مشاور مالیاتی اتاق اصناف:
متخلفانی که فرار مالیاتی دارند باید مجازات شوند
یک فعال صنفی معتقد است که باید حسابهای بانکی شخصی مشکوک و اجارهای که با آنها فعالیتهای تجاری انجام میشود و تراکنشهای متعدد و بالایی دارند، رصد و شناسایی شوند و در زمره حسابهای تجاری قرار بگیرند، اما نباید از تولید و تولیدکنندگان غافل شد. محمدرضا جعفریان، مشاور مالیاتی اتاق اصناف ایران در اینباره با هفتهنامه «آتیهنو» به گفتوگو نشست که مشروح آن را در ادامه میخوانید.
نظر شما درباره تغییرات اعمال شده و مصوبات اخیر در مورد رویکرد مالیاتی دولت در سال آینده چیست و معافیتهای پیشبینی شده را چگونه میبینید؟
طبق معمول هر فعال اقتصادی که در کشور فعالیت میکند، اگر درآمدش از حد و اندازهای بالاتر باشد، باید مالیات بپردازد و این مقبول همه است. اما طبق آنچه در بودجه آمده هرکسی تا اردیبهشتماه سال ۱۴۰۳ اگر نسبت به سال قبل در حساب شخصی یا بنگاه اقتصادیاش درآمد بیشتری داشته باشد، باید مالیات بپردازد. میتوان گفت تمام مردم، در صورتی که برای آنها پولی واریز شود، مشمول مالیات هستند. اگر در سال ۱۴۰۲ حدود 50 میلیون تومان به حسابتان واریز شده که کمتر از سقف 120میلیون تومانی تعیین شده است، معاف هستید. اما اگر تا اردیبهشتماه سال آتی ۱۷۰میلیون تومان به حسابتان پول واریز شده باشد، باید مالیات بپردازید.
از سوی دیگر مصوب شده تا در سال آینده با وجود رکودی که در کشور داریم، مالیات ارزش افزوده یک درصد بیشتر شود. این در حالی است که در همه دنیا موقع وجود تورم و رکود، نرخ مالیات را کاهش میدهند نه افزایش. بنابراین این قانون دامنگیر همه اصناف در کشور خواهد شد و با توجه به همه موارد و مشکلات موجود اصناف در سال آینده دچار چالشهای جدی میشوند.
هدف از اجرای سیاست مالیاتی این است که کشور با بودجه نفتی صرف اداره نشود و بتوانند بخش بزرگی از هزینهها را با مالیات جبران کنند، به نظر شما آیا امکان آن وجود دارد؟
سؤالی که در این میان به وجود میآید این است که چرا برخی میگویند با مالیات میخواهیم مملکت را اداره کنیم؟ اینها فقط شعار است، چون نمیتوانیم. وقتی هزینه کشور حدود 5000 میلیارد تومان در سال است چگونه بیش از نیمی از درآمد یعنی 52درصد را از مالیات پیشبینی میکنیم؟ همچنین این سؤال مطرح میشود که اگر منابع مالیاتی را در بودجه اضافه میکنید از کجا و چگونه میخواهید این مالیات را بگیرید؟ اگر منابع فرار مالیاتی را در جامعه میشناسید که میتواند حذف شود چرا تا الان این پول را نگرفتید؟ موضوعی که بهطور قطع میتوان به آن اشاره کرد این است که با توجه به این وضعیت، اصناف در سال آینده دچار چالش خواهند شد و تمام بنگاههای اقتصادی کوچک و بزرگ با مشکل مواجه میشوند. در این میان تعدادی از واحدهای اقتصادی مجبورند کسبوکارشان را تعطیل کنند و کار دیگری انجام دهند.
البته در طول سالیان متمادی فرارهای مالیاتی زیادی در حوزههای مختلف داشتهایم. با توجه به این وضعیت آیا دولت میتواند نسبت به فرار مالیاتی اصنافی مانند پزشکان و سایر صنوف بیتفاوت باشد؟ و اینکه آیا رصدها و شناساییهای دولت بر حسابهای بانکی مشکوک به حساب اجارهای و تجاری نتیجه مثبتی در بر خواهد داشت؟
من نیز معتقدم که باید حسابهای بانکی کنترل شود، اما پیشنهادی که در سال 96 و 97 دادیم، این بود که در بخش باغبانی و کشاورزی و یا خانوار کشاورز، تا میزان مشخصی از درآمدشان معاف و مابقی آن مشمول مالیات شود. بهعنوان مثال یک کشاورز با درآمد 500میلیون تومان معاف از مالیات و درآمد بالاتر، مشمول مالیات شود. در واقع معافیت باید ساماندهی شود. البته شخصاً با هرگونه معافیت مالیاتی مخالف هستم. در وهله نخست بهتر است دولت از خود و زیرمجموعههای خود شروع کند. به نظر شما چه کسانی فرار مالیاتی میکنند؟ گردنکلفتها یا پدرخواندههای اقتصادی که جرأت رفتن نزد آنها را نداریم. دولت باید کسانی را که فرار مالیاتی دارند بازداشت کند. این افراد باید به اشد مجازات برسند.
اولین کاری که قوه قضاییه میتواند انجام دهد این است که فساد را از بین ببرد تا بخش خصوصی بتواند فعالیت کند، اگر دولت دست خود را از اقتصاد کوتاه کند. در شرایط کنونی نمیتوان فرار مالیاتی را در کشور کتمان کرد یا آن را نادیده گرفت، اما ارقامی که گفته میشود از واقعیت دور است. حداکثر 30 الی 40هزار میلیارد تومان، فرار مالیاتی در کشور وجود دارد. باید جلوی این ارقام را گرفت حتی اگر یک ریال باشد. کسی که در پایینشهر تهران دستفروشی میکند باید مشمول معافیت مالیاتی شود؛ چراکه مالیات بهمعنای بازتوزیع ثروت بین جامعه است. در دورانی 20هزار میلیارد تومان مالیات از مردم میگرفتیم، اما امروز 830هزار میلیارد تومان میگیریم و میگوییم 47درصد بودجه کشور هم نمیشود! چون هزینه دولت بالا رفته و فربهتر از گذشته شده است. لازم است کارتخوانهایی که بالای 400میلیون تومان فعالیت دارند شناسایی شده و از آنها سؤال پرسیده شود؛ این پول چیست و چه شغلی دارید که این پول به حساب شما میآید و مالیات هم پرداخت نمیکنید.
یعنی از نظر شما مالیاتستانی دولت از مردم باید حسابوکتابی دقیقتر داشته باشد؟
بله، باید اینگونه عمل کرد. اجرای سیاستهای اشتباه اقتصادی در طول سالیان و دولتهای گذشته، باعث به وجود آمدن نابهسامانیهای اقتصادی و ایجاد فاصله طبقاتی در کشور شده و یکشبه هزاران میلیارد تومان فرار مالیاتی از سوی برخی انجام میشود. رصد کردن حسابهای مشکوک که تراکنشهای میلیاردی دارند، از اهمیت بالایی برخوردار است و میتواند نظم بیشتری در مالیاتستانی و اجرای عدالت و ایجاد شفافیت به وجود بیاورد.
طبق معمول هر فعال اقتصادی که در کشور فعالیت میکند، اگر درآمدش از حد و اندازهای بالاتر باشد، باید مالیات بپردازد و این مقبول همه است. اما طبق آنچه در بودجه آمده هرکسی تا اردیبهشتماه سال ۱۴۰۳ اگر نسبت به سال قبل در حساب شخصی یا بنگاه اقتصادیاش درآمد بیشتری داشته باشد، باید مالیات بپردازد. میتوان گفت تمام مردم، در صورتی که برای آنها پولی واریز شود، مشمول مالیات هستند. اگر در سال ۱۴۰۲ حدود 50 میلیون تومان به حسابتان واریز شده که کمتر از سقف 120میلیون تومانی تعیین شده است، معاف هستید. اما اگر تا اردیبهشتماه سال آتی ۱۷۰میلیون تومان به حسابتان پول واریز شده باشد، باید مالیات بپردازید.
از سوی دیگر مصوب شده تا در سال آینده با وجود رکودی که در کشور داریم، مالیات ارزش افزوده یک درصد بیشتر شود. این در حالی است که در همه دنیا موقع وجود تورم و رکود، نرخ مالیات را کاهش میدهند نه افزایش. بنابراین این قانون دامنگیر همه اصناف در کشور خواهد شد و با توجه به همه موارد و مشکلات موجود اصناف در سال آینده دچار چالشهای جدی میشوند.
هدف از اجرای سیاست مالیاتی این است که کشور با بودجه نفتی صرف اداره نشود و بتوانند بخش بزرگی از هزینهها را با مالیات جبران کنند، به نظر شما آیا امکان آن وجود دارد؟
سؤالی که در این میان به وجود میآید این است که چرا برخی میگویند با مالیات میخواهیم مملکت را اداره کنیم؟ اینها فقط شعار است، چون نمیتوانیم. وقتی هزینه کشور حدود 5000 میلیارد تومان در سال است چگونه بیش از نیمی از درآمد یعنی 52درصد را از مالیات پیشبینی میکنیم؟ همچنین این سؤال مطرح میشود که اگر منابع مالیاتی را در بودجه اضافه میکنید از کجا و چگونه میخواهید این مالیات را بگیرید؟ اگر منابع فرار مالیاتی را در جامعه میشناسید که میتواند حذف شود چرا تا الان این پول را نگرفتید؟ موضوعی که بهطور قطع میتوان به آن اشاره کرد این است که با توجه به این وضعیت، اصناف در سال آینده دچار چالش خواهند شد و تمام بنگاههای اقتصادی کوچک و بزرگ با مشکل مواجه میشوند. در این میان تعدادی از واحدهای اقتصادی مجبورند کسبوکارشان را تعطیل کنند و کار دیگری انجام دهند.
البته در طول سالیان متمادی فرارهای مالیاتی زیادی در حوزههای مختلف داشتهایم. با توجه به این وضعیت آیا دولت میتواند نسبت به فرار مالیاتی اصنافی مانند پزشکان و سایر صنوف بیتفاوت باشد؟ و اینکه آیا رصدها و شناساییهای دولت بر حسابهای بانکی مشکوک به حساب اجارهای و تجاری نتیجه مثبتی در بر خواهد داشت؟
من نیز معتقدم که باید حسابهای بانکی کنترل شود، اما پیشنهادی که در سال 96 و 97 دادیم، این بود که در بخش باغبانی و کشاورزی و یا خانوار کشاورز، تا میزان مشخصی از درآمدشان معاف و مابقی آن مشمول مالیات شود. بهعنوان مثال یک کشاورز با درآمد 500میلیون تومان معاف از مالیات و درآمد بالاتر، مشمول مالیات شود. در واقع معافیت باید ساماندهی شود. البته شخصاً با هرگونه معافیت مالیاتی مخالف هستم. در وهله نخست بهتر است دولت از خود و زیرمجموعههای خود شروع کند. به نظر شما چه کسانی فرار مالیاتی میکنند؟ گردنکلفتها یا پدرخواندههای اقتصادی که جرأت رفتن نزد آنها را نداریم. دولت باید کسانی را که فرار مالیاتی دارند بازداشت کند. این افراد باید به اشد مجازات برسند.
اولین کاری که قوه قضاییه میتواند انجام دهد این است که فساد را از بین ببرد تا بخش خصوصی بتواند فعالیت کند، اگر دولت دست خود را از اقتصاد کوتاه کند. در شرایط کنونی نمیتوان فرار مالیاتی را در کشور کتمان کرد یا آن را نادیده گرفت، اما ارقامی که گفته میشود از واقعیت دور است. حداکثر 30 الی 40هزار میلیارد تومان، فرار مالیاتی در کشور وجود دارد. باید جلوی این ارقام را گرفت حتی اگر یک ریال باشد. کسی که در پایینشهر تهران دستفروشی میکند باید مشمول معافیت مالیاتی شود؛ چراکه مالیات بهمعنای بازتوزیع ثروت بین جامعه است. در دورانی 20هزار میلیارد تومان مالیات از مردم میگرفتیم، اما امروز 830هزار میلیارد تومان میگیریم و میگوییم 47درصد بودجه کشور هم نمیشود! چون هزینه دولت بالا رفته و فربهتر از گذشته شده است. لازم است کارتخوانهایی که بالای 400میلیون تومان فعالیت دارند شناسایی شده و از آنها سؤال پرسیده شود؛ این پول چیست و چه شغلی دارید که این پول به حساب شما میآید و مالیات هم پرداخت نمیکنید.
یعنی از نظر شما مالیاتستانی دولت از مردم باید حسابوکتابی دقیقتر داشته باشد؟
بله، باید اینگونه عمل کرد. اجرای سیاستهای اشتباه اقتصادی در طول سالیان و دولتهای گذشته، باعث به وجود آمدن نابهسامانیهای اقتصادی و ایجاد فاصله طبقاتی در کشور شده و یکشبه هزاران میلیارد تومان فرار مالیاتی از سوی برخی انجام میشود. رصد کردن حسابهای مشکوک که تراکنشهای میلیاردی دارند، از اهمیت بالایی برخوردار است و میتواند نظم بیشتری در مالیاتستانی و اجرای عدالت و ایجاد شفافیت به وجود بیاورد.