ضربه مغزی، با آسیبدیدگی در ناحیه سر چه تفاوتی دارد؟
وقتی سنگی به سری میخورد!
لیلی اسلامی
نه اینکه شدت ضربهای که بیهوا سرتان را نشانه گرفته مهم نباشد، اما به باور متخصصان، حتی ضربههای بهظاهر خفیف و قابل چشمپوشی که به سر وارد میشوند، میتوانند آسیبهای مغزی جدیای را به بار بیاورند. حوادثی که ممکن است در منزلتان پیش بیایند، رخدادهای ناگهانی در خیابان یا محل کار یا حتی آسیبدیدگیهای ورزشی، میتوانند به مغز شما آسیب بزنند. سر آسیبدیده، همیشه مشکل را با یک شکاف، خونریزی یا حتی کبودی و تورم نمایش نمیدهد و گاهی بدون نشانههای هراسآور ظاهری، ممکن است گرفتار یک آسیب مغزی جدی و مهلک شده باشید.
از کدام ضربهها نترسیم؟
آسیبهای خفیف سر، معمولا با جراحت یا کبودی قابلمشاهده هستند و احتمالا دامنه درگیرشدن بدنتان، تقریبا به همان ناحیه قابلمشاهده، محدود میشود. سردرد خفیف، کمی تهوع و سرگیجه خفیف، ممکن است با آسیبهای جزئی سر، سراغ شما بیایند و نگرانتان کنند و گاهی بعید نیست که دیدتان برای چنددقیقه، کمی تارتر از قبل شود. با وجود آزاردهنده و حتی نگرانکنندهبودن این نشانهها، معمولا آسیبهای خفیف سر، نیازی به درمان پزشکی ندارند و اگر هم به بخش اورژانس بیمارستانها مراجعه کنید، بعید است که خدمت خاصی به شما رسانده شود.
کسی مراقب او هست؟
اگر یکی از همکارانتان، در یک حادثه دچار آسیبدیدگی سر شد، چشم از او برندارید. فرد آسیبدیده تا 48 یا لااقل 24ساعت، مستعد نشاندادن علائم حاد و تهدیدکننده است و درصورتیکه یکی از آشنایان یا اعضای خانوادهاش، مسئولیت مراقبت از او را برعهده میگیرد، حتما اهمیت بررسی هوشیارانه علائمی را که در این یکروز سراغش میآیند، به این مراقب گوشزد کنید.
برای آسیبهای جزئی سر، معمولا نیازی به انجام سیتیاسکن نیست. درد، نگرانی یا مشکلات ظاهری، از عوارض این آسیبدیدگیهای آزاردهنده اما بیخطر هستند. اما وقتی پای آسیبهای عمیقتر سر به میان میآید، نباید هیچ نشانهای را نادیده گرفت یا انکار کرد. همین امروز با اطرافیانتان در مورد این نشانههای تهدیدکننده صحبت کنید و بگویید که اگر روزی بعد از واردشدن ضربه به سر، حتی اگر چندان هم دردناک نباشد، دچار این علائم شدید، فورا شما را به مراکز درمانی برسانند:
1. از هوشرفتن یا ناهوشیاری و حتی خوابآلودگی و گیجی بعد از بیدارشدن از خواب
2. بیرونآمدن مایع سیال و روشن از بینی یا گوش (این مایع ممکن است همان مایع مغزینخاعی باشد و خارجشدنش، احتمال ایجاد ضربه مغزی را تقویت کند.)
3. خونریزی از یک یا هر دو گوش
4. کبودی پشت یک یا هر دو گوش
5. هرگونه دشواری یا تغییر محسوس در صحبتکردن و البته دشوار درک آنچه دیگران میگویند.
6. دچار مشکلشدن در خواندن یا نوشتن
7. از دستدادن تعادل و دشواری در راهرفتن
8. ازدستدادن قدرت بدنی یا احساس ضعف و بیحسی در ناحیهای از بدن و همچنین ضعف عمومی ماندگار
9. تشنج، ازدستدادن حافظه یا ناتوانی در بهخاطرسپردن دادههای تازه
10. سردرد مداوم
11. استفراغ پس از آسیبدیدگی
12. نمایش رفتارهای غیرمعمول و تحریکپذیری و عصبانیت غیرطبیعی
اگر حالتان خیلی هم بد نبود، چه؟
هر یک از این عوامل، بهویژه ازدستدادن هوشیاری، میتوانند یک زنگ خطر مهم باشند و از تهدیدشدن جان فرد آسیبدیده خبر دهند. پس در صورت مشاهده هر یک از آنها، بدون اتلاف وقت، به 115 زنگ بزنید. اما درصورتیکه هیچ یک از علائم گفتهشده را مشاهده نکردید، به توصیههای زیر عمل کنید تا روند بهبود حالتان، سرعت گیرد:
1. اگر خودتان دچار آسیب شدهاید، از کسی بخواهید که تا 48ساعت پس از حادثه، با شما بماند و به او در مورد نشانههای تهدیدکننده احتمالی و لزوم جدیگرفتن آنها صحبت کنید.
2. به اندازه کافی استراحت کنید و خودتان را به حرکت واندارید. حتی اگر سردرد شما خطرساز و تهدیدکننده نباشد، این آسیبدیدگی جزئی، شما را به مراقبت بیشتر از خود وامیدارد.
3. در این شرایط، بههیچوجه دارویی را (بهویژه آرامبخش یا ضدتهوع) مصرف نکنید. چراکه ممکن است علائم تهدیدکنندهای که سراغتان میآیند، با مصرف داروها پنهان شوند.
4. تا چندروز ورزش نکنید و کارهایی را که به قدرت بدنی و تحمل فشار نیاز دارند، انجام ندهید.
5. تا چندروز رانندگی نکنید و بهویژه با دوچرخه یا موتورسیکلت، مسیری را طی نکنید. ممکن است ناتوانی شما در حفظ تعادل، دیرتر از آنچه که فکر میکردید، سراغتان بیاید.
6. اگر آسیبدیدگی بهظاهر جزئی شما، با وجود گذشتن دو هفته التیام پیدا نکرد و علائم اولیه از بین نرفت، حتما به پزشک مراجعه کنید.
منبع: تلگراف