون نهتنها بنای آن فرسوده است، بلکه پاسخگوی تعداد مراجعهکنندهها هم نیست. هرچند با توجه به وسعت مساحت درمانگاه، زمین مناسب به متراژ 900 مترمربع وجود دارد که میتوان با ساخت بنای جدید، خدمات درمانی را توسعه داد. درمانگاه در میان بافت تاریخی یزد واقع شده و زمین مذکور نیز در مجاورت یک قلعه تاریخی قرار دارد. در نتیجه اجازه ساختوساز جدید از سوی دو نهاد وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی و پایگاه میراث فرهنگی یزد، داده نمیشود. درحال حاضر درمانگاه تنها دارای 9 اتاق است و با توجه به این محدودیت، امکان توسعه خدمات تخصصی که از سوی بسیاری از بیمهشدگان درخواست میشود، وجود ندارد و خدمات پاراکلینیک مانند سونوگرافی، آزمایشگاه، رادیولوژی و دندانپزشکی نیز ارائه نمیشود.»
او با اشاره به تمهیدات مدیران ارشد سازمان برای توسعه درمانگاه، گفت: «چند ماه پیش طی سفر مدیرعامل سازمان تأمیناجتماعی به استان یزد، مقرر شد زمین مناسبی در منطقه مجاور خیابان بهمنظور دسترسی فوری به خدمات اورژانسی خریداری شود، اما هنوز چنین زمینی پیدا نشده است. با وجود این محدودیت، استقبال از خدمات درمانگاه چشمگیر بوده و آمار مراجعه به این مرکز در مقایسه با سایر درمانگاههای موازی در سطح شهر، شگفتانگیز است. ماهانه بیش از 19هزار بیمار در درمانگاه پذیرش میشوند که از این میان، 17هزار مراجعه به پزشکان عمومی و 2400 مراجعه به متخصصان اختصاص دارد. این میزان پذیرش از نگاه مسئولان سازمان دور نمانده و چندتن از مدیران سازمان در دیدار با ما، آمار مراجعه به درمانگاه را معادل مراکز درمانی سطح استان تهران ارزیابی کردند.»
رئیس درمانگاه شبانهروزی قائمیه یزد، یکی از مهمترین چالشهای این مرکز را مربوط به عدم همخوانی پذیرش بیماران با توجه به محدودیت فضای فیزیکی درمانگاه دانست و افزود: «بهعنوان رئیس درمانگاه اگر از من سؤال شود که با توجه به شرایط کنونی درمانگاه چه تعداد بیمار را میتوان پذیرش کرد، میگویم گنجایش پذیرش بیماران در این درمانگاه ماهانه 9 تا 10هزار بیمار است، اما اکنون حدود 19هزار بیمار را پذیرش میکنیم. این خود نشاندهنده عمق و بار مضاعف خدماتی است که ارائه میدهیم. مسئله مهم این است که جذب نیروی انسانی در مراکز درمانی منطبق با نقشه و اتوکد فضای فیزیکی و متراژ محاسبه میشود. برای مثال گفته میشود که درمانگاه قائمیه براساس مساحت و وسعت درمانگاه نیازمند چه تعداد نیروی انسانی است، حال اینکه این ملاک محاسبه، با آنچه در واقعیت رخ میدهد، همخوانی ندارد و لازم است تا میزان ارائه خدمات و تعداد مراجعهکننده، ملاک عمل قرار گیرد و بهطور جدی در برنامهریزیهای سازمان لحاظ شود.
برنامهریزی دارویی با نسخه الکترونیک
دکتر محمدرضا انتظاری، مسئول فنی داروخانه درمانگاه شبانهروزی قائمیه یزد با دارا بودن 28 سال سابقه فعالیت، اینک در آستانه بازنشستگی قرار دارد و متعلق به نسلی است که به گفته خود تلاطم بسیاری را سپری کرده و تحمل مشکلات کنونی برایش سهلتر است. از اینرو نهتنها کمبود نیروی انسانی، بلکه کندی اینترنت و فرسودگی فضای فیزیکی داروخانه برای او چالش نیست. از طرفی امکانات موجود مانند نسخه الکترونیک را در انجام برنامهریزیهای دارویی مؤثر میداند.
این پزشک داروساز، الکترونیک شدن خدمات داروخانه را دارای مزایای بسیار دانست و گفت: «یکی از مهمترین مزایای نسخه الکترونیک، کاهش زمان انتظار بیمار برای دریافت دارو است. درحال حاضر مسئلهای بهنام «مدت انتظار» بیمار وجود ندارد و کار آنها ظرف مدت 5 تا 10 دقیقه راه میافتد. نسخه الکترونیک سبب ایجاد شفافیت در تجویز و تحویل دارو شده و مشخص میشود که بیمار از کجا، چه زمانی و چه اقلام دارویی را دریافت کرده است. این اطلاعات در واحد داروخانه کمک میکند تا برنامهریزی مناسبی برای تهیه داروهای مورد نیاز بیماران انجام شود.»
انتظاری درباره چالشهای احتمالی استفاده از خدمات الکترونیک، گفت: «نمیتوان نام آن را چالش گذاشت. واقعیت این است که ما مشکلی بابت خدمات الکترونیک نداریم؛ زیرا مزایای این خدمات بسیار بیشتر از اشکالات فنی مانند کندی اینترنت است.»
مسئول فنی داروخانه با اشاره به آمار مراجعه به واحد داروخانه ادامه داد: «روزانه حدود 800 نفر از خدمات دارویی بهرهمند میشوند که این میزان در فصول سرد سال روزانه به هزار نفر میرسد.»
انتظاری با اشاره به فعالیت چهار نیروی انسانی در واحد داروخانه، توضیح داد: «این تعداد نیروی انسانی با توجه به حجم بالای مراجعهکننده، هرچند ناکافی است، اما کارکنان این واحد بسیار مسئولیتپذیر بوده و نهایت همکاری را برای راهاندازی امور بیماران دارند. باید توجه داشت که بحث بازنشستگی کارکنان تأمیناجتماعی در سالهای اخیر، بسیاری از مراکز درمانی ملکی را با کمبود نیرو مواجه کرده است.»
او فضای فیزیکی واحد داروخانه را هم بهرغم فرسودگی بنای ساختمان مناسب دانست و در بیان نگرش مثبت خود نسبت به مسائل، گفت: «پس از سالها فعالیت، اکنون در آستانه بازنشستگی قرار دارم و متعلق به نسلی هستم که تلاطم بسیاری مانند جنگ تحمیلی را پشتسر گذاشته و مشکلات کنونی برای ما قابلتحمل است. امروزه با تغییر شرایط زندگی شاید تابآوری جوانان در مقابل این مشکلات کم باشد و نیروهای جوان سازمان بتوانند چالشها را مطرح کنند، اما از نظر ما درک و تحمل این مسائل آسان است. زمانی بود که برای رفتن به دانشگاه، در بوفه اتوبوس جای میگرفتیم و سختی راه را تحمل میکردیم. اکنون مکانی به نام بوفه وجود ندارد و امکانات فعلی خیلی راحتتر شده است. همیشه به دوستانم میگویم مشکلات را آسان بگیرید تا دچار رنج نشوید.»
او خدمات این مرکز را با وجود محدودیت ارائه خدمات، بهخاطر واقع شدن در بافت تاریخی و عدم صدور مجوز گسترش بنا، با استقبال مردم مواجه میداند. آنگونه که میزان پذیرش بیماران بیش از ظرفیت کنونی درمانگاه بوده و حتی تعداد مراجعه به این مجموعه معادل مراکز درمانی سطح تهران ارزیابی میشود.
رئیس درمانگاه قائمیه یزد، با اشاره به شرایط جغرافیایی و تاریخچه ساخت آن افزود: «این درمانگاه براساس نام منطقه به درمانگاه فهادان معروف است. درمانگاه در شمال شهر یزد واقع شده، اما این منطقه از منظر اقتصادی جزو مناطق کمترتوسعهیافته به حساب میآید. زمین درمانگاه متعلق به هموطنان زرتشتی بود و دانشگاه علومپزشکی یزد، ساختمان درمانگاه را در سال 1360 در زمین مذکور احداث کرد. پس از چند سال، درمانگاه به اجاره سازمان تأمیناجتماعی درآمد و با توجه به افزایش استقبال از خدمات آن، تأمیناجتماعی زمین مذکور را از صاحبان زرتشتی خریداری کرد. درمانگاه در زمینی به مساحت حدود 2700مترمربع واقع شده و دارای یک طبقه بناست. خدمات آن شبانهروزی است و پزشکان و پرستاران پس از تحویل شیفت به همکاران خود، درمانگاه را ترک میکنند و در نتیجه درمانگاه 24 ساعته در دسترس مراجعهکنندهها قرار دارد.»
کاشفیزاده در ادامه توضیح داد: «ساختمان درمانگاه 40 سال پیش ساخته شده و اکنون نهتنها بنای آن فرسوده است، بلکه پاسخگوی تعداد مراجعهکنندهها هم نیست. هرچند با توجه به وسعت مساحت درمانگاه، زمین مناسب به متراژ 900 مترمربع وجود دارد که میتوان با ساخت بنای جدید، خدمات درمانی را توسعه داد. درمانگاه در میان بافت تاریخی یزد واقع شده و زمین مذکور نیز در مجاورت یک قلعه تاریخی قرار دارد. در نتیجه اجازه ساختوساز جدید از سوی دو نهاد وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی و پایگاه میراث فرهنگی یزد، داده نمیشود. درحال حاضر درمانگاه تنها دارای 9 اتاق است و با توجه به این محدودیت، امکان توسعه خدمات تخصصی که از سوی بسیاری از بیمهشدگان درخواست میشود، وجود ندارد و خدمات پاراکلینیک مانند سونوگرافی، آزمایشگاه، رادیولوژی و دندانپزشکی نیز ارائه نمیشود.»
او با اشاره به تمهیدات مدیران ارشد سازمان برای توسعه درمانگاه، گفت: «چند ماه پیش طی سفر مدیرعامل سازمان تأمیناجتماعی به استان یزد، مقرر شد زمین مناسبی در منطقه مجاور خیابان بهمنظور دسترسی فوری به خدمات اورژانسی خریداری شود، اما هنوز چنین زمینی پیدا نشده است. با وجود این محدودیت، استقبال از خدمات درمانگاه چشمگیر بوده و آمار مراجعه به این مرکز در مقایسه با سایر درمانگاههای موازی در سطح شهر، شگفتانگیز است. ماهانه بیش از 19هزار بیمار در درمانگاه پذیرش میشوند که از این میان، 17هزار مراجعه به پزشکان عمومی و 2400 مراجعه به متخصصان اختصاص دارد. این میزان پذیرش از نگاه مسئولان سازمان دور نمانده و چندتن از مدیران سازمان در دیدار با ما، آمار مراجعه به درمانگاه را معادل مراکز درمانی سطح استان تهران ارزیابی کردند.»
رئیس درمانگاه شبانهروزی قائمیه یزد، یکی از مهمترین چالشهای این مرکز را مربوط به عدم همخوانی پذیرش بیماران با توجه به محدودیت فضای فیزیکی درمانگاه دانست و افزود: «بهعنوان رئیس درمانگاه اگر از من سؤال شود که با توجه به شرایط کنونی درمانگاه چه تعداد بیمار را میتوان پذیرش کرد، میگویم گنجایش پذیرش بیماران در این درمانگاه ماهانه 9 تا 10هزار بیمار است، اما اکنون حدود 19هزار بیمار را پذیرش میکنیم. این خود نشاندهنده عمق و بار مضاعف خدماتی است که ارائه میدهیم. مسئله مهم این است که جذب نیروی انسانی در مراکز درمانی منطبق با نقشه و اتوکد فضای فیزیکی و متراژ محاسبه میشود. برای مثال گفته میشود که درمانگاه قائمیه براساس مساحت و وسعت درمانگاه نیازمند چه تعداد نیروی انسانی است، حال اینکه این ملاک محاسبه، با آنچه در واقعیت رخ میدهد، همخوانی ندارد و لازم است تا میزان ارائه خدمات و تعداد مراجعهکننده، ملاک عمل قرار گیرد و بهطور جدی در برنامهریزیهای سازمان لحاظ شود.
برنامهریزی دارویی با نسخه الکترونیک
دکتر محمدرضا انتظاری، مسئول فنی داروخانه درمانگاه شبانهروزی قائمیه یزد با دارا بودن 28 سال سابقه فعالیت، اینک در آستانه بازنشستگی قرار دارد و متعلق به نسلی است که به گفته خود تلاطم بسیاری را سپری کرده و تحمل مشکلات کنونی برایش سهلتر است. از اینرو نهتنها کمبود نیروی انسانی، بلکه کندی اینترنت و فرسودگی فضای فیزیکی داروخانه برای او چالش نیست. از طرفی امکانات موجود مانند نسخه الکترونیک را در انجام برنامهریزیهای دارویی مؤثر میداند.
این پزشک داروساز، الکترونیک شدن خدمات داروخانه را دارای مزایای بسیار دانست و گفت: «یکی از مهمترین مزایای نسخه الکترونیک، کاهش زمان انتظار بیمار برای دریافت دارو است. درحال حاضر مسئلهای بهنام «مدت انتظار» بیمار وجود ندارد و کار آنها ظرف مدت 5 تا 10 دقیقه راه میافتد. نسخه الکترونیک سبب ایجاد شفافیت در تجویز و تحویل دارو شده و مشخص میشود که بیمار از کجا، چه زمانی و چه اقلام دارویی را دریافت کرده است. این اطلاعات در واحد داروخانه کمک میکند تا برنامهریزی مناسبی برای تهیه داروهای مورد نیاز بیماران انجام شود.»
انتظاری درباره چالشهای احتمالی استفاده از خدمات الکترونیک، گفت: «نمیتوان نام آن را چالش گذاشت. واقعیت این است که ما مشکلی بابت خدمات الکترونیک نداریم؛ زیرا مزایای این خدمات بسیار بیشتر از اشکالات فنی مانند کندی اینترنت است.»
مسئول فنی داروخانه با اشاره به آمار مراجعه به واحد داروخانه ادامه داد: «روزانه حدود 800 نفر از خدمات دارویی بهرهمند میشوند که این میزان در فصول سرد سال روزانه به هزار نفر میرسد.»
انتظاری با اشاره به فعالیت چهار نیروی انسانی در واحد داروخانه، توضیح داد: «این تعداد نیروی انسانی با توجه به حجم بالای مراجعهکننده، هرچند ناکافی است، اما کارکنان این واحد بسیار مسئولیتپذیر بوده و نهایت همکاری را برای راهاندازی امور بیماران دارند. باید توجه داشت که بحث بازنشستگی کارکنان تأمیناجتماعی در سالهای اخیر، بسیاری از مراکز درمانی ملکی را با کمبود نیرو مواجه کرده است.»
او فضای فیزیکی واحد داروخانه را هم بهرغم فرسودگی بنای ساختمان مناسب دانست و در بیان نگرش مثبت خود نسبت به مسائل، گفت: «پس از سالها فعالیت، اکنون در آستانه بازنشستگی قرار دارم و متعلق به نسلی هستم که تلاطم بسیاری مانند جنگ تحمیلی را پشتسر گذاشته و مشکلات کنونی برای ما قابلتحمل است. امروزه با تغییر شرایط زندگی شاید تابآوری جوانان در مقابل این مشکلات کم باشد و نیروهای جوان سازمان بتوانند چالشها را مطرح کنند، اما از نظر ما درک و تحمل این مسائل آسان است. زمانی بود که برای رفتن به دانشگاه، در بوفه اتوبوس جای میگرفتیم و سختی راه را تحمل میکردیم. اکنون مکانی به نام بوفه وجود ندارد و امکانات فعلی خیلی راحتتر شده است. همیشه به دوستانم میگویم مشکلات را آسان بگیرید تا دچار رنج نشوید.»