پذیرش ساکنان 4 شهرستان در درمانگاه سراوان
درمانگاه سینا سراوان، بهعنوان تنها مرکز درمان سرپایی تأمیناجتماعی در جنوب شرق سیستان و بلوچستان، ساکنان چهار شهرستان را پذیرش میکند. سراوان با بیش از 120هزار نفر جمعیت، پنجمین شهر بزرگ این استان به شمار میرود و بیش از 80هزار نفر آن زیر پوشش بیمه تأمیناجتماعی هستند. فعالیت اصناف کوچک مانند خبازی، خیاطی، جوشکاری در کنار حِرَف کشاورزی، گلخانهای و باغداری و وجود تنها یک کارخانه آرد، وضعیت اقتصادی منطقه را در شرایط کمتربرخوردار قرار میدهد. این امر اهمیت دسترسی بیمهشدگان به درمانهای رایگان تأمیناجتماعی را برجسته کرده است. سراوان اولین نقطه در ایران به حساب میآید که خورشید در آن طلوع میکند و به «زادگاه خورشید ایران» معروف است.
سرپرست درمانگاه سینا سراوان با اشاره به پذیرش روزانه 700 تا 1000 بیمار در این مرکز از طرح احداث ساختمان جدید این مجموعه درمانی در راستای پاسخگویی مناسب به نیازهای درمانی بیمهشدگان خبر داد. دکتر سعید مساعد با بیان اینکه درمانگاه سراوان و شعبه تأمیناجتماعی در یک ساختمان مشترک واقع شده، افزود: «طبقه اول، شعبه و همکف درمانگاه است و هر یک از طبقات 600 مترمربع مساحت دارد. درمانگاه در دو شیفت صبح از ساعت 7 تا 2 و نیم و عصر از 16 تا 19 خدمترسانی میکند و به دلیل کمبود نیرو، شیفت عصر نیمهوقت فعال است.»
او ادامه داد: «این مرکز بهتازگی از خدمات عمومی به تخصصی ارتقا یافته و یک متخصص داخلی به مجموعه افزوده شده است. همچنین پزشکان عمومی به تفکیک سه نفر در شیفت صبح و دو نفر در شیفت عصر بیماران را پذیرش میکنند. واحدهای دندانپزشکی، مامایی، تزریقات مردان و زنان، پانسمان، آزمایشگاه و داروخانه سایر امکانات را تشکیل میدهد. در این درمانگاه تنها رادیولوژی دهان و دندان ارائه میشود، اما خدمات آزمایشگاه کامل بوده و آزمایشهای عمومی، هورمونی، بیولوژی و بیوشیمی انجام میشود.»
مراجعات حضوری
سرپرست درمانگاه سینا سراوان، میزان استقبال از خدمات درمانگاه را چشمگیر توصیف کرد و گفت: «این مجموعه تنها مرکز درمانی سرپایی تأمیناجتماعی در سراوان به شمار میرود که علاوه بر مردم منطقه، ساکنان شهرهای بمپشت و مهرگان این شهرستان نیز به این درمانگاه مراجعه میکنند. از طرفی بسیاری از بیمهشدگان شهرستانهای مجاور مانند مهرستان، سیبوسوران و گلشن خدمات خود را از این درمانگاه دریافت میکنند. میتوان گفت درمانگاه سینا، درمان سرپایی چهار شهرستان را پوشش میدهد؛ به نحوی که روزانه حدود 700 بیمار در این مرکز پذیرش میشوند و این تعداد در فصول سرد سال و شیوع بیماریها به هزار نفر هم میرسد.»
مساعد با اشاره به تعداد نیروی انسانی فعال در این مرکز، توضیح داد: «ردیف تشکیلاتی ما از 40 نیرو تشکیل شده، اما در حال حاضر 21 نفر در درمانگاه فعالیت دارند. از این میان 14 نفر را کادر درمان تشکیل میدهند. همچنین پنج پزشک عمومی، یک متخصص داخلی و یک دندانپزشک ارائه خدمت میکنند و بقیه نیروهای اداری، مالی و پشتیبانی را شامل میشوند. این محدودیت نیرو با توجه به حجم بالای مراجعه، سبب ایجاد فشار کاری بر دوش کارکنان شده است.»
او اعلام کرد: «تنها درمانگاه در سطح استان هستیم که ردیف بهیار نداریم. در نتیجه مامای مجموعه علاوه بر ایفای مسئولیت خویش، مانند غربالگری سرطان سینه و پاپاسمیر تزریقات شیفتهای صبح و عصر را نیز انجام میدهد. در بخش آزمایشگاه نیز با وجود دارا بودن دو ردیف تشکیلاتی، تنها یک کارشناس مشغول به خدمت است که انجام امور پذیرش، نمونهگیری و ارائه پاسخها را بهتنهایی انجام میدهد. بنابراین کمبود نیروی انسانی بیشترین مضیقهای است که با آن مواجه هستیم. بر این اساس، مدیریت درمان استان با هماهنگی سازمان پیگیر رفع این کمبود، طی برگزاری آزمون استخدام پیش رو است.»
بهبود فضای فیزیکی
سرپرست درمانگاه سینا سراوان، گفت: «ساختمان درمانگاه در سال 1373 منطبق با نیازهای درمانی آن دوران احداث شده است. اکنون با افزایش تعداد بیمهشدگان، فضای فیزیکی درمانگاه پاسخگوی تعداد مراجعهکنندهها نیست و در یک اتاق دو تا سه نیرو مشغول به فعالیت هستند. همچنین خدمات مامایی و تزریقات زنان در یکجا ارائه میشود. از طرفی مرکز، فاقد انبار دارویی و تجهیزات پزشکی است و به دلیل محدودیت فضای داروخانه مجبوریم اقلام دپویی را در سایر بخشها نگهداری کنیم.»
مساعد یکی از مهمترین برنامههای آینده را احداث ساختمان جدید، در مجاورت درمانگاه فعلی دانست و اضافه کرد: «در سال 97 احداث یک درمانگاه در زمینی به مساحت 2000 مترمربع متعلق به تأمیناجتماعی کلنگزنی شد. پس از اخذ پروانه ساخت در سال 1400 عملیات ساختوساز در ماههای اخیر آغاز شده و کارگران مشغول بهکار هستند. در نظر است درمانگاه جدید در دو طبقه هریک به مساحت 1000 متر احداث شود که پس از تکمیل، ساختمان قدیمی به شعبه محول و فعالیت درمانگاه در محل جدید ادامه مییابد.»
او با اشاره به جایگاه این مرکز درمانی، تأکید کرد: «با وجود فعالیت دو بیمارستان دانشگاهی در شهرستان، بخشی از بار خدمات درمان سرپایی به گواه آمار برعهده این درمانگاه قرار دارد و کیفیت ارائه خدمات توانسته رضایت بیمهشدگان را جلب کند. بهویژه اینکه 90درصد شاغلان این مرکز را افراد بومی تشکیل میدهند که با دل و جان به مردم منطقه خدمترسانی میکنند.»
سرپرست درمانگاه سینا سراوان، یکی از برنامههای مهم آینده را تکمیل ساختمان جدید درمانگاه برشمرد و گفت: «بهطور حتم با راهاندازی ساختمان جدید طی دو سال آینده، مشکل فضای فیزیکی این مرکز برطرف میشود. همچنین در تلاش هستیم تا با جذب نیروی انسانی و متخصصان پزشکی از جمله زنان و اطفال خدمات تخصصی را ارتقا دهیم و خدمات شیفت عصر را نیز تکمیل کنیم.»
ارائه خدمات تخصصی
درمانگاه سراوان بهتازگی با جذب یک متخصص داخلی، به جرگه درمانگاههای تخصصی پیوسته و بیماران همهروزه در شیفت صبح از ویزیت این متخصص برخوردار میشوند.
دکتر فاطمه فرزانه، متخصص داخلی از سال 1380 تاکنون با تأمیناجتماعی همکاری دارد و حدود دو ماه است که در این درمانگاه خدمت میکند. روزانه بهطور متوسط 50 بیمار توسط این متخصص ویزیت میشوند که این میزان در برخی روزهای شلوغ به 60 بیمار میرسد.
او با اشاره به شایعترین بیماری منطقه، گفت: «هرچند دیابت و فشارخون به عنوان بیماریهای رایج کشور بهشمار میرود و در این مجموعه نیز آمار ابتلا به این بیماریها بالاست، اما مشکلات عفونی بیشترین عامل مراجعه بیماران به متخصص داخلی است.»
متخصص داخلی درباره وضعیت دسترسی بیمهشدگان به داروهای تجویزی، ادامه داد: «بسیاری از داروهای تحتپوشش تأمیناجتماعی در داروخانه درمانگاه فراهم میشود و بر اساس نسخ تجویزی پزشکان بهطور رایگان در اختیار بیماران قرار میگیرد. برخی داروهای ترکیبی از پوشش کامل تأمیناجتماعی برخوردار نیستند. با توجه به صدور نسخه الکترونیک، بیمهشدگان میتوانند با مراجعه به داروخانههای سطح شهر، اقلام مورد نیاز خود را دریافت کنند.»
فرزانه یکی از مزایای بااهمیت نسخه الکترونیک را دسترسی به پرونده پزشکی بیماران دانست و گفت: «در قالب نسخه الکترونیک، پزشکان میتوانند بدون معطلی به پرونده بیماران دسترسی پیدا کنند و در جریان سوابق درمانی از جمله مصرف دارو، تصاویر پزشکی و آزمایشی قرار بگیرند.»
او تأکید کرد: «مهمترین مسئله در حوزه خدمات الکترونیک مربوط به کندی سرعت اینترنت و بعضاً قطعی آن است. این مسئله سبب کاهش سرعت ارائه خدمات میشود. تا حدی که در برخی مواقع حدود 5 تا 10دقیقه طول میکشد تا نسخه الکترونیک در دسترس قرار گیرد و در این صورت شاهد تجمع بیماران پشت درهای مطب میشویم.»
این متخصص داخلی با اشاره به شرایط فعالیت در درمانگاه بهعنوان تنها متخصص پزشکی، افزود: «در برخی مواقع نیازمند انجام مشاورههای پزشکی با سایر متخصصان هستم که البته مسئلهای دستنیافتنی نیست. برای مثال در صورت مراجعه بیمار دیابتی با زخم پا، امکان انجام جراحیهای تخصصی برای او وجود دارد، اما اگر متخصص جراح در درمانگاه حضور داشت، این مشاوره راحتتر انجام میشد. در این شرایط بیمار را به مراکز بیمارستانی ارجاع میدهیم تا خدمات مناسب را دریافت کند. اساساً ارائه برخی خدمات در درمانگاه از طریق سیستم ارجاع محقق میشود.»