نرخ باروری پایین و پیری جمعیت در آمریکای لاتین
آمریکای لاتین یکی از شدیدترین افتهای نرخ باروری در جهان را تجربه میکند. در سال ۲۰۱۶ نرخ باروری این منطقه به میزان ۲.۱ کمتر از نرخ جایگزینی برای حفظ یک جمعیت پایدار رسید. از طرف دیگر جوانان بهدلیل شرایط متزلزل بازار کار در حال مهاجرت دائم به بیرون از منطقه هستند. این امر جمعیت سالخورده در کشورهای منطقه را افزایش داده؛ مسئلهای که در آیندهای نهچندان دور گریبانگیر اقتصاد کشورهای آمریکای لاتین خواهد شد.
در سال ۲۰۱۶ نرخ باروری آمریکای لاتین به میزان ۲.۱ کمتر از نرخ جایگزینی برای حفظ یک جمعیت پایدار رسید. این منطقه میزبان برخی از سریعترین افت نرخهای باروری در جهان است. همین مسئله همراه با افزایش امید به زندگی و سطح بالای مهاجرت، آن هم عمدتاً در میان افراد در سن کار، آمریکای لاتین را دچار دردسر کرده، بهطوری که این محدوده به سرعت در حال پیر شدن است.
در حالی که جمعیت افراد بالای ۶۵سال ایالات متحده در یک دوره ۵۷ساله از ۱۰درصد به ۲۰درصد رسید و دو برابر شد، آمریکای لاتین باید تنها در ۲۸سال آینده چنین وضعیتی را تجربه کند. این زمان کمی برای انطباق با چیزی است که «سیمون چکینی» از کمیسیون اقتصادی سازمان ملل «تغییر رادیکال» مینامد. رفعورجوع صورتحسابهای دو برابر شده مواجب بازنشستگان و مراقبتهای بهداشتی سالمندان یک چالش بزرگ برای اقتصاد منطقه خواهد بود. در این میان به دلیل مهاجرت، مقابله با عقبماندگی رشد اقتصادی ناشی از کاهش نیروی کار نیز یکی دیگر از مشکلات آمریکای لاتین و حوزه دریای کارائیب است.
برای مثال در مورد حقوق بازنشستگی، کشورهایی مانند برزیل و آرژانتین که دارای سیستمهای بازنشستگی با سود معین (صرفاً پرداخت کارمند) هستند، با بیشتر شدن تعداد مستمریبگیران افزایش صورتحساب دارند. کسری بازنشستگی برزیل ۲.۶درصد از تولید ناخالص داخلی این کشور است و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۶۰ به ۵.۹درصد افزایش یابد. در جاهایی مانند مکزیک و شیلی شامل سیستمهای مشارکت دوطرفه (کارمند-کارفرما)، بازنشستگان اغلب با حقوقهای ناچیز مواجه هستند. تعداد کثیری از کارگران غیررسمی در منطقه نیز اغلب هیچ پسانداز بازنشستگیای ندارند. به گفته بانک مرکزی السالوادور، ۸۲درصد از مردم سالوادوری نه حق بازنشستگی میپردازند، نه بهطور مستقل برای دوران پیری پسانداز میکنند.
پاسخ این مشکلات در بیشتر مواقع کمکهای نقدی برای افراد مسن است. این کمکها در حال حاضر بسیار پرهزینه و خارج از حد انتظار هستند. تقریباً یکچهارم بودجه فدرال مکزیک در سال ۲۰۲۴ به مصرف «حقوق بازنشستگی رفاهی» میرسد. انتظار میرود تا سال ۲۰۵۰ تعداد افراد بالای ۶۵سالی که بهطور بالقوه این اعانه را دریافت میکنند، دو برابر شود.
مراقبتهای بهداشتی برای افراد مسن وضع بدتری هم دارد. بسیاری از کشورهای آمریکای لاتین بهطور کامل فاقد خدمات بهداشتی برای این افراد هستند. خانههای سالمندان عمومی در این منطقه اندک و مراکز خصوصی بسیار گران هستند. در اغلب موارد خانوادهها به شیوه سنتی از یکدیگر مراقبت میکنند. اما وقتی زنان بیشتری که بهصورت پیشفرض وظیفه مراقبت را بر عهده دارند سر کار میروند، انجام وظیفه مراقبت در خانه سختتر میشود. «نومی پونارو»، مدرس دانشگاه در «مکزیکوسیتی» چند سال پیش مادر ۹۲ساله خود را به خانه آورد. او میگوید: «دولت از انتظارات خانوادگی سوءاستفاده میکند. وظیفه مراقبت دائم، زندگی من را محدود میکند.»
طبق تحقیقات «بانک توسعه بینآمریکایی»، تمام هزینههای اضافی ناشی از پیری جمعیت باعث میشود بدهیهای ناشی از تعهدات بازنشستگی در دولتهای آمریکای لاتین تا سال ۲۰۶۵ به میزان ۳.۸درصد از درآمدهایشان بیشتر شود. این شکاف در اتحادیه اروپا ۱.۷درصد است.
در سال ۲۰۱۶ نرخ باروری آمریکای لاتین به میزان ۲.۱ کمتر از نرخ جایگزینی برای حفظ یک جمعیت پایدار رسید. این منطقه میزبان برخی از سریعترین افت نرخهای باروری در جهان است. همین مسئله همراه با افزایش امید به زندگی و سطح بالای مهاجرت، آن هم عمدتاً در میان افراد در سن کار، آمریکای لاتین را دچار دردسر کرده، بهطوری که این محدوده به سرعت در حال پیر شدن است.
در حالی که جمعیت افراد بالای ۶۵سال ایالات متحده در یک دوره ۵۷ساله از ۱۰درصد به ۲۰درصد رسید و دو برابر شد، آمریکای لاتین باید تنها در ۲۸سال آینده چنین وضعیتی را تجربه کند. این زمان کمی برای انطباق با چیزی است که «سیمون چکینی» از کمیسیون اقتصادی سازمان ملل «تغییر رادیکال» مینامد. رفعورجوع صورتحسابهای دو برابر شده مواجب بازنشستگان و مراقبتهای بهداشتی سالمندان یک چالش بزرگ برای اقتصاد منطقه خواهد بود. در این میان به دلیل مهاجرت، مقابله با عقبماندگی رشد اقتصادی ناشی از کاهش نیروی کار نیز یکی دیگر از مشکلات آمریکای لاتین و حوزه دریای کارائیب است.
برای مثال در مورد حقوق بازنشستگی، کشورهایی مانند برزیل و آرژانتین که دارای سیستمهای بازنشستگی با سود معین (صرفاً پرداخت کارمند) هستند، با بیشتر شدن تعداد مستمریبگیران افزایش صورتحساب دارند. کسری بازنشستگی برزیل ۲.۶درصد از تولید ناخالص داخلی این کشور است و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۶۰ به ۵.۹درصد افزایش یابد. در جاهایی مانند مکزیک و شیلی شامل سیستمهای مشارکت دوطرفه (کارمند-کارفرما)، بازنشستگان اغلب با حقوقهای ناچیز مواجه هستند. تعداد کثیری از کارگران غیررسمی در منطقه نیز اغلب هیچ پسانداز بازنشستگیای ندارند. به گفته بانک مرکزی السالوادور، ۸۲درصد از مردم سالوادوری نه حق بازنشستگی میپردازند، نه بهطور مستقل برای دوران پیری پسانداز میکنند.
پاسخ این مشکلات در بیشتر مواقع کمکهای نقدی برای افراد مسن است. این کمکها در حال حاضر بسیار پرهزینه و خارج از حد انتظار هستند. تقریباً یکچهارم بودجه فدرال مکزیک در سال ۲۰۲۴ به مصرف «حقوق بازنشستگی رفاهی» میرسد. انتظار میرود تا سال ۲۰۵۰ تعداد افراد بالای ۶۵سالی که بهطور بالقوه این اعانه را دریافت میکنند، دو برابر شود.
مراقبتهای بهداشتی برای افراد مسن وضع بدتری هم دارد. بسیاری از کشورهای آمریکای لاتین بهطور کامل فاقد خدمات بهداشتی برای این افراد هستند. خانههای سالمندان عمومی در این منطقه اندک و مراکز خصوصی بسیار گران هستند. در اغلب موارد خانوادهها به شیوه سنتی از یکدیگر مراقبت میکنند. اما وقتی زنان بیشتری که بهصورت پیشفرض وظیفه مراقبت را بر عهده دارند سر کار میروند، انجام وظیفه مراقبت در خانه سختتر میشود. «نومی پونارو»، مدرس دانشگاه در «مکزیکوسیتی» چند سال پیش مادر ۹۲ساله خود را به خانه آورد. او میگوید: «دولت از انتظارات خانوادگی سوءاستفاده میکند. وظیفه مراقبت دائم، زندگی من را محدود میکند.»
طبق تحقیقات «بانک توسعه بینآمریکایی»، تمام هزینههای اضافی ناشی از پیری جمعیت باعث میشود بدهیهای ناشی از تعهدات بازنشستگی در دولتهای آمریکای لاتین تا سال ۲۰۶۵ به میزان ۳.۸درصد از درآمدهایشان بیشتر شود. این شکاف در اتحادیه اروپا ۱.۷درصد است.